लैंगिक उत्तेजना

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search


Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.


मार्टिन व्हॅन मालेचे प्रिंट फ्रान्सियन १५

लैंगिक उत्तेजना ( लैंगिक उत्तेजना म्हणून देखील ओळखले जाते) लैंगिक संभोगाच्या तयारीसाठी किंवा लैंगिक उत्तेजनांच्या संपर्कात आल्यावर शारीरिक आणि मानसिक प्रतिसादांचे वर्णन करते. लैंगिक संभोगाची तयारी म्हणून शरीरात आणि मनात अनेक शारीरिक प्रतिक्रिया उद्भवतात आणि संभोग दरम्यान चालू राहतात. पुरुष उत्तेजित होण्यामुळे ताठरता निर्माण होते आणि स्त्रियांच्या उत्तेजनामध्ये शरीराची प्रतिक्रिया निप्पल, व्हल्व्हा, क्लिटॉरिस, योनीच्या भिंती आणि योनि स्नेहन यांसारख्या लैंगिक ऊतींमध्ये गुंतलेली असते. मानसिक उत्तेजना आणि शारीरिक उत्तेजना जसे की स्पर्श, आणि हार्मोन्सचे अंतर्गत चढउतार, लैंगिक उत्तेजनावर परिणाम करू शकतात.

लैंगिक उत्तेजनाचे अनेक टप्पे असतात आणि मानसिक उत्तेजना आणि त्यासोबत होणारे शारीरिक बदल यापलीकडे कोणतीही वास्तविक लैंगिक क्रिया होऊ शकत नाही. पुरेशी लैंगिक उत्तेजना दिल्यास, कामोत्तेजनादरम्यान लैंगिक उत्तेजना कळस गाठते . भावनोत्कटता नसतानाही स्वतःच्या फायद्यासाठी त्याचा पाठपुरावा केला जाऊ शकतो.

शब्दावली[संपादन]

लैंगिक उत्तेजनाचे वर्णन करण्यासाठी अनेक अनौपचारिकता, अटी आणि वाक्ये आहेत, ज्यात हॉर्नी, [१] चालू, रॅन्डी, वाफयुक्त आणि कामुक यांचा समावेश आहे. [२] मानवी लैंगिक उत्तेजना वाढवणाऱ्या गोष्टींना कामुक उत्तेजना म्हणतात आणि बोलचालीत टर्न-ऑन म्हणून ओळखले जाते.

शारीरिक आणि मानसिक प्रतिसाद नमुने[संपादन]

शारीरिक प्रतिक्रिया[संपादन]

लैंगिक उत्तेजना विविध शारीरिक प्रतिक्रियांना कारणीभूत ठरते, सर्वात लक्षणीय लैंगिक अवयवांमध्ये (जननेंद्रियाच्या अवयवांमध्ये). जेव्हा रक्त कॉर्पस कॅव्हर्नोसममध्ये भरते तेव्हा पुरुषासाठी लैंगिक उत्तेजना सामान्यतः पुरुषाचे जननेंद्रिय सूज आणि ताठ द्वारे दर्शविली जाते. हे सहसा पुरुषांमधील लैंगिक उत्तेजनाचे सर्वात प्रमुख आणि विश्वासार्ह लक्षण आहे. स्त्रीमध्ये, लैंगिक उत्तेजनामुळे क्लिटॉरिस आणि व्हल्व्हामध्ये रक्त प्रवाह वाढतो, तसेच योनिमार्गातून रक्त प्रवाह होतो - योनीच्या भिंतींमधून ओलावा गळणे जे स्नेहन म्हणून काम करते.

