मैसुरु

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(म्हैसूर या पानावरून पुनर्निर्देशित)
म्हैसुर येथील राजवाडा

मैसुरु तथा म्हैसूर हे कर्नाटक राज्यातील तीसरे सर्वात जस्त लोकवस्ती असलेले शहर आहे. ८,८७,४६६ लोकसंख्या असलेले म्हैसूर शहर बेंगळुरूच्या १४६ किमी दक्षिणेस चामुंडी टेकड्याच्या पायथ्याशी आहे. म्हैसूर सिटी कॉर्पोरेशन हे शहराच्या नागरी प्रशासनासाठी जबाबदारी साभांळ्ते. १३९५ ते १९५६ साला पर्यंत ते सुमारे सहा शतकांपर्यंत हे शहर म्हैसूर संस्थानची राजधानी शहर म्हणून विकसीत झाले. १७६० व १७७० च्या दशकातील हैदर अलीटीपू सुलतानची सत्ता असताना थोड्या काळादरम्यान, वाडीयार राजवटीचे म्हैसूरवर राज्य होते. वाडीयार हे कला आणि संस्कृतीचे आश्रयदाते होते आणि त्यांनी शहराच्या व राज्याच्या सांस्कृतिक जडनघडनीत लक्षणीय योगदान दिले व म्हैसूरला सांस्कृतिक राजधानीचाही दर्जा प्राप्त झाला.

म्हैसूर हे येथील वाडीयार राजघराण्याच्या आणि इतरही काही सुंदर आणी भव्य राजवाड्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. म्हैसूर राजघराण्यात साजरा होणारा दसरा उत्सव पहाण्यासाठी देशातून व जगभरातून हजारो पर्यटक येतात. म्हैसूरची ओळ्ख ही इतर अनेक रुपाने प्रसिद्ध आहे जसे की म्हैसूर चित्रकला, म्हैसूर पाक, म्हैसूर मसाला डोसा, म्हैसूर सँडल सोप, म्हैसूर इंक इ. म्हैसूरी फेटा (पारंपरिक रेशीम पगडी) आणि म्हैसूरला पारंपारिक रेशीमी साडी उद्योगांच्या बरोबरीने पर्यटन हे प्रमुख उद्योग आहेत.

म्हैसूर शहरात भारतातील पहिले खाजगी रेडिओ केंद्राची स्थापना झाली. म्हैसूर विद्यापीठात आजवर अनेक लक्षवेधक शास्त्रज्ञ, लेखक, राजकारणी, कलाकार, गायक आणि क्रीडापटू तयार झालेत. क्रिकेट आणि लॉन टेनिस हे शहरातील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहेत.