ॲडॉल्फ हिटलर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
ॲडॉल्फ हिटलर
ॲडॉल्फ हिटलरची एक मुद्रा

ॲडॉल्फ हिटलर (२० एप्रिल, इ.स. १८८९:ऑस्ट्रिया - ३० एप्रिल, इ.स. १९४५:जर्मनी) विसाव्या शतकातील जर्मनीदेशाचा हुकूमशहा होता. नाझी पक्षाच्या या नेत्याचे नाव त्याच्या क्रूरपणा व ज्यूंच्या कत्तलीकरता कुप्रसिद्ध आहे. तो नाझी जर्मनीचा प्रमुख होता. दुसरे महायुद्ध सुरू होण्यामागे असलेल्या प्रमुख कारणांत हिटलरची गणना होते.

हा ॲलॉइस व क्लारा हिटलर या दांपत्याचा चौथा मुलगा होता. अॅलॉइस हिटलर छोटा सरकारी अधिकारी होता. आपल्या संघर्षकाळात याने काहीकाळ व्हियेनामध्ये हस्तचित्रे विकून तसेच रस्त्यावरील बर्फ साफ करुन उपजिविका चालवली. पुढे थोड्यांच वर्षांत याने बुद्धिमंतांच्या देश म्हणून ओळखल्या गेलेल्या जर्मनीची सत्ता हस्तगत केली. पुढे आपल्या बुद्धिचातुर्याच्या आणि वक्तृत्त्वाच्या जोरावर तो जर्मनीचा हुकूमशहा झाला. त्याने जर्मनीच्या विकासाला चालना दिली. जर्मनीला जगातील सगळ्यात शक्तिशाली देश बनवण्याचे त्याचे स्वप्न होते, त्यासाठी त्याने प्रचंड प्रयत्न केले. त्याने सक्तीचे लष्करी शिक्षण सुरू केले. लष्कर व नौदलात वाढ केली. शक्तिशाली विमानदल उभारले. इटली व जपान या दोन देशांशी मैत्रीचा करार करून आपले हात मजबूत करून घेतले.

हिटलर हा एक महत्त्वाकांक्षी तसेच मुत्सद्दी नेता होता.

चित्रपट/नाटके[संपादन]

हिटलरच्या जीवनावर अनेक चित्रपट आणि नाटके निर्माण झाली. मराठीतही डॉ. समीर मोने यांनी ’द डेथ ऑफ अ कॉन्करर’ या नावाचे नाटक लिहिले आहे. या नाटकात सुशील इनामदार यांनी हिटलरची, तर अतुल अभ्यंकरांनी गोबेल्सची भूमिका केली आहे. नाटकाचे दिग्दर्शन अजित भागत यांचे आहे.

बाह्य दुवे[संपादन]

एडॉल्फ हिटलर ( जर्मन : [ adɔlf hɪtlɐ ] ( ऐकण्यासाठी ) ; 20 एप्रिल 1889 - 30 एप्रिल 1945 ) एका ऑस्ट्रियन रक्ताचा जर्मन राजकारणी आणि हिटलरने स्थापन केलेल्या 'नाझी' पक्षाचा सदस्य पक्षाचे नेते होते ( जर्मन : नाझी पक्ष ( NSDAP ) ; नॅशनल सोशलिस्ट जर्मन कामगार पार्टी ) . त्यांनी 1933 पासून 1934 पासून 1945 ते 1945 आणि हिटलरने स्थापन केलेल्या 'नाझी' पक्षाचा सदस्य जर्मनीचा हुकूमशहा ( Führer und Reichskanzler म्हणून ) ला जर्मनी कुलपती होता . हिटलर हिटलरने स्थापन केलेल्या 'नाझी' पक्षाचा सदस्य जर्मनी , युरोप मध्ये दुसरे महायुद्ध , आणि होलोकॉस्ट केंद्रस्थानी होते . हिटलर त्यांनी 1919 मध्ये ( NSDAP च्या नांदी ) जर्मन कामगार पक्ष सामील झाले महायुद्धाच्या इशांत एक decorated बुजुर्ग होते , आणि 1921 मध्ये NSDAP नेता बनले . 1923 साली त्यांनी बिअर हॉल Putsch म्हणून ओळखले म्युनिक मध्ये एक आकस्मिक जोरदार हल्ला d' état ​​, प्रयत्न केला . अयशस्वी निर्णायक तो (अनुभवावर आधारीत) जीवनचरित्र , Mein Kampf ( माझे झटापट ) लिहिले कोणत्या वेळी , हिटलर चे कारावास परिणाम . 1924 मध्ये त्याचे प्रकाशन केल्यानंतर , हिटलर व्हर्साय च्या तह हल्ला आणि charismatic वक्तृत्वकला आणि हिटलरने स्थापन केलेल्या 'नाझी' पक्षाचा सदस्य प्रचाराचे तंत्र सह पॅन - Germanism , antisemitism , आणि विरोधी कम्युनिस्ट मतप्रणाली जाहिरात लोकप्रिय समर्थन लाभले. 1933 मध्ये अर्थमंत्री म्हणून नियुक्ती झाल्यावर त्यांनी थर्ड Reich , नाझीवाद च्या एकपक्षीय राज्यकारभार आणि हुकूमशाही विचारसारणी आधारित एकच पक्षीय हुकूमशाही सरकार मध्ये Weimar प्रजासत्ताक बदललेले . हिटलर चे AIM कॉन्टिनेन्टल युरोप मध्ये परिपूर्ण हिटलरने स्थापन केलेल्या 'नाझी' पक्षाचा सदस्य जर्मन पुढारीपण एक नवीन ऑर्डर स्थापन करण्यात आली . शेवट करण्यासाठी, त्याच्या परदेशी आणि घरगुती धोरणे जर्मनिक लोकांसाठी आपल्या अस्तित्वासाठी किंवा विकासासाठी एखादा देश ज्या भूप्रदेशावर हक्क सांगतो तो प्रदेश ( " देश जागा " ) seizing उद्देश होता . त्यांनी युरोप मध्ये दुसरे महायुद्ध च्या उद्रेक परिणामी , सप्टेंबर 1939 मध्ये जर्मनीच्या rearmament आणि Wehrmacht द्वारे पोलंड च्या स्वारी दिग्दर्शित . हिटलर चे नियम अंतर्गत 1941 मध्ये जर्मन सैन्याने व त्यांच्या युरोपियन सहयोगी युरोप व उत्तर आफ्रिका बहुतांश व्याप्त . 1943 मध्ये , जर्मनी बचावात्मक चेंडू सक्ती आणि escalating defeats मालिका ग्रस्त होते . युद्ध अंतिम दिवस मध्ये , 1945 मध्ये बर्लिन लढाई दरम्यान , हिटलर त्याच्या लाँग वेळ भागीदार , Eva दोन कप्पा असलेली धातूची लग्न . 30 एप्रिल 1945 , कमी दोन दिवस नंतर , दोन वचनबद्ध लाल सैन्य द्वारे टिपण्याचा टाळण्यासाठी आत्महत्या आणि त्यांच्या corpses बर्न होते . हिटलर चे आक्रमक परराष्ट्र नीती युरोप मध्ये दुसरे महायुद्ध च्या उद्रेक प्राथमिक कारण मानली जाते . त्याच्या antisemitic धोरणे आणि वंशिकदृष्टया शोधून विचारसारणी तो आणि त्याचे अनुयायी वंशिकदृष्टया कनिष्ठ मानली ज्याच्या इतर लोक कमीत कमी 5.5 दशलक्ष ज्यू , आणि लाखो मृत्यू परिणाम .