पुरुषांमध्ये: महिलांमध्ये:
Comparison of flaccid and erect penis.jpg




</br> पुरुष लैंगिक उत्तेजना. डावीकडे पुरुषांचे जननेंद्रिय नियमित, चपळ अवस्थेत असते; उजवीकडे पुरुष लैंगिकदृष्ट्या उत्तेजित आहे आणि त्याचे लिंग ताठ झाले आहे.
  • स्तनाग्रांची उभारणी
  • पेनिल ट्यूमेसेन्स आणि इरेक्शन
  • पुरुषाचे जननेंद्रिय शिरा अधिक प्रमुख होऊ शकतात
  • पुढची त्वचा घट्ट करणे आणि/किंवा मागे घेणे अनेकदा ग्लॅन्सचे लिंग उघड करते
  • प्री-इजॅक्युलेटरी फ्लुइडचे उत्सर्जन
  • वृषणाला सूज येणे
  • अंडकोषांचे असेन्शन
  • स्क्रोटमचे ताण आणि घट्ट होणे
  • विद्यार्थ्याचा विस्तार
Female sexual arousal.JPG




</br> स्त्री लैंगिक उत्तेजना. डाव्या प्रतिमेमध्ये स्त्रीचे जननेंद्रिय नियमित स्थितीत आहेत. उजव्या प्रतिमेमध्ये मादी लैंगिकदृष्ट्या उत्तेजित आहे, व्हल्व्हा ओले आहे आणि लॅबिया किंचित गुंतलेली आहे.
  • स्तनाग्रांची उभारणी
  • योनि स्नेहन
  • योनीच्या भिंतींचे रक्तसंचय
  • क्लिटोरिस आणि लॅबियाचे ट्यूमेसेन्स आणि उभारणे
  • गर्भाशय ग्रीवा आणि गर्भाशयाची उंची
  • तंबू, म्हणजे योनीच्या आतील भागाचा विस्तार
  • लॅबिया माजोरा आणि लॅबिया मिनोरा यांच्या आकार, रंग आणि आकारात बदल
  • विद्यार्थ्याचा विस्तार
  • एरोलाचे रुंदीकरण

पुरुष[संपादन]

पुरुषाच्या लैंगिक उत्तेजना आणि लिंगाच्या उभारणीचा संबंध असणे सामान्य आहे. शारीरिक किंवा मानसिक उत्तेजना, किंवा दोन्ही, व्हॅसोडिलेशनला कारणीभूत ठरतात आणि वाढलेल्या रक्तप्रवाहामुळे शिश्नाच्या लांबीच्या बाजूने (दोन कॉर्पोरा कॅव्हर्नोसा आणि कॉर्पस स्पॉन्गिओसम ) चालणाऱ्या तीन स्पॉन्जी भागांमध्ये प्रवेश होतो. पुरुषाचे जननेंद्रिय मोठे आणि टणक होते, अंडकोषाची त्वचा घट्ट ओढली जाते आणि वृषण शरीराच्या विरुद्ध वर खेचले जातात. [३] तथापि, उभारणी आणि उत्तेजना यांच्यातील संबंध एकमेकांशी जुळत नाहीत. चाळीशीच्या मध्यानंतर, काही पुरुषांनी तक्रार केली की जेव्हा त्यांना लैंगिक उत्तेजना येते तेव्हा त्यांना नेहमी ताठरता येत नाही. [४] त्याचप्रमाणे, एक पुरुष ताठ झोपेच्या वेळी ( निशाचर पेनाईल ट्यूमेसेन्स ) जाणीवपूर्वक लैंगिक उत्तेजनाशिवाय किंवा यांत्रिक उत्तेजनामुळे (उदा. बेडशीटला घासणे) होऊ शकते. एखाद्या तरुण पुरुषाला—किंवा तीव्र कामवासना असलेल्या व्यक्तीला, एखाद्या उत्तीर्ण झालेल्या विचारामुळे किंवा रस्त्याने जाणाऱ्या व्यक्तीच्या नजरेतून उभारणीसाठी पुरेशी लैंगिक उत्तेजना येऊ शकते. एकदा ताठ झाल्यावर, त्याचे लिंग काही काळ टिकवून ठेवण्यासाठी आणि प्रोत्साहन देण्यासाठी त्याच्या कपड्याच्या आतील संपर्कातून पुरेशी उत्तेजित होऊ शकते. [५]

