Jump to content

विल्यम जोन्स

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
विल्यम जोन्स
मानव
लिंगपुरूष संपादन
नागरिकत्वग्रेट ब्रिटनचे राजतंत्र, इंग्लंड संपादन
स्थानिक भाषेतील नावSir William Jones संपादन
दिलेले नावविल्यम संपादन
आडनावJones संपादन
टोपणनावOrientalist Jones संपादन
जन्म तारीख२८ सप्टेंबर 1746 संपादन
जन्मस्थानलंडन संपादन
मृत्यू तारीख२७ एप्रिल 1794 संपादन
मृत्यूस्थानकोलकाता संपादन
मृत्युची पद्धतनैसर्गिक कारणे संपादन
मृत्युचे कारणinflammation संपादन
चिरविश्रांतीस्थानSouth Park Street Cemetery संपादन
वडीलWilliam Jones संपादन
आईMary Jones संपादन
वैवाहिक जोडीदारAnna Maria Shipley संपादन
मातृभाषाइंग्लिश भाषा संपादन
लेखनाची भाषाइंग्लिश भाषा संपादन
पदन्यायाधीश संपादन
शिक्षण घेतलेली संस्थाUniversity College, Oxford, Harrow School संपादन
कर्मस्थळकोलकाता संपादन
Contributed to creative workPopular Science संपादन
Archives atNational Library of Wales संपादन
सदस्यतारॉयल सोसायटी संपादन
पुरस्कारFellow of the Royal Society, Knight Bachelor संपादन
Practiced byबेंजामिन फ्रँकलिन संपादन

सर विल्यम जोन्स हे 'एशियाटिक सोसायटी'चे संस्थापक आणि अध्यक्ष होते. हे इ.स. १७८३ मध्ये इंग्लंडहून भारतात आले व रामलोचन पंडितांच्या कडून ते पौर्वात्य पद्धतीने संस्कृत शिकले. डायजेस्ट ऑफ हिंदू अँड मोहमडन लॉज, एशियाटिक मिसलेनी, हिंदूंची कालगणना, हिंदूंचे राशिचक्र, पर्शियन भाषेचे व्याकरण, पौर्वात्य हस्तलिखित ग्रंथांची सूची इत्यादी अनेक विद्वन्मान्य ग्रंथ त्यांनी लिहिले आहेत. भगवद्‌गीता, गरुड पुराण, मनुस्मृती, शाकुंतल, ऋतुसंहार, गीतगोविंद, हितोपदेश इत्यादी साहित्यकृतींचे त्यांनी सर्वप्रथम भाषांतर केले व भारतीय संस्कृतीची माहिती जगाला करून दिली.


ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या बंगाल उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून काम केलेले विल्यम जोन्स यांची खरी ओळख भाषाशास्त्री, प्राच्यविद्यापंडित, विधिशास्त्री आणि एशियाटिक सोसायटी ऑफ बेंगॉलचे संस्थापक म्हणून आहे. लंडनमध्ये वेस्टमिन्स्टरमध्ये १७४६ साली जन्मलेल्या विल्यमचे वडील हे वेल्समधील एक विख्यात गणितज्ञ होते. त्यांनीच ‘पाय’ (स्र्) ही संकल्पना शोधून काढली. विल्यमचे शिक्षण हॅरो स्कूल आणि ऑक्स्फर्डच्या युनिव्हर्सिटी कॉलेजमध्ये होऊन ते एम.ए.ची परीक्षा उत्तीर्ण झाले. भाषाशास्त्राची आवड उपजतच असलेल्या विल्यमने इंग्लिश आणि वेल्श या मातृभाषांव्यतिरिक्त ग्रीक, लॅटीन, पर्शियन, अरेबिक, हिब्रू या भाषांवर तरुण वयातच प्रभुत्व मिळवले. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर विल्यमनी सहा वर्षे शिकवण्या घेऊन अनुवादक म्हणून काम केले. या काळात त्यांनी डेन्मार्कच्या राजाच्या सांगण्यावरून ‘नादीर शाह’ या पर्शियन पुस्तकाचा फ्रेंच भाषेत अनुवाद केला.

संदर्भ

[संपादन]