सामवेद

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

सामवेद हा प्राचीन हिंदू संस्कृतीतील चार वेदांपैकी तिसऱ्या क्रमांकाचा वेद आहे. साम म्हणजे 'गायन' आणि वेद म्हणजे 'ज्ञान' होय. सामवेदात ॠग्वेदातील ॠचांचे गायन कसे करावे याचे विवेचन आहे. सामवेदाला भारतीय संगीताचा पाया म्हटले जाते. , यातील ७५ काही ऋगवेदातील शाकल शाखेतून घेतले गेले, तर इतर ७५ हे बाष्कल शाखेमध्ये मोडतात,जे ससूचित केलेल्या विशिष्ट सुरांमध्ये ज्याला सामगान असे म्हणतात असे उद्गातृने गाउन विधी करतांना विविध देवतांना प्रसाद पेयार्पण म्हणुन दुध व इतर पदार्थाबरोबर सोम वनस्पतीचे रस अर्पिले जात. त्यातील काही आधी च्या रचना या इ.स.पू. १७०० च्या आधी (ऋग्वेदाच्या कालखंडात) रचल्या असल्या पाहिजेत असे मानले जाते. भगवद्गीतेत श्रीकृष्णाने वेदानां सामवेदोस्मि असे म्हटले आहे हा सामवेदाचा गौरवच आहे.कौथुम आणि राणारणीय,जैमिनीय या सामवेदाच्या शाखा मानल्या जातात. ताण्ड्य/पञ्चविंश, षड्विंश,साम विधान, आर्षेय, देवताध्याय ,उपनिषद् आणि वंश ही सामवेदाची ब्राह्मणे आहेत.

हिंदू धर्मग्रंथावरील लेखमालेचा भाग
aum symbol
वेद
ऋग्वेद · यजुर्वेद
सामवेद · अथर्ववेद
वेद-विभाग
संहिता · ब्राह्मणे
आरण्यके  · उपनिषदे
उपनिषदे
ऐतरेय  · बृहदारण्यक
ईश  · तैत्तरिय · छांदोग्य
केन  · मुंडक
मांडुक्य  ·प्रश्न
श्वेतश्वतर  ·नारायण
कठ
वेदांग
शिक्षा · चंड
व्याकरण · निरुक्त
ज्योतिष · कल्प
इतिहास
रामायण · महाभारत
इतर ग्रंथ
स्मृती · पुराणे
भगवद्गीता · ज्ञानेश्वरी · गीताई
पंचतंत्र · तंत्र
स्तोत्रे ·सूक्ते
मनाचे श्लोक · रामचरितमानस
शिक्षापत्री · वचनामृत


 सा म अमश्चेति तत् साम्न: सामत्वम् |* बृहदारण्यक उपनिषद १.३.२.३ 

सा म्हणजे ऋचा आणि अम म्हणजे गान्धारादी स्वर होत. दोन्ही मिळून साम होते.


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
वेद Om symbol.svg
ऋग्वेदयजुर्वेदसामवेदअथर्ववेद