Jump to content

सखारोव्ह पुरस्कार

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
सखारोव्ह पुरस्कार
human rights award
स्थापना1988 संपादन
मूळ लेबलSakharov Prize for Freedom of Thought संपादन
याचे नावाने नामकरणआंद्रेई सखारोव्ह संपादन
देशयुरोपीय संघ, फ्रान्स संपादन
प्रदातायुरोपियन संसद संपादन
मुख्यालयाचे स्थानस्त्रासबुर्ग संपादन
अधिकृत संकेतस्थळhttps://www.europarl.europa.eu/sakharovprize/en/home संपादन
 

सखारोव्ह प्राइज फॉर फ्रीडम ऑफ थॉट, ज्याला सामान्यतः सखारोव्ह पुरस्कार म्हणून ओळखले जाते, हा मानद पुरस्कार आहे जोमानवी हक्क आणि विचार स्वातंत्र्याच्या रक्षणासाठी आपले जीवन समर्पित केले आहे त्यांना प्रदान केला जातो.[१] रशियन शास्त्रज्ञ व नोबेल शांतता पारितोषिक विजेते आंद्रेई सखारोव्ह यांच्या नावावरून हा पुरस्कार डिसेंबर १९८८ मध्ये युरोपियन संसदेने स्थापित केला होता. [१]

डिसेंबरमध्ये संसदेच्या स्ट्रासबर्ग हेमिसायकल (गोल चेंबर) येथे एका समारंभात पारितोषिक प्रदान केले जाते.[२] पुरस्कारामध्ये €५०,००० चा आर्थिक पुरस्काराचा समावेश आहे.[३]

विजेते

[संपादन]
टिप
† मरणोत्तर पुरस्कार दर्शवतो
वर्ष चित्र विजेता देशा टिप संदर्भ
१९८८ नेल्सन मंडेला दक्षिण आफ्रिका ध्वज दक्षिण आफ्रिका वर्णभेद विरोधी कार्यकर्ते आणि नंतर दक्षिण आफ्रिकेचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष [४]
अनातोली मार्चेन्को dagger Flag of the Soviet Union Soviet Union सोव्हिएत लेखक आणि मानवाधिकार कार्यकर्ते [५]
१९८९ अलेक्झांडर दुब्चेक चेकोस्लोव्हाकिया ध्वज चेकोस्लोव्हाकिया स्लोव्हाक राजकारणी, प्राग स्प्रिंग दरम्यान कम्युनिस्ट राजवटीत सुधारणा करण्याचा प्रयत्न केला [४]
१९९० आँग सान सू क्यी म्यानमार ध्वज Burma पुरस्कार मिळाला त्या वेळी, सू क्यी विरोधी राजकारणी होत्या आणि नॅशनल लीग फॉर डेमोक्रसीच्या माजी सरचिटणीस होत्या व म्यानमारमधील लष्करी राजवटीविरुद्ध शांततापूर्ण संघर्षासाठी प्रसिद्ध होत्या. १५ वर्षांच्या नजरकैदेतून मुक्त झाल्यानंतर २०१३ मध्ये त्यांनी वैयक्तिकरित्या हा पुरस्कार स्वीकारला.
