भोगी

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
भोगी
Bhogi fire.jpg
तामिळनाडूतील भोगी
अधिकृत नाव भोगी
साजरा करणारे दक्षिण भारत, श्रीलंका, सिंगापूर, मलेशिया, इंडोनेशिया तील हिंदू [१]
प्रकार हंगामी, पारंपारिक
महत्त्व संक्रांतीच्या अगोदरचा दिवस
दिनांक हिंदू सौर दिनदर्शिका मार्गशीर्ष महिन्यात
यांच्याशी निगडीत मकर संक्रांत
बिहू (तमिळमध्ये भोगली / भोगी)
लोहरी

भोगी हा सण मकर संक्रांतीच्या आदल्या दिवशी साजरा करतात. हा सण मार्गशीर्ष महिन्यात येतो. ग्रेगोरियन कॅलेंडरनुसार, हे सहसा १३ जानेवारी रोजी साजरे केले जाते. हा सण तामिळनाडू, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा, कर्नाटक आणि महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जातो.[२][३][४][५] भोगी आणि मकरसंक्रांत हे कृषीशी संबंधित सण आहेत.[६]

स्वरूप[संपादन]

भोगी हा उपभोगाचा सण होय असे मानले जाते.[७] या दिवशी स्त्रिया अभ्यंगस्नान करतात. तमिळनाडूमध्ये संक्रांतीच्या आधी तीन दिवस पोंगल नावाचा उत्सव साजरा करतात.[८]त्यातल्या पहिल्या दिवसाला ‘भोगी पोंगल’ असे म्हणतात. या दिवशी उपभोगाचे आणि आनंदाचे प्रतीक असलेल्या देवराज इंद्राची पूजा केली जाते.[९][१०]

पोंगल

भोगी वर, लोक जुन्या आणि दुर्लक्षित गोष्टी टाकून देतात आणि नवीन गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करतात ज्यामुळे बदल किंवा परिवर्तन होते. पहाटेच्या वेळी, लोक लाकूड, इतर घन-इंधन आणि घरातील लाकडी फर्निचरसह शेकोटी पेटवतात जे यापुढे उपयुक्त नाहीत. हे वर्षाच्या खात्यांची समाप्ती आणि दुसऱ्या दिवशी कापणीच्या पहिल्या दिवशी नवीन खात्यांची सुरुवात दर्शवते.[११][१२][१३]

आहार[संपादन]

भोगी

यावेळेस मटार, गाजर, वांगी, तीळ आदी पीक विपुल प्रमाणात तयार होते. त्यामुळे या कालखंडात मिळणाऱ्या सर्व भाज्या एकत्र करून, त्यात तिळाचे कूट घालून भाजी तयार करतात. तीळ लावून बाजरीची भाकरी करतात. ती लोण्यासह खातात. विशेषत्वाने, मुगाच्या डाळीची खिचडीही या दिवशी केली जाते.[१४]

आहारातील महत्त्व[संपादन]

बाजरी आणि तीळ हे दोन्ही उष्ण गुणधर्माचे पदार्थ आहेत. थंडीच्या काळात शरीराला उष्णता मिळवून देण्यासाठी भोगीच्या दिवशी या पदार्थांचा जेवणात विशेष समावेश केला जातो.[७]

हे देखील पहा[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ https://books.google.co.in/books?id=QHwcAgAAQBAJ&pg=PA45&dq=bhogi+festival&hl=en&newbks=1&newbks_redir=1&sa=X&ved=2ahUKEwj0mKfQlq71AhUxT2wGHcolBhkQ6AF6BAgLEAI
  2. ^ "Bhogi 2022: What Bhogi Means? How Is It Celebrated?". Sakshi Post (इंग्रजी भाषेत). 2022-01-11. 2022-01-13 रोजी पाहिले.
  3. ^ Srih, Sri Sri Rangapriya Sri (2019-03-23). Festivals of Bharata (इंग्रजी भाषेत). Bharatha Samskruthi Prakashana. ISBN 978-93-89028-69-0.
  4. ^ Reje, Shailaja Prasannakumar (1968). Mādheracā āhera.
  5. ^ Gupta, C. Dwarakanath (1999). Socio-cultural History of an Indian Caste (इंग्रजी भाषेत). Mittal Publications. ISBN 978-81-7099-726-9.
  6. ^ Fieldhouse, Paul (2017-04-17). Food, Feasts, and Faith: An Encyclopedia of Food Culture in World Religions [2 volumes] (इंग्रजी भाषेत). ABC-CLIO. ISBN 978-1-61069-412-4.
  7. ^ a b "मकरसंक्रात स्पेशल : जाणून घ्या 'भोगी'चे महत्त्व". आपलं महानगर. १३ जानेवारी २०२०. १३ जानेवारी २०२० रोजी पाहिले.
  8. ^ Meliner, Gwenhaël Le (1992). The Pongal Festival in Tamil Nadu (इंग्रजी भाषेत). éditeur inconnu.
  9. ^ जोशी, होडारकर, महादेवशास्त्री, पद्मजा (२००१). भारतीय संस्कृती कोश खंड सहा. भारतीय संस्कृतिकोश मंडळ प्रकाशन.
  10. ^ नवभारत टाईम्स (१०. १. २०१९). "जानें क्या है भोगी पोंगल, किस देवता को समर्पित है यह पर्व". |date= मधील दिनांक मूल्ये तपासा (सहाय्य)
  11. ^ "About Bogi Festival | Bhogi Festival | Bhogi Celebrations". 1 January 2017.
  12. ^ Jan 13, TOI-Online | Updated:; 2022; Ist, 11:39. "bhogi pandigai: Bhogi Pandigai 2022: Check date, time & significance of Bhogi Pandigai - Times of India". The Times of India (इंग्रजी भाषेत). 2022-01-13 रोजी पाहिले.CS1 maint: extra punctuation (link) CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  13. ^ Murthy, Neeraja (2020-01-13). "Citizens speak about the change they would want to see this Bhogi". The Hindu (इंग्रजी भाषेत). ISSN 0971-751X. 2022-01-13 रोजी पाहिले.
  14. ^ Maharashtra (India) (1969). Maharashtra State gazetteers (इंग्रजी भाषेत). Directorate of Government Print., Stationery and Publications, Maharashtra State.