सर्वोच्च शिखरे
जगातील सर्वोच्च शिखरे ही सर्वसाधारणपणे ८,००० मी पेक्षा उंच आहेत. यातील सर्व शिखरे ही हिमालयातील असून, नेपाळ, चीन (तिबेट प्रांत), पाकव्याप्त काश्मीर व भारतात आहेत. एव्हरेस्ट हे सर्वोच्च शिखर आहे. ८,००० मी पेक्षा उंच एकूण १४ शिखरे जगात आहेत. या शिखरांची यादी खालील प्रमाणे आहे.
सर्वोच्च शिखरांवरील पहिली चढाई नंगा पर्बतवर सन १८९५ मध्ये झाली या मोहिमेचे नेतृत्व आल्बर्ट ममेरी यांनी केले होते. यांचे प्रयत्न अर्थातच असफल झाले. अर्ध्या शतकानंतर पहीली यशस्वी चढाई मॉरिस हेरझॉग व लुईस लॅचेनाल यांनी अन्नपूर्णावर जून ३, १९५० रोजी केली.
राइनहार्ड मेसनर या इटालियन गिर्यारोहकाने ही सर्वच्या सर्व १४ सर्वोच्च शिखरे पहिले पादाक्रांत करण्याचा मान मिळवला. १६ ऑक्टोबर १९८६ रोजी दहा वर्षाच्या कालखंडात ही मोहीम त्याने फत्ते केली. त्यानंतर आजवर अजून १४ गिर्यारोहकांनी हा मान मिळवला आहे. भारतीय गिर्यारोहकांनी ही शिखरे सर करण्यात मिळवलेले यशही लाक्षणीय आहे. भारताकडून बहुतांशी लष्कराने काढलेल्या मोहिमांत यश मिळाले आहे.
| शिखर | उंची | स्थान् | पहिली यशस्वी चढाई | पहिले गिर्यारोहक(s) | First ascent in winter | First ascensionist(s) in winter | एकूण यशस्वी चढायाs* | दुर्घटना* | म्रुत्यु दर* | म्रुत्यु दर १९९० च्या आगोदर* |
म्रुत्यु दर १९९० च्या नंतर्* |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| एव्हरेस्ट | ८८४८ m | नेपाळ/चीन | मे २९ १९५३ | February 17 1980 |
१९२४ | १७९ | ९.३०% | ३७% | ४.४% | ||
| के२ | ८६११ m | पाकिस्तान | जुलै ३१, १९५४ | १९८ | ५३ | २६.७७% | ४१% | १९.७% | |||
| कांचनगंगा | 8586 m | नेपाळ/भारत | मे २५, १९५५ | January 111986 | १८५ | ४० | २१.६२% | २१% | २२% | ||
| ल्होत्से | ८,५१६ m | नेपाळ/चीन | मे १८, १९५६ | डिसेंबर ३१, इ.स. १९८८ | २४३ | ११ | ४.५३% | १४% | २% | ||
| मकालु | ८,४६३ m | नेपाळ/चीन | मे १५, १९५५ | २०६ | २२ | १०.६८% | १६% | ८.५% | |||
| चो ओऊ | ८२०१ m | नेपाळ/चीन | ऑक्टोबर १९, १९५४ | फेब्रुवारी १२, इ.स. १९८५ | |||||||
| धवलगिरी | ८,१६७ m | नेपाळ | मे १३, १९६० | जानेवारी २१, इ.स. १९८५ | ३१३ | ५६ | १७.८९% | ३१% | ११% | ||
| मनास्लु | 8163 m | नेपाळ | मे ९, १९५६ | जानेवारी १४, इ.स. १९८४ | २४० | ५२ | २१.६७% | ३५.१६% | १३.४२% | ||
| नंगा पर्बत | 8125 m | पाकिस्तान | July 3, 1953 | २१६ | ६१ | २८.२४% | ७७% | ५.५% | |||
| अन्नपूर्णा १ | ८,०९१ m | नेपाळ | June 3, 1950 | February 3, 1987 | |||||||
| Gasherbrum I | 8068 m | Pakistan/China | July 5, 1958 | 195 | 21 | 10.77% | 15.5% | 8.75% | |||
| ब्रॉड पीक | ८०४७ m | पाकिस्तान/चीन | जुन ९, १९५७ | २५५ | १८ | ७.२०% | 5% | ८.६% | |||
| Gasherbrum II | 8035 m | पाकिस्तान/चीन | July 8, 1956 | 650 | 17 | 2.62% | 7.8% | 0.44% | |||
| Shishapangma | 8027 m | चीन | May 2, 1964 | Ten climbers led by |
January 14, 2005 | 201 | 19 | 9.45% | 2% | 16.8% |
* As of September 2003, data from Chinese National Geography 2006.8, page 77.