जाफ्राबाद

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
Disambig-dark.svg
  ?जाफ्राबाद
महाराष्ट्र • भारत
टोपणनाव: पूर्णापूर
—  तालुका  —
महाराष्ट्र राज्य
महाराष्ट्र राज्य

२०° ११′ २४″ N, ७६° ००′ ३६″ E

प्रमाणवेळ भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
जवळचे शहर चिखली, भोकरदन
विभाग मराठवाडा
जिल्हा जालना
भाषा मराठी
संसदीय मतदारसंघ जालना
तहसील जाफ्राबाद
पंचायत समिती जाफ्राबाद
कोड
पिन कोड
दूरध्वनी
आरटीओ कोड

• ४३१२०६
• +०२४८५
• MH 21
संकेतस्थळ: [१]

गुणक: 20°11′56″N 76°00′38″E / 20.198906°N 76.010445°E / 20.198906; 76.010445{{#coordinates:}}:एकाधिक प्राथमिक खूणपताका प्रति पान घेऊ शकत नाही.

जालना जिल्ह्यातील तालुके
जालना | अंबड | भोकरदन | बदनापूर | घणसवंगी | परतूर | मंठा | जाफ्राबाद


जाफ्राबाद हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील जालना जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. जाफ्राबाद तालुक्यात जाफ्राबाद शहरासह १०० गावे आहेत. जाफ्राबाद शहराजवळून धामणा पूर्णा या नद्या वाहतात. धरणा नदीवर खडकपूर्णा धरण उभारण्यात आले आहे. तालुक्यामध्ये मिरचीचे पीक मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. येथे तहसील आणि पंचायत समिती आहे. हे पूर्णा नदीच्या काठावर वसलेले एक लहान शहर आहे, येथील निसर्ग व जुन्या काळी जेजुरीदारांच्या निवासस्थानासाठी वापरली जाणारी किल्ला (फोर्ट) प्रसिद्ध आहे.जाफ्राबाद हे ठिकाण खेळणा आणि पूर्णा नदीच्‍या संगमावर वसलेले आहे. पूर्वी या ठिकाणाला मजबुत दगडी भिंतीची तटबंधी हेाती, मात्र काळाच्या ओघात त्‍याची वाताहत झाली आह. तथापी एक लहानशी गढी उत्‍तम स्थितीत आहे. या ठिकाणाचे नाव जाफ्राबादचा संस्‍थापक जफर खान याच्या नावावरून पडले आहे. मुगल बादशाहा ओरंगजेब याने इतर ११५ गावांसोबत या ठिकाणाची जहागीरी जफर खानला सोपवीली हेाती. जाफ्राबाद मध्‍ये एकुन सात मशिदी आणि मंदिरे उभारण्‍यात आलेली होती. यातील प्रमुख मशिदीवर औरंगजेबच्‍या आदेशाने रिजाजत खान याने पर्शियन भाषेत १०७६ हिरजी संवतामध्‍ये (सन १६६४) नोंदी केल्‍या होत्‍या. तटबंधीच्या उभारणीच्या दरम्‍यान एक सुंदर अशी पाण्‍याची टाकी बांधण्‍यात आली होती. त्‍यावरील नोंदीनुसार याचे निर्माण शहाजहानच्‍या आदेशानुसार मुस्‍तफा खान याने १०४० हिरजी संवतमध्ये (सन १६३०) मध्‍ये केल्याचे दिसून येते.

(ही माहिती भारताचे राजपत्र, महाराष्‍ट्र राज्‍य, औरंगाबाद जिल्‍हा पृष्‍ठ क्र १०१७, १०१८ येथून घेण्‍यात आली आहे)

इतिहास[संपादन]

सन १८०३मध्ये आसाई येथे मराठे व ब्रिटिश यांमधील लढ्यासाठी जाफ्राबाद प्रसिद्ध आहे. येथे ब्रिटिश कर्नल स्टीव्हन्सनच्या नावाची कोरीव नक्षी असलेले छोटे स्मारक आहे. त्याचा धातू (पंच धरू) म्हणजे स्टोनवर जोडलेला पर्ण नुकताच चोरीला गेला होता. ब्रिटिश पर्यटक दरवर्षी आपल्या पूर्वजांच्या आठवणीप्रीत्यर्थ या स्थानाला भेट देतात.