जसजसे लैंगिक उत्तेजना आणि उत्तेजना चालू राहते, तसतसे ताठ शिश्नाचे डोके किंवा डोके अधिक फुगले जाण्याची शक्यता असते आणि, गुप्तांग रक्ताने भरलेले असल्याने, त्यांचा रंग खोल होतो आणि अंडकोष 50% पर्यंत मोठे होऊ शकतात. अंडकोष वाढत असताना, त्यांच्या आणि पेरिनियमभोवती उबदारपणाची भावना विकसित होऊ शकते. पुढील लैंगिक उत्तेजनासह, त्यांच्या हृदयाची गती वाढते, रक्तदाब वाढतो आणि श्वासोच्छवास जलद होतो. [३] जननेंद्रियामध्ये आणि इतर क्षेत्रांमध्ये रक्त प्रवाह वाढल्याने काही पुरुषांमध्ये लैंगिक लाली होऊ शकते. [६]

लैंगिक उत्तेजना सुरू असताना, कामोत्तेजना सुरू होते, जेव्हा पेल्विक फ्लोअरचे स्नायू, व्हॅस डिफेरेन्स (अंडकोष आणि प्रोस्टेट दरम्यान), सेमिनल वेसिकल्स आणि प्रोस्टेट ग्रंथी स्वतःच अशा प्रकारे आकुंचन पावू शकतात ज्यामुळे शुक्राणू आणि वीर्य आतमध्ये आणण्यास भाग पाडतात. पुरुषाचे जननेंद्रिय आत मूत्रमार्ग . एकदा हे सुरू झाले की, पुरुषाला उत्तेजित होणे आणि उत्तेजित न होता, पूर्णपणे उत्तेजित होणे आणि कामोत्तेजना होत राहण्याची शक्यता असते.

त्याचप्रमाणे, लैंगिक उत्तेजना कामोत्तेजनापूर्वी थांबल्यास, वासोकॉंजेशनसह उत्तेजनाचे शारीरिक परिणाम थोड्याच वेळात कमी होतील. भावनोत्कटता आणि स्खलन न करता वारंवार किंवा दीर्घकाळापर्यंत उत्तेजन दिल्यास वृषणात अस्वस्थता येते (" ब्लू बॉल्स " [७] या अपशब्दाशी संबंधित).

भावनोत्कटता आणि स्खलन झाल्यानंतर, पुरुषांना सामान्यत: रीफ्रॅक्टरी कालावधीचा अनुभव येतो ज्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचे ताठरता कमी होणे, कोणत्याही लैंगिक फ्लशमध्ये कमी होणे, लैंगिक क्रियाकलापांमध्ये कमी स्वारस्य आणि विश्रांतीची भावना ज्याचे श्रेय न्यूरोहॉर्मोन ऑक्सीटोसिन आणि प्रोलॅक्टिन यांना दिले जाऊ शकते. [८] अपवर्तक कालावधीची तीव्रता आणि कालावधी अत्यंत उत्तेजित तरुण व्यक्तीमध्ये अत्यंत उत्तेजित स्थितीत फारच कमी असू शकतो, कदाचित अगदी लक्षात येण्याजोग्या तोटाशिवाय. मध्यमवयीन आणि वृद्ध पुरुषांमध्ये हे काही तास किंवा दिवस असू शकते. [३]

स्त्री[संपादन]

स्त्रीच्या शरीरात लैंगिक उत्तेजनाची सुरुवात सामान्यत: योनीतून स्नेहन (ओलेपणा; जरी ओव्हुलेशनच्या आसपास संसर्गामुळे किंवा गर्भाशयाच्या श्लेष्माच्या निर्मितीमुळे उत्तेजित झाल्याशिवाय होऊ शकते), बाह्य जननेंद्रियांना सूज येणे आणि गुरफटणे, आणि अंतर्गत लांबी वाढणे आणि वाढणे. योनी [९] या शारीरिक प्रतिक्रिया आणि लैंगिक उत्तेजित होण्याची स्त्रीची व्यक्तिनिष्ठ संवेदना यांच्यातील परस्परसंबंध शोधण्यासाठी अभ्यास केले गेले आहेत: निष्कर्ष सामान्यतः असे आहेत की काही प्रकरणांमध्ये उच्च सहसंबंध आहे, तर काहींमध्ये, ते आश्चर्यकारकपणे कमी आहे. [१०]

