चिपळूण

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
  ?चिपळूण
महाराष्ट्र • भारत
—  शहर  —
गुणक: 17°31′19″N 73°30′29″E / 17.522, 73.508
प्रमाणवेळ भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
जिल्हा रत्‍नागिरी जिल्हा
लोकसंख्या ५५,१३९ (२०११)
कोड
पिन कोड
दूरध्वनी
आरटीओ कोड

• ४,१५,६०५
• +०२३५५
• MH-०८

गुणक: 17°31′19″N 73°30′29″E / 17.522, 73.508[[वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे]] चिपळूण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातले त्याच नावाच्या तालुक्यातले एक शहर आहे.

वासिष्ठी नदीची खाडी, गोवळकोट

इतिहास[संपादन]

विष्णूचा अवतार समजल्या गेलेल्या परशुराम याने समुद्र हटवून कोकणभूमी तयार केली अशी आख्यायिका आहे. त्याच परशुरामाचे प्राचीन मंदिर चिपळूण गावाजवळच लोटे परशुराम येथे आहे.

वाहतुकीची साधने[संपादन]

चिपळूण हे मुंबई-गोवा महामार्गावर (राष्ट्रीय महामार्ग १७) वसलेले आहे. चिपळूण हे महाराष्ट्र, गोवा आणि कर्नाटकातील विविध शहरांशी महाराष्ट्र राज्य परिवहन मंडळाच्या (एस.टी.) सेवेने जोडलेले आहे. चिपळूण रेल्वे स्थानक हे कोकण रेल्वेवरील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. मात्र हे रेल्वे स्टेशन गावापासून थोडे दूरच आहे.

प्रमुख व्यवसाय[संपादन]

नारळ, पोफळी, कोकमआंब्याच्या बागा हे चिपळूण परिसरातील प्रमुख पारंपरिक व्यवसाय आहेत. आता चिपळूण हे निव्वळ ऐतिहासिक शहर नसून ते एक औद्योगिक शहर बनले आहे. चिपळूण परिसरात अनेक केमिकल्स आणि औषधांचे कारखाने आहेत. वादग्रस्त दाभोळ वीज प्रकल्प येथून जवळच गुहागरला आहे.

चिपळूणजवळची पर्यटनस्थळे[संपादन]

  • परशुराम मंदिर, लोटे परशुराम
  • वाशिष्ठी पॉईंट
  • गुहागर (व्याडेश्वर मंदिर आणि समुद्रकिनारा)
  • डेरवण (छत्रपती शिवाजी महाराजांचे जीवन दाखवणारी शिल्पसृष्टी)
  • हेदवी [गणपती]

चिपळूण शहरातील समस्या[संपादन]

घन कचर्‍याची विल्हेवाट[संपादन]

  • ३.५ ते ४ टन ओला आणि २२ टन सुका कचरा दरदिवशी गोळा होतो
  • घंटागाडीची सुविधा परिणामकारक असल्याने शहरात हा कचरा साठून राहत नाही ही चांगली बाब आहे.
  • मात्र हा कचरा कोणतेही वर्गीकरण न होता कचरा प्रकल्पाकडे नेण्यात येतो जो शहराच्या माथ्यावर धामणवणे डोंगरात आहे, ती जागा अत्यंत चुकीची आहे.
  • सुका कचरा भूमी भरावासाठी वापरला जातो असे सांगितले जात असले तरी प्रत्यक्षात हे घडत नाही.
  • बी. ए. आर.सी. च्या अर्थसहाय्याने त्या ठिकाणी निसर्गऋण कचरा प्रकल्प सुरु करण्यात आला होता जो सुरुवातीपासून बंद अवस्थेत आहे.
  • या कचरा प्रकल्पाचे ठिकाणी, उन्हाळ्यात ओला कचरा सुकवून जाळला जातो, पावसाळ्यात विनाप्रक्रिया शहराकडे वाहून जातो.

परिणाम[संपादन]

  • कचरा प्रकल्प ज्या ठिकाणी आहे त्याखालील ओझरवाडी, बौद्धवाडी, पाग, झरी, शिवाजीनगर या वस्त्यात पावसाळ्यात कचरा व त्यावाटे अत्यंत घातक प्रदूषके वाहून येतात.[१]
  • कचरा प्रकल्पाची जागा शहरापासून उंचावर असणे अत्यंत चुकीचे आहे. त्या परिसरात माशांचा व रोगराईचा प्रादुर्भाव आहे

आवश्यक उपाय[संपादन]

  • कचरा प्रकल्पाची जागा बदलणे
  • ओला सुका कचरा वेगळा करणे
  • ओल्या कचर्‍यावर प्रक्रिया : गांडूळ खत/ निसर्गऋण प्रकल्प कार्यान्वित झाल्यास ओल्या कचर्‍यातून वीज निर्मिती शक्य, सुक्या कचर्‍यावर पुनःप्रक्रिया करणे आवश्यक आहे.

संदर्भ[संपादन]

  1. http://www.tarunbharat.com/?p=288917