चास (मोखाडा)

?चास महाराष्ट्र • भारत
—  गाव  —
प्रमाणवेळ	भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
क्षेत्रफळ	१.६४४ चौ. किमी
जवळचे शहर	मोखाडा
जिल्हा	पालघर जिल्हा
लोकसंख्या • घनता	२,६०९ (२०११) • १,५८७/किमी२
भाषा	मराठी
सरपंच	सुरेश भोगडे
बोलीभाषा	वारली
कोड • आरटीओ कोड	• एमएच/४८ /०४

चास हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील मोखाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.

हवामान

पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

हळद लागवड

येथील हवामान उष्ण व दमट आहे. पावसाळ्यात तापमान २०° ते ३०°सेल्सिअस असते. चांगला निचरा होणारी, चिकणमाती किंवा वालुकामय माती असते.मातीचा पीएच ६.५ ते ८.५ दरम्यान असतो. हे हवामान आणि माती हळद लागवडीसाठी फार चांगले असते.त्यामुळे राह फाऊंडेशन च्या मार्गदर्शनाखाली येथील शेतकऱ्यांनी पारंपरिक शेती बरोबर हळद लागवड सुरू केली आहे. हळद हे कमी पाणी लागणारे आणि चांगले उत्पन्न देणारे पीक आहे. येथील शेतकऱ्यांनी आपल्या अर्धा एकर शेतजमीनीपासून अनेक एकरांच्या शेतजमिनीत हळद लागवडीची सुरुवात केली आहे. हळद हे एक मुख्य नगदी पीक आहे. हळद ही दैनंदिन जीवनात आहार, औषधे, सौंदर्य प्रसाधने, जैविक कीटकनाशके, इत्यादी ठिकाणी वापरतात. पारंपरिक पिकांची लागवड करण्यासाठी भरपूर खर्च होतो आणि भरपूर मेहनत घ्यावी लागते आणि त्याप्रमाणात उत्पन्न मिळत नाही आणि बाजारभावापेक्षा उत्पादन खर्च जास्त प्रमाणात होतो.तसेच पारंपरिक शेतीत हवामानावर जास्त विसंबून राहावे लागते आणि नुकसान झाल्यास भरपाईची शक्यता कमी असते.

लोकजीवन

हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ५४८ कुटुंबे राहतात. एकूण २६०९ लोकसंख्येपैकी १२८१ पुरुष तर १३२८ महिला आहेत.गावाची साक्षरता ३५.३४ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ३९.८२ आहे तर स्त्री साक्षरता ३१.१६ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ५०१ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १९.२० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.

नागरी सुविधा

गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस मोखाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा मोखाडावरून उपलब्ध असतात.

जवळपासची गावे

राजीवनगर, गोंडे खुर्द, पोशेरा,घाणवळ, दांडवळ, निळमाती, हिरवे, बेरीस्ते, घोसाळी, मोरहांडे, मोखाडा ही जवळपासची गावे आहेत.चास गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.

संदर्भ

१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४. http://tourism.gov.in/

५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६. https://palghar.gov.in/

७. https://palghar.gov.in/tourism/