पुढील उत्तेजितपणामुळे योनिमार्गात आणखी ओलावा आणि क्लिटोरिस आणि लॅबियामध्ये आणखी वाढ आणि सूज येऊ शकते, तसेच रक्त प्रवाह वाढल्याने या भागात लालसरपणा किंवा त्वचा काळी पडू शकते. अंतर्गत अवयवांमध्ये पुढील बदल देखील योनीच्या अंतर्गत आकारात आणि श्रोणिमधील गर्भाशयाच्या स्थितीत होतात. [९] इतर बदलांमध्ये हृदय गती वाढणे तसेच रक्तदाब वाढणे, गरम आणि फ्लश वाटणे आणि कदाचित हादरे जाणवणे यांचा समावेश होतो. [११] सेक्स फ्लश छाती आणि शरीराच्या वरच्या भागावर पसरू शकतो.

लैंगिक उत्तेजना चालू राहिल्यास, लैंगिक उत्तेजना कामोत्तेजनापर्यंत पोहोचू शकते. कामोत्तेजनानंतर, काही स्त्रियांना आणखी उत्तेजन नको असते आणि लैंगिक उत्तेजना लवकर नष्ट होते. लैंगिक उत्तेजना सुरू ठेवण्यासाठी आणि एका कामोत्तेजनापासून पुढील उत्तेजनाकडे जाण्यासाठी आणि लैंगिक उत्तेजनाची स्थिती कायम ठेवण्यासाठी किंवा पुन्हा मिळवण्यासाठी सूचना प्रकाशित केल्या आहेत ज्यामुळे दुसरे आणि त्यानंतरचे कामोत्तेजना होऊ शकतात. [१२] काही स्त्रियांनी अशा बहुविध संभोगाचा अनुभव अगदी उत्स्फूर्तपणे घेतला आहे.

तरुण स्त्रिया लैंगिकदृष्ट्या सहज उत्तेजित होऊ शकतात आणि योग्य परिस्थितीत योग्य उत्तेजनासह तुलनेने त्वरीत कामोत्तेजनापर्यंत पोहोचू शकतात, परंतु वयानुसार स्त्रियांच्या लैंगिक उत्तेजना आणि प्रतिसादांमध्ये शारीरिक आणि मानसिक बदल होतात. वृद्ध स्त्रिया कमी योनीतून स्नेहन निर्माण करतात आणि अभ्यासांनी समाधानाची डिग्री, लैंगिक क्रियाकलापांची वारंवारता, इच्छा, लैंगिक विचार आणि कल्पना, लैंगिक उत्तेजना, लैंगिक भावना आणि लैंगिक भावना, वेदना, आणि स्त्रियांमध्ये कामोत्तेजनापर्यंत पोहोचण्याची क्षमता यातील बदल तपासले आहेत. त्यांचे 40 आणि रजोनिवृत्ती नंतर. सामाजिक-जनसांख्यिकीय चल, आरोग्य, मानसशास्त्रीय चल, भागीदार व्हेरिएबल्स जसे की त्यांच्या जोडीदाराचे आरोग्य किंवा लैंगिक समस्या आणि जीवनशैली परिवर्तने यांसह इतर घटकांचा देखील अभ्यास केला गेला आहे. असे दिसून येते की या इतर घटकांचा स्त्रियांच्या लैंगिक कार्यावर त्यांच्या रजोनिवृत्तीच्या स्थितीपेक्षा जास्त प्रभाव पडतो. त्यामुळे त्यांच्या लैंगिकतेचा अभ्यास करताना "स्त्रियांच्या जीवनाचा संदर्भ" समजून घेणे नेहमीच महत्त्वाचे मानले जाते. [१३]

