नृत्य

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

२९ एप्रिल हा जागतिक नृत्य दिन म्हणून साजरा केला जातो. नृत्य हा भारतीय संस्कृतीचा अविभाज्य भाग आहे.

भारतीय नृत्य इतिहास[संपादन]

भारतीय नृत्य शास्त्राचा प्राचीन ग्रंथ भरत मुनींनी लिहिलेले नाट्यशास्त्र आहे. परंतु वेदातही याचा उल्लेख आढळतो.

भारतीय नृत्यशैली[संपादन]

दहा शास्त्रीय नृत्यशैली भारतात रुजलेल्या आहेत. दोनशेहून अधिक लोकनृत्ये ही भारतात प्रचलित आहेत. यातील कुचिपुडी , ओडिसी, मणीपुरी, भरतनाट्यम् आणि कथकली , मोहिनीअट्टम या प्रमुख नृत्य पद्धती आहेत.नृत्य ही एक ६४ कलांपैकी असलेली कला आहे.

राज्यानुसार नृत्ये[संपादन]

  • महाराष्ट्र - लावणी
  • तामिळनाडू -भरतनाट्यम
  • केरळ -कथकली
  • आंध्र प्रदेश -कुचीपुडी, कोल्लतम
  • पंजाब -भांगडा, गिद्धा(गिद्दा)
  • गुजरात -गरबा, रास
  • ओरिसा -ओडिसी
  • जम्मू आणी काश्मीर -रौफ
  • आसाम -बिहू, जुमर नाच
  • उत्तरखंड -गर्वाली
  • मध्य प्रदेश -कर्मा, चार्कुला
  • मेघालय -लाहो
  • कर्नाटका -यक्षगान, हत्तारी
  • मिझोरम -खान्तुंम
  • गोवा -मंडो
  • मणिपूर -मणिपुरी
  • अरुणाचल प्रदेश -बार्दो छम
  • झारखंड -कर्मा
  • छत्तीसगढ -पंथी
  • राजस्थान -घूमर
  • पश्चिम बंगाल -गंभीरा
  • उत्तर प्रदेश -कथक