२०२० मध्ये, युरोपियन संसदेच्या अध्यक्षांच्या परिषदेने रोहिंग्या लोकांवरील अत्याचारांबद्दलच्या भूमिकेमुळे सखारोव्ह पुरस्कार समुदायातून सू क्यी यांना औपचारिकपणे निलंबित केले, परंतु पुरस्कार रद्द केले नाही.		 [६][७][८][९]
१९९१
-
 ॲडम डेमात्शी युगोस्लाव्हिया ध्वज Yugoslavia कोसोवो अल्बेनियन राजकारणी आणि दीर्घकालीन राजकीय कैदी [४]
१९९२ मदर्स ऑफ द प्लाझा डी मेयो]] साचा:देश माहिती अर्जेंटिना अर्जेंटिनातील मातांची संघटना ज्यांची मुले "डर्टी वॉर" (१९७४–१९८३) दरम्यान गायब झाली. [६]
१९९३ ऑस्लोबोडेन्ये साचा:देश माहिती बोस्निया आणि हर्झेगोव्हि लोकप्रिय वृत्तपत्र ज्याने बोस्निया आणि हर्झेगोव्हिनाचे बहु-जातीय राज्य म्हणून रक्षण केले. [६]
१९९४ तस्लीमा नसरीन बांगलादेश ध्वज बांग्लादेश स्त्रीवादी लेखिका आणि माजी डॉक्टर [६]
१९९५ Zana in 2007 Leyla Zana तुर्कस्तान ध्वज Turkey Politician of Kurdish descent from Southeastern Turkey, who was imprisoned for 15 years for being a member of PKK [४]
१९९६ Jingsheng in 2010 Wei Jingsheng Flag of the People's Republic of China China Activist in the Chinese democracy movement [६]
1997 Ghezali in 2013 Salima Ghezali अल्जीरिया ध्वज Algeria Journalist and writer, activist for women's rights, human rights and democracy in Algeria [६]
१९९८ इब्राहीम रुगोवा Flag of the Federal Republic of Yugoslavia FR Yugoslavia Kosovo Albanian politician and first President of Kosovo [४]
१९९९ शनाना गुस्माव पूर्व तिमोर ध्वज East Timor Former militant and later first President of East Timor [१०]
२०००
-
 ¡Basta Ya! स्पेन ध्वज Spain Organisation uniting individuals of various political positions against terrorism [११]
२००१ Peled-Elhanan in 2001 Nurit Peled-Elhanan इस्रायल ध्वज Israel Peace activist [४]
-
 Izzat Ghazzawi पॅलेस्टाईन ध्वज पॅलेस्टाईन Writer and professor
Zacarias Kamwenho in 2013 Dom Zacarias Kamwenho अँगोला ध्वज Angola Archbishop and peace activist
2002
-
 Oswaldo Payá क्युबा ध्वज Cuba Political activist and dissident [१२]
२००३ कोफी अन्नान घाना ध्वज घाना नोबेल शांतता पारितोषिक विजेता व संयुक्त राष्ट्रांचे ७वे सरचिटणीस [४]
संयुक्त राष्ट्रे आंतरराष्ट्रीय
२००४
-
 Belarusian Association of Journalists बेलारूस ध्वज Belarus Non-governmental organisation "aiming to ensure freedom of speech and rights of receiving and distributing information and promoting professional standards of journalism" [१३]
२००५ Members of Ladies in White demonstrating in Havana, Cuba, in 2012 Ladies in White क्युबा ध्वज Cuba Opposition movement, relatives of jailed dissidents [१४]
The Reporters Without Borders logo since 2012 Reporters Without Borders International France-based non-governmental organisation advocating freedom of the press [१४]
Ibrahim in 2018 Hauwa Ibrahim नायजेरिया ध्वज Nigeria Human rights lawyer [१४]
2006 Milinkevich in 2009 Alaksandar Milinkievič बेलारूस ध्वज Belarus Politician chosen by United Democratic Forces of Belarus as the joint candidate of the opposition in the 2006 presidential election [१५]
2007 Osman in 2013 Salih Mahmoud Osman सुदान ध्वज Sudan Human rights lawyer [६]
2008 Hu Jia Hu Jia Flag of the People's Republic of China China Activist and dissident [१६]
2009 Memorial रशिया ध्वज Russia International civil rights and historical society [१७]
2010 Fariñas in 2014 Guillermo Fariñas क्युबा ध्वज Cuba Doctor, journalist, and political dissident [१८]
२०११[a] अस्मा महफूज इजिप्त ध्वज Egypt Five representatives of the Arab people, in recognition and support of their drive for freedom and human rights [१९]
al-Senussi in 2011 Ahmed al-Senussi लीबिया ध्वज Libya
Zaitouneh from an unknown date Razan Zaitouneh सीरिया ध्वज Syria