गावे[संपादन]

जाफ्राबाद तालुक्यातील गावे व लोकसंख्या
अ.क्र. गाव लोकसंख्या
आढा १,४९५
अकोला ३,६३३
आळंद ९४३
आंबेवाडी १,५५२
आंधरी १६७
आरतखेडा १,४०८
आसई १,९२७
बेलोरा १,१८७
भरडखेड ८५०
१० भारज बु. ४,८६७
११ भारज खु. १,१९७
१२ भातोडी १,०९३
१३ भोरखेडा ४५७
१४ बोरगाव बु. १,९११
१५ बोरगाव मठ ४००
16 खासगांव ३.५७३
17 बोरखेडी चिंच 481
18 बोरखेडी गायकी 914
19 ब्रह्मपुरी 1,237
20 बूटखेडा 1,978
21 चापनेर 849
22 चिंचखेडा 2,087
2३ दहीगाव 1,040
24 डावरगाव 1,332
25 देळे गव्हाण 3,256
26 देऊळगाव उगले 1,329
27 देउळझरी 2,086
28 धोंनखेडा 852
29 डोलखेडा बु 786
30 डोलखेडा खु 744
31 डोणगाव 2,794
32 गाडेगव्हाण 780
33 गणेशपूर 817
34 गारखेडा 615
35 घाणखेडा 1,047
36 गोकुळवाडी 617
37 गोंधळखेडा 1,072
38 गोपी 737
39 हनुमंत खेडा 1,346
40 हरपाला 1,554
41 हिवरा कांबळी 1,108
42 हिवराबली 1,645
43 जाफराबाद 15,910
44 जानेफळ 2,438
45 जवखेडा 2,68
46 कचनेरा 551
47 काळेगाव 1,766
48 खामखेडा 690
49 खानापूर 846
50 खापरखेडा 714
51 बोरी खु 363
52 किन्ही 923
53 कोळेगाव 1,650
54 कोल्हापूर 1,359
55 कोनड 2,132
56 कुंभारी 1,075
57 कुंभारझरी 1,854
58 कुसळी 593
59 मोहरा 4,475
60 मंगरूळ 1,122
61 मेरखेडा 1,509
62 म्हसरूळ 1,630
63 नलविहारा 1,727
64 नादरखेड 1,298
65 निमखेडा बु 1,073
66 निमखेडा खु 524
67 निवडुंगा 2,158
68 पोपल 1,289
69 पासोडी 1,461
70 पिंपळखुटा 763
71 पिंपळगाव कड १६०८
72 पोखरी १७३३
७३ रास्तल ८६२
७४ रेपाळा ६०६
७५ रुपखेडा बु. १११
७६ सांजोळ १०७०
७७ सातेफळ २४४३
७८ सावंगी १३४५
७९ सावरगाव १८७०
८० सावरखेडा ५१६
८१ सावरखेडा गोंधन १०८३
८२ सवासनी ९७७
८३ शिंदी १५८५
८४ सिपोरा २१५४
८५ शिराळा १२३८
८६ सोनगिरी ८४९
८७ सोनखेडा ६३५
८८ टाकळी ८६४
89 तपोवन गोंधन 1,143
90 टेंभुर्णी 11,376
91 टोंडोली 695
92 वरखेडा विरो 1,220
93 वरुड ख. 1,349
94 वडाळा 1,294
95 वाधोना 665
96 वानखेडा 746
९७ वरखेडा 415
98 वरुड बीके. 5,210
99 वीरखेडा भालकी 689
100 येवता 2427


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

The best city==संदर्भ==