सुरेंद्र शिवदास बारलिंगे

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

डॉ. सुरेंद्र शिवदास बारलिंगे (२० जुलै, इ.स. १९१९ - १९ डिसेंबर, इ.स. १९९७) हे स्वांतत्र्य सैनिक आणि महाराष्ट्रातील तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक होते. भारतात आणि विदेशात ते तत्त्ववेत्ते म्हणून परिचित आहेत. त्यांचे तत्त्वचिंतन इंग्लिश आणि मराठी अशा दोन्ही भाषेत आहे. तत्त्वज्ञानाबरोबरच त्यांनी मराठीत तत्त्वज्ञानेतर लेखन केले आहे.

व्यक्तिगत जीवन[संपादन]


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

शिक्षण[संपादन]

त्यांनी नागपूर विद्यापीठातून The Concept of Change या विषयावर पीएच.डी. पदवी १९५६ साली प्राप्त केली.

कारकीर्द[संपादन]

स्वातंत्र्यलढ्यातील सहभाग[संपादन]

डॉ. बारलिंगे भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातले(१९३२ व १९४२) एक स्वातंत्र्य सैनिक होते. हैद्राबादच्या मुक्ती संग्रामातही त्यांचा सहभाग होता(१९४७-४८). अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेचे ते सचिव होते(१९४०). बारलिंगे हे C.P. and Berar Students’ Federationचे मुख्य सचिव होते(१९४०-४१). अखिल भारतीय विद्यार्थी काँग्रेसचे व राष्ट्रीय युवक संघाचे ते एक संस्थापक आणि सहसचिव होते. शेतकऱ्यांच्या आणि कामगारांच्या चळवळीत त्यांचा सहभाग होता.

शैक्षणिक कारकीर्द[संपादन]

हैदराबाद मुक्ती संग्राम संपल्यावर त्यांनी स्वतःला मराठवाड्यातील आणि तेलंगणातील शिक्षण क्षेत्राला वाहून घेतले. नांदेडच्या पीपल्स कॉलेजची जडण घडण करण्यात त्यांचा मोठा वाटा होता. त्या कॉलेजचे ते संस्थापक प्राचार्य होते. तसेच ते आंध्र प्रदेशातील सिद्दीपेठच्या कला व विज्ञान महाविद्यालयाचे, करीमनगरच्या एस.एस.आर. कॉलेजचे आणि हैदराबादमधील नूतन विद्या समितीच्या न्यू सायन्स कॉलेजचेही प्राचार्य होते. या सर्वच काळातील त्यांच्या आठवणी आणि संवेदनशील मनाने टिपलेले जीवनाच्या विविध अंगांचे अनुभव त्यांनी आपल्या ’ओंजळभर पाणी ’ या आत्मचरित्रात सांगितले आहेत