मोर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
मोर
भारतीय नर मोर
भारतीय नर मोर
शास्त्रीय वर्गीकरण
वंश: कणाधारी
जात: पक्षी
वर्ग: कुक्कुटाद्या
कुळ: कुक्कुटाद्य
जातकुळी: पावो
लिन्नॉस, १७५८

इतर नावे

पावो क्रिस्टॅटस
पावो म्युटिकस

मोर (शास्त्रीय नाव: Pavo cristatus, उच्चार: पावो क्रिस्टेटस) हा एक पक्षी आहे. मोरांमध्ये नराला पिसारा असतो; मादीला, म्हणजेच लांडोरीला, पिसारा नसतो. हा भारताचा राष्ट्रीय पक्षी आहे.

मोर हा पक्षी पांढऱ्या रंगातही आढळतो.पांढरा मोर दुर्मिळ आहे. मोर आपला सुंदर पिसारा फुलवून लांडोरीला आकर्षित करत असतो.पावसाची चाहूल लागताच मोर हा त्याचा पिसारा फुलवतो आणि नाचतो.भारतात मोर पाळायला कायद्याने परवानगी काढावी लागते. जवळपास मोर असले आणि मोरांना नियमित खायला दिले तर मोर नियमित त्या घरात वावरतात.

चोचीपासून शेपटीपर्यंत त्याची लांबी १०० ते ११५ सें.मी. असते. पूर्ण वाढलेला पिसारा १९५ ते २२५ सें.मी. लांबीचा असू शकतो. मोराचे वजन ४ - ६ किलो असते. लांडोर (मादी) आकाराने लहान असतात. त्यांची लांबी साधारणतः ९५ सें.मी. आणि वजन २.७ - ४ किलो असते. लांडोरीला किंचितही पिसारा नसतो.

खाद्य[संपादन]

मोर धान्य, झाडाची पाने, किडे, साप, सरडे खातात. ते काही फळेही खातात.

वास्तव्य[संपादन]

मोर पानझडी जंगलांत व अरण्यात राहतात व ते रात्री आसऱ्यासाठी झाडांवर जातात.

महाराष्ट्रात मोरांचे स्थान[संपादन]

महाराष्ट्रात बऱ्याच गावांलगत मोरांचा वावर आढळतो. मोर हे सरस्वती देवीचे वाहन आहे, या श्रद्धेपोटी गावकरी मोरांना नेहमी खाद्य व पाणी देत असतात. पुणे जिल्ह्यात शिरूर तालुक्यातल्या 'मोराची चिंचोली'[१] नावाच्या गावात मोरांच्या झुंडी आढळतात. इतर क्षेत्रातही मोर मोठ्या प्रमाणात आढळतात.

आवाज[संपादन]

मोराच्या आवाजाला केकारव असे म्हणतात. Indian Peafowl.ogg मोराचा आवाज ऐका

सांस्कृतिक संदर्भ[संपादन]

मोर हे सरस्वती तसेच कार्तिकेय यांचे वाहन आहे. मोराच्या रंगीत पिसाऱ्यामुळे तसेच डौलदार मानेमुळे मोराने पैठणी या मराठी महावस्त्रावर स्थान मिळवले आहे.

क्षणचित्रे[संपादन]

Commons-logo.svg
विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:

भारतीय मोर[संपादन]

हिरवा रंगाचा मोर[संपादन]

संदर्भ[संपादन]


बाह्य दुवे[संपादन]