इंका साम्राज्य

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
इन्का साम्राज्य
Banner of the Inca Empire.svg

Location Tawantin Suyu.png
१४३८ - १५३३
राजधानी कुस्को, पेरू
राजे १४३८ - १४७१ पाचाकुती
१४७१ - १४९३ तुपाक इंका युपांक्वी
१४९३ - १५२५ हुय्ना कापाक
१५२५ - १५३२ वास्कार
१५३२ - १५३३ अताहुआल्पा
भाषा क्वेचुआ
क्षेत्रफळ सुमारे ८,००,००० वर्ग किमी
लोकसंख्या सुमारे १,२०,००,००० (१४३८)

इन्का साम्राज्य हे लॅटिन अमेरिकेतील एक ऐतिहासिक साम्राज्य होते. आजच्या पेरू देशातील कुस्को ही इन्का साम्राज्याची राजधानी होती. इ.स. १४३८ ते १५३३ दरम्यान इन्का ह्या दक्षिण अमेरिकेतील जमातीने दक्षिण अमेरिका खंडातील पश्चिमेकडील बऱ्याचशा भागावर आपले वर्चस्व स्थापन केले होते. १५२६ साली स्पॅनिश खलाशी ह्या भागात पोचले व त्यानंतरच्या काही वर्षांत इन्का साम्राज्याचा अस्त झाला

आजही माक्सू पिक्त्सू येथे इन्का साम्राज्याचे भग्न अवशेष पाहायला मिळतात.

या साम्राज्याची अधिकृत भाषा क्वेचुआ होती परंतु शेकडो क्वेचुआच्या अपभ्रंशित भाषा येथे बोलल्या जात असत. इंका त्यांच्या साम्राज्याचा उल्लेख तावान्तिन्सुयु म्हणजे चार प्रदेश अशाप्रकारे करत असत.

नाव[संपादन]

इंका त्यांच्या साम्राज्याचा उल्लेख तावान्तिन्सुयु म्हणजे चार प्रदेश अशाप्रकारे करत असत. क्वेचुआ भाषेत तावान्तिन म्हणजे चार वस्तूंचा गट (तावा: चार, न्तिन: गट) आणि सुयु म्हणजे "प्रदेश" किंवा "विभाग". इंका साम्राज्य चार विभागात विभागले होते व त्यांची टोके राजधानी कुझ्को येथे एकत्र येत असत. स्पॅनिशांनी हे नाव तौआतिन्सुयो किंवा तौआतिन्सुयु असे भाषांतरित केले. ते आजही बऱ्याचदा वापरले जाते.

इंका याचा अर्थ क्वेचुआमध्ये शासक किंवा देव असा होतो. ही व्याख्या सम्राटांच्या घराण्याबाबत वापरली जात असे. स्पॅनिशांनी त्याचा अर्थ संपूर्ण साम्राज्य असा लावला. Imperio inca म्हणजे स्पॅनिशांनी जे राष्ट्र जिंकून घेतले ते होय.