Ferzat from Michael Netzer's Portraits of the Creators Sketchbook, 2011 Ali Farzat
-
 Mohamed Bouazizi Posthumous award ट्युनिसिया ध्वज Tunisia
२०१२ Panahi in 2007 जाफर पनाही इराण ध्वज इराण इराणी कार्यकर्ते, सोतौदेह एक वकील आहेत आणि पनाही हे चित्रपट दिग्दर्शक आहे. [२०][२१]
नसरीन सोतौदेह
२०१३ Yousafzai in 2019 मलाला युसूफझाई पाकिस्तान ध्वज पाकिस्तान पाकिस्तानी विद्यार्थिनी व शिक्षण चळवळकर्ती [२२]
२०१४ Mukwege in 2014 देनिस मुक्वैगी Flag of the Democratic Republic of the Congo Democratic Republic of the Congo सामूहिक बलात्कार पिडीतांचे स्त्रीरोगशास्त्र [२३]
२०१५ Badawi in 2012 रऊफ बदावी सौदी अरेबिया ध्वज Saudi Arabia Saudi Arabian writer, activist and the creator of the website Free Saudi Liberals [२४][b]
२०१६ नादिया मुराद इराक ध्वज इराक इराकमधील यझिदी समाजातील मानवाधिकार कार्यकर्त्या [२५]
Lamiya Aji Bashar
२०१७ Lorent Saleh inaugurated at the Sakharov Walk of Freedom Democratic opposition in Venezuela व्हेनेझुएला ध्वज Venezuela Members of the country's National Assembly and all political prisoners as listed by Foro Penal Venezolano represented by Leopoldo López, Julio Borges, Antonio Ledezma, साचा:Ill, Yon Goicoechea, Lorent Saleh, साचा:Ill and Andrea González. The award was seen as rewarding the "courage of student activists and protesters in face of repression by Nicolas Maduro's government"[२६] and boycotted by the European United Left–Nordic Green Left parliamentary group.[२७] [२८]
२०१८ Sentsov in 2018 Oleg Sentsov युक्रेन ध्वज Ukraine Film director, symbol of the struggle for the release of political prisoners held in Russia and around the world [२९]
२०१९ Ilham Tohti Flag of the People's Republic of China China Uyghur economist, scholar and human rights activist [३०]
२०२० Democratic opposition in Belarus बेलारूस ध्वज Belarus Democratic opposition of Belarus represented by the Coordination Council, an initiative of Sviatlana Tsikhanouskaya, Svetlana Alexievich, Maria Kalesnikava, Volha Kavalkova and Veranika Tsapkala, and political and civil society figures - Siarhei Tsikhanouski, Ales Bialiatski, Sergei Dylevsky, Stsiapan Putsila and Mikola Statkevich. [३१][c][d]
२०२१ Alexei Navalny रशिया ध्वज Russia विरोधी राजकारणी आणि भ्रष्टाचार विरोधी कार्यकर्ते [३३]
२०२२ युक्रेनचे नागरिक युक्रेन ध्वज युक्रेन २०२२ च्या युक्रेनवरील रशियन आक्रमणानंतर "लोकशाही, स्वातंत्र्य आणि कायद्याचे राज्य रक्षण करणाऱ्या" युक्रेनियन लोकांना पुरस्कार देण्यात आला.[३४] [३५]
२०२३ Mahsa Jina Amini Posthumous award and the Woman, Life, Freedom movement इराण ध्वज Iran Mahsa Amini's death under suspicious circumstances led to widespread protests, often under the slogan Woman, Life, Freedom.[३६] [३६]
  1. ↑ The laureates were advocates of the Arab Spring
  2. ↑ Badawi founded and ran two online forums for discussions on religion and politics in his conservative country, namely Saudi Liberals and Free Saudi Liberals
  3. ↑ One of them is Sviatlana Tsikhanouskaya, the human rights activist and politician who participated in the 2020 presidential election as the main opposition candidate
  4. ↑ Due to infection control measures taken because of the COVID-19 pandemic, a number of events related to the Sakharov Community were postponed in 2020, including the Sakharov Fellowship, One World in Brussels and the European Youth Event.[३२]

संदर्भ

[संपादन]
  1. 1 2 "1986: Sakharov comes in from the cold". BBC News. 23 डिसेंबर 1986. 26 डिसेंबर 2010 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 ऑक्टोबर 2010 रोजी पाहिले.
