मनाचे श्लोक

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
विकिस्रोत
मनाचे श्लोक हा शब्द/शब्दसमूह
विकिस्रोत, या ऑनलाईन मुक्त मराठी ग्रंथालयात पाहा.
हिंदू धर्मग्रंथावरील लेखमालेचा भाग
aum symbol
वेद
ऋग्वेद · यजुर्वेद
सामवेद · अथर्ववेद
वेद-विभाग
संहिता · ब्राह्मणे
आरण्यके  · उपनिषदे
उपनिषदे
ऐतरेय  · बृहदारण्यक
ईश  · तैत्तरिय · छांदोग्य
केन  · मुंडक
मांडुक्य  ·प्रश्न
श्वेतश्वतर  ·नारायण
कठ
वेदांग
शिक्षा · छंद
व्याकरण · निरुक्त
ज्योतिष · कल्प
महाकाव्य
रामायण · महाभारत
इतर ग्रंथ
स्मृती · पुराणे
भगवद्गीता · ज्ञानेश्वरी · गीताई
पंचतंत्र · तंत्र
स्तोत्रे ·सूक्ते
मनाचे श्लोक · रामचरितमानस
शिक्षापत्री · वचनामृत


’मनाचे श्लोक’ हे समर्थ रामदास स्वामींनी रचलेले मानवी मनास मार्गदर्शनपर असे पद्य आहे. या मनाच्या श्र्लोकांची रचना समर्थ रामदासांनी इ.स. ...... मध्ये ..... ठिकाणी केली.[ संदर्भ हवा ]

मराठी पारंपरिक संस्कृतीत समर्थ रामदासकृत 'मनाचे श्लोक' सकाळच्या तसेच सायंकालीन प्रार्थनेत, प्रभातफेरीत, संस्कार व सुविचार म्हणून आणि संप्रदायातील शिष्यांकडून भिक्षा मागतानाही म्हटले जात.[ संदर्भ हवा ]


पद्य रचनेची वैशिष्ट्ये[संपादन]

'या पद्यात श्लोकांची एकूण संख्या २०५ आहे. मनाच्या श्लोकांची रचना ही भुजंगप्रयात वृत्तात आहे. प्रत्येक ओळीत १२ अक्षरे आहेत.

संबधित ग्रंथ[संपादन]

  • ’मनाचे श्लोक’ - ल.रा.पांगारकर - इ.स. १९२४
  • सार्थ मनाचे श्र्लोक - ज्ञानेश्वर तांदळे
  • मनाच्या श्‍लोकातून मनःशांती - सुनील चिंचोलकर
  • समर्थ रामदासविरचित मनाचे श्लोक -डॉ. र.रा. गोसावी
  • सार्थ मनाचे श्र्लोक - केशव विष्णू बेलसरे

इतर भा़ांतील अनुवाद[संपादन]

  • मन-समझावन (इ.स. १७५८) - भाषा दखनी (उर्दू) -(स्वैर रूपांतर) अनुवाद: शाह तुराब (जन्म : :१६९५; मृत्यू : १७८३)

शाहतुराब हे सूफी धर्म प्रचालक होते. ते स्वतःस हुसेनी ब्राह्मण म्हणवत. शाह तुराब हे सूफी संप्रदायाच्या प्रचारार्थ दक्षिणेत आधी तिरुवन्नमलाई (तामिळनाडू) व पुढे कर्नाटकात गेले. दक्षिण भ्रमंतीत शाह तुराब तंजावरला पोहोचले तेव्हा तिथं प्रतापसिंगराजे भोसले (१७३९-६३) अधिपती होते. तंजावरच्या वास्तव्यात शाह तुराब तेथील रामदासांच्या मठात गेले. तिथेच मनाच्या श्लोकाची पोथी त्यांच्या पाहण्यात आली. त्यांनी ती वाचली व तेथे असतानाच तिचा दखनीत अनुवाद केला.[१]

गायन (अल्बम्स)[संपादन]

  • अनुराधा पौडवाल
  • रवींद्र साठे आणि गायिका आशा खाडिलकर यांनी स्वरबद्ध केलेल्या ध्वनिफितीमध्ये नागपूरच्या रेणुका देशकर यांनी निरूपण केले आहे
  • श्रीधर फडके


संदर्भ[संपादन]

  1. {http://www.lokprabha.com/20110325/dastan.htm दाँस्तॉ ए दक्खान - धनंजय कुळकर्णी यांचा साप्ताहिक लोकप्रभा मधील लेख] दिनांक ६ जून २०१३ रात्रौ १२ वाजून ४५ मिनिटांनी जसा दिसला.