Jump to content

टेट्राग्रामॅटन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
फोनिशियनमधील टेट्राग्रामॅटन (१२वे शतक ईसापूर्व ते १५० ईसापूर्व), पालेओ-हिब्रू (१०वे शतक ईसापूर्व ते १३५ ईसवी), आणि चौकोनी हिब्रू (३रे शतक ईसापूर्व आत्तापर्यंत) लिपी

टेट्राग्रामॅटन ( /ˌtɛtrəˈɡræmətɒn/), किंवा टेट्राग्राम हे चार अक्षरी हिब्रू नाव आहे יהוה ‎( YHWH किंवा YHVH म्हणून लिप्यंतरित ), हिब्रू बायबलमध्ये देवाचे नाव . उजवीकडून डावीकडे (हिब्रूमध्ये) लिहिलेली आणि वाचली जाणारी चार अक्षरे म्हणजे योद, हे, वाव आणि हे . [] हे नाव एखाद्या क्रियापदावरून घेतले जाऊ शकते ज्याचा अर्थ "असणे", "अस्तित्वात असणे", "बनणे कारणीभूत होणे" किंवा "होणे" असा होतो. [] [] []नावाची रचना आणि व्युत्पत्ती याबद्दल एकमत नसले तरी, यहोवा हे रूप आता जवळजवळ सर्वत्र स्वीकारले गेले आहे. [] आणि हिब्रू बायबलमध्ये "आय अ‍ॅम दॅट आय अ‍ॅम" आणि yhwh ही चार मुळाक्षरे (टेट्राग्रामॅटन) ईश्वराची नावे म्हणून वापरलेली आहेत; तर ख्रिश्चन धर्मात याहवेह व जेहोवा ही YHVHची नादरूपे म्हणून वापरलेली आढळतात.[]

टोराहची पुस्तके आणि एस्तेर, उपदेशक व स्लोमनाचे गीत (यातील लहान स्वरूपाच्या संभाव्य उदाहरणासह श्लोक ८:६) वगळता उर्वरित हिब्रू बायबलमध्ये हे हिब्रू नाव आढळते. धार्मिक नियम पाळणारे ज्यू आणि जे तालमूदिक ज्यू परंपरांचे पालन करतात ते याचा उच्चार करत नाहीत; ते याहवेह किंवा जेहोवा सारखी प्रस्तावित लिप्यंतरित रूपे मोठ्याने वाचत नाहीत; त्याऐवजी ते इस्रायलच्या देवाला संबोधित करताना किंवा त्यांचा संदर्भ देताना यास दुसऱ्या शब्दाने बदलतात. []

हिब्रू भाषेत सामान्यतः אֲדֹנָי ‎( अदोनाई , शब्दशः भाषांतर "माझे प्रभू" , आदरार्थी बहुवचन परंतु एकवचनी मानले जाणारे) किंवा אֱלֹהִים ‎ ( एलोहिम , शब्दशः "देव" परंतु "देव" या अर्थाने वापरताना एकवचनी मानले जाणारे) हे शब्द प्रार्थनेत वापरले जातात; तर הַשֵּׁם ‎ ( हाशेम , "नाव") हा शब्द रोजच्या बोलण्यात वापरला जातो.[]

चार अक्षरे

[संपादन]

बायबलमधील हिब्रू भाषेत (उजवीकडून डावीकडे) योग्यरित्या लिहिलेली आणि वाचली जाणारी अक्षरे खालीलप्रमाणे आहेत:[]

हिब्रू अक्षराचे नाव उच्चार
י‎ योद [j]
ה‎ हे [h]
ו‎ वाव [w], किंवा "O"/"U" या स्वरांसाठीचे स्थानदर्शक (मॅटर लेक्शनिस पहा)
ה हे (किंवा अनेकदा शब्दाच्या शेवटी असणारे एक मूक अक्षर)

व्युत्पत्ती

[संपादन]