इस्ट्रोजेनची पातळी कमी होणे हे योनीमार्गात कोरडेपणा वाढणे आणि उत्तेजित झाल्यावर कमी क्लिटोरल इरेक्शनशी संबंधित असू शकते, परंतु लैंगिक स्वारस्य किंवा उत्तेजनाच्या इतर पैलूंशी थेट संबंधित नाही. वृद्ध स्त्रियांमध्ये, पेल्विक स्नायूंचा टोन कमी होण्याचा अर्थ असा असू शकतो की कामोत्तेजना होण्यास जास्त वेळ लागतो, कामोत्तेजनाची तीव्रता कमी होऊ शकते आणि नंतर अधिक जलद निराकरण होऊ शकते. गर्भाशय सामान्यत: भावनोत्कटता दरम्यान आकुंचन पावते आणि वाढत्या वयानुसार, ते आकुंचन खरोखर वेदनादायक होऊ शकतात. [१३]

  1. ^ "horny - definition of horny by the Free Online Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia". Thefreedictionary.com. 2012-08-27 रोजी पाहिले.
  2. ^ "aroused synonym". Synonyms.net. 2012-08-27 रोजी पाहिले.
  3. ^ a b c "Sexual arousal in men". NHS Direct. National Health Service. 2013-11-03 रोजी पाहिले."Sexual arousal in men". NHS Direct. National Health Service. Retrieved 2013-11-03. चुका उधृत करा: अवैध <ref> tag; नाव "NHS" वेगवेगळ्या मजकूराशी अनेकदा जोडलेले आहे
  4. ^ Janssen, Erick; Kimberly R. McBride; William Yarber; Brandon J. Hill; Scott M. Butler (April 2008). "Factors that Influence Sexual Arousal in Men: A Focus Group Study". Archives of Sexual Behavior. 37 (2): 252–65. doi:10.1007/s10508-007-9245-5. PMID 18040768.
  5. ^ "Embarrassing erections". TheSite.org. YouthNet UK. Archived from the original on 10 April 2016. 10 August 2010 रोजी पाहिले.
  6. ^ Kennard, Jerry (2006). "Sexual Arousal". Men's health. About.com. 2013-11-03 रोजी पाहिले.
  7. ^ Weinzimer, S.A. & Thorton, P.S., "Blue balls", " Pediatrics 108(5), 1233-1234", 2001
  8. ^ Exton MS, Krüger TH, Koch M, et al. (April 2001). "Coitus-induced orgasm stimulates prolactin secretion in healthy subjects". Psychoneuroendocrinology. 26 (3): 287–94. doi:10.1016/S0306-4530(00)00053-6. PMID 11166491.
  9. ^ a b Soucasaux, Nelson (1990). "The Female Sexual Response". Novas Perspectivas em Ginecologia. 10 August 2010 रोजी पाहिले.Soucasaux, Nelson (1990). "The Female Sexual Response". Novas Perspectivas em Ginecologia. Retrieved 10 August 2010. चुका उधृत करा: अवैध <ref> tag; नाव "Soucasaux" वेगवेगळ्या मजकूराशी अनेकदा जोडलेले आहे
  10. ^ Rellini, Alessandra H.; Katie M. McCall; Patrick K. Randall; Cindy M. Meston (January 2005). "The relationship between women's subjective and physiological sexual arousal". Psychophysiology. 42 (1): 116–124. CiteSeerX 10.1.1.421.3699. doi:10.1111/j.1469-8986.2005.00259.x. PMID 15720587.
  11. ^ McKinne, Kathleen (1991). Sexuality in close relationship. Routledge. p. 59. ISBN 978-0-8058-0719-6. 2013-11-03 रोजी पाहिले.
  12. ^ O'Rourke, Theresa. "Orgasms Unlimited". Cosmopolitan. Hearst Communications. 10 August 2010 रोजी पाहिले.
  13. ^ a b "Age-Related Factors that Impact Sexual Functioning". sexualityandu.ca. 2008. 12 July 2011 रोजी पाहिले."Age-Related Factors that Impact Sexual Functioning". sexualityandu.ca. 2008. Retrieved 12 July 2011. चुका उधृत करा: अवैध <ref> tag; नाव "sexualityandu.ca" वेगवेगळ्या मजकूराशी अनेकदा जोडलेले आहे