  2. ↑ "Sakharov Prize 2018: three finalists selected", News—European Parliament, 10 September 2018 Archived 2019-05-10 at the वेबॅक मशीन..
  3. ↑ "Sakharov Prize". European Parliament. 15 September 2017 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 29 October 2017 रोजी पाहिले.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 "20 years of the Sakharov Prize: Human rights and reconciliation". European Parliament. 28 October 2008. 12 December 2010 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 22 October 2010 रोजी पाहिले.
  5. ↑ "Sakharov Prize at 20: For democracy - against oppression". European Parliament. 3 January 2015 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 30 October 2021 रोजी पाहिले.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 "Sakharov Network calls for immediate release of Aung San Suu Kyi, Sakharov Prize laureate 1990". Reporters Without Borders. 15 May 2009. 16 October 2012 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 23 October 2010 रोजी पाहिले.
  7. ↑ Merlin Sugue, EU Parliament suspends Aung San Suu Kyi from Sakharov Prize Community Archived 2021-07-09 at the वेबॅक मशीन., Politico (10 September 2020).
  8. ↑ Press release, Aung San Suu Kyi suspended from the Sakharov Prize Community Archived 2021-05-18 at the वेबॅक मशीन., European Parliament (10 September 2020).
  9. ↑ Myanmar's Aung San Suu Kyi suspended from rights prize community Archived 2021-07-09 at the वेबॅक मशीन., Deutsche Welle (10 September 2020).
  10. ↑ "Gusmão receives EU Sakharov prize". BBC News. 15 December 1999. 25 December 2018 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 October 2010 रोजी पाहिले.
  11. ↑ "Basque group wins peace prize". BBC News. 26 ऑक्टोबर 2000. 1 एप्रिल 2007 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 ऑक्टोबर 2010 रोजी पाहिले.
  12. ↑ "Cuban dissident collects EU prize". BBC News. 17 डिसेंबर 2002. 7 मे 2004 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 ऑक्टोबर 2010 रोजी पाहिले.
  13. ↑ "The Belarusian Association of Journalists – 2004, Belarus". European Parliament. 9 November 2004. 18 February 2015 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 18 February 2015 रोजी पाहिले.
  14. 1 2 3 Gibbs, Stephen (14 डिसेंबर 2005). "Cuba 'bars women from prize trip'". BBC News. 17 नोव्हेंबर 2006 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 ऑक्टोबर 2010 रोजी पाहिले.
  15. ↑ "Belarussian takes EU rights award". BBC News. 26 October 2006. 22 October 2021 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 October 2010 रोजी पाहिले.
  16. ↑ "China dissident wins rights prize". BBC News. 17 डिसेंबर 2008. 30 डिसेंबर 2008 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 ऑक्टोबर 2010 रोजी पाहिले.
  17. ↑ "Russia rights group wins EU prize". BBC News. 22 October 2009. 22 October 2021 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 October 2010 रोजी पाहिले.
  18. ↑ "Cuba dissident Farinas awarded Sakharov Prize by EU". BBC News. 21 ऑक्टोबर 2010. 22 ऑक्टोबर 2010 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 21 ऑक्टोबर 2010 रोजी पाहिले.
  19. ↑ "Sakharov Prize for Freedom of Thought 2011". European Parliament. 23 October 2011 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 27 October 2011 रोजी पाहिले.
  20. ↑ Dehghan, Saeed Kamali (26 October 2012). "Nasrin Sotoudeh and director Jafar Panahi share top human rights prize". द गार्डियन. 30 October 2012 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 26 October 2012 रोजी पाहिले.
  21. ↑ "Nasrin Sotoudeh and Jafar Panahi – winners of the 2012 Sakharov Prize" (PDF). European Parliament. 22 December 2015 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित (PDF). 27 October 2012 रोजी पाहिले.
  22. ↑ Jordan, Carol (10 October 2013). "Malala wins Sakharov Prize for freedom of thought". CNN. 15 October 2013 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 10 October 2013 रोजी पाहिले.
  23. ↑ "DR Congo doctor Denis Mukwege wins Sakharov prize". BBC News. 21 October 2014. 22 October 2014 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 22 October 2014 रोजी पाहिले.
  24. ↑ "Raif Badawi wins Sakharov human rights prize". The Guardian. Brussels. Associated Press in. 29 ऑक्टोबर 2015 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 29 ऑक्टोबर 2015 रोजी पाहिले.
  25. ↑ "Sakharov prize: Yazidi women win EU freedom prize". BBC News. 27 October 2016. 27 October 2016 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 27 October 2016 रोजी पाहिले.
  26. ↑ "Venezuela's opposition awarded Sakharov Prize for championing human rights". The Independent. 26 October 2017. 28 October 2017 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 28 October 2017 रोजी पाहिले.
  27. ↑ "Left to boycott politicised Sakharov Prize ceremony – GUE/NGL – Another Europe is possible". www.guengl.eu (इंग्रजी भाषेत). 1 February 2018 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 31 January 2018 रोजी पाहिले.
  28. ↑ "Parliament awards Sakharov Prize 2017 to Democratic Opposition in Venezuela". European Parliament. 26 October 2017. 28 October 2017 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 27 October 2017 रोजी पाहिले.
  29. ↑ "Sakharov Prize 2018 goes to Oleg Sentsov". European Parliament. 4 March 2021 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 25 October 2018 रोजी पाहिले.
  30. ↑ "Ilham Tohti awarded the 2019 Sakharov Prize". European Parliament. 24 ऑक्टोबर 2019. 30 डिसेंबर 2019 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 24 ऑक्टोबर 2019 रोजी पाहिले.
  31. ↑ "The 2020 Sakharov Prize awarded to the democratic opposition in Belarus". europarl.europa.eu. 22 October 2020. 5 February 2021 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 15 November 2020 रोजी पाहिले.
  32. ↑ "Sakharov Prize Community Newsletter No. 3" (PDF). European Parliament. 2020. 12 April 2021 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित (PDF). 12 April 2021 रोजी पाहिले.
  33. ↑ "Alexei Navalny awarded the European Parliament's 2021 Sakharov Prize". europarl.europa.eu. 20 October 2021. 21 October 2021 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 20 October 2021 रोजी पाहिले.
  34. ↑ "Ukrainian people win European parliament's Sakharov prize". the Guardian. 2022-10-19. 31 October 2022 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 2022-10-19 रोजी पाहिले.
  35. ↑ "The Ukrainian people awarded the European Parliament's 2022 Sakharov Prize". europarl.europa.eu. 19 October 2022. 19 November 2022 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 19 October 2022 रोजी पाहिले.
  36. 1 2 "Jina Mahsa Amini and Iranian women protest movement win the 2023 Sakharov Prize | News | European Parliament". www.europarl.europa.eu (इंग्रजी भाषेत). 19 October 2023. 19 October 2023 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 19 October 2023 रोजी पाहिले.
"https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=सखारोव्ह_पुरस्कार&oldid=2502367" पासून हुडकले