हिब्रू बायबलमध्ये ते सूत्र אֶהְיֶה אֲשֶׁר אֶהְיֶה ( अहये अशेर अहये चा उच्चार [ʔehˈje ʔaˈʃer ʔehˈje] भाषांतर 'मी जो आहे तो मी आहे' []) या सूत्राने स्पष्ट केले आहे; देवाचे हे नाव निर्गम ३:१४ मध्ये मोशेला प्रकट झाले. हे YHWH ला हिब्रू त्रिव्यंजनी मूळ היה ‎ ( hyh ), "असणे, बनणे, घडणे" पासून व्युत्पन्न झालेले रूप बनवेल; ज्यामध्ये प्रथम पुरुष א ‎ ('-) च्या जागी तृतीय पुरुष पुल्लिंगी י ‎( y- ) उपसर्ग जोडलेला असेल, जो इंग्रजी "he" च्या समतुल्य आहे. यामुळे "तो जो अस्तित्वात आणतो", "तो जो आहे", इत्यादी भाषांतरे मिळतात; जरी यामुळे YHYH ( יהיה ‎) हे रूप प्राप्त होईल, YHWH नाही. हे दुरुस्त करण्यासाठी, काही विद्वानांचा असा प्रस्ताव आहे की टेट्राग्रामॅटन हे त्रिव्यंजनी मूळ הוה ‎ ( hwh ) पासून आले आहे - जे स्वतः היה ‎ चे एक प्राचीन रूप आहे - ज्याच्या अंतिम रूपात त्याच धातूपासून घेतलेल्या भाषांतरांसारखीच अर्थनिष्पत्ती आढळते.

म्हणूनच, आधुनिक विद्वानांमध्ये एकमत आहे की YHWH हे एक क्रियापद रूप दर्शवते. यामध्ये, y- हा हिब्रू बायबलमध्ये दर्शविल्याप्रमाणे, hyh किंवा hwh ("असणे") या क्रियापदाचा तृतीय पुरुष पुल्लिंगी उपसर्ग दर्शवतो.[]

संदर्भ यादी

[संपादन]
  1. "टेट्राग्रामॅटन" हा शब्द टेट्रा "चार" + γράμμα ग्राम्मा (जन. ग्राम्माटोस) "अक्षर" यांपासून बनला आहे. "ऑनलाइन एटिमॉलॉजी डिक्शनरी" (इंग्रजी भाषेत). १२ ऑक्टोबर २००७ रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. २३ डिसेंबर २००७ रोजी पाहिले.
  2. नाईट, डग्लस ए.; लेव्हाइन, ॲमी-जिल (२०११). द मिनिंग ऑफ द बायबल: व्हॉट द ज्युइश स्क्रिप्चर्स अँड ख्रिश्चन ओल्ड टेस्टामेंट कॅन टीच अस (इंग्रजी भाषेत) (१ली ed.). न्यू यॉर्क: हार्परवन. ISBN 978-0062098597.
  3. यासाठी भाषांतर टिपा: "उत्पत्ती अध्याय १ (केजेव्ही)" (इंग्रजी भाषेत).
  4. 1 2 3 4 5 "टेट्राग्रामॅटन". विकिपीडिया (इंग्रजी भाषेत). २०२५-०५-०४.
  5. बोटरवेक, जी. जोहान्स; रिंग्रेन, हेल्मर, eds. (१९८६). थियोलॉजिकल डिक्शनरी ऑफ द ओल्ड टेस्टामेंट (इंग्रजी भाषेत). . ग्रीन, डेव्हिड ई. द्वारे भाषांतरित. विलियम बी. एर्डमन्स पब्लिशिंग कंपनी. p. ५००. ISBN 0-8028-2329-7. २३ जानेवारी २०२१ रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. १९ मे २०२० रोजी पाहिले.
  6. "ईश्वर". विकिपीडिया. २०२५-०१-०८.
  7. "निर्गम ३:१४ KJV;ERV-MR - आणि देव मोशेला म्हणाला, मी जो आहे तो मी आहे - बायबल गेटवे". www.biblegateway.com. २०२५-०५-०७ रोजी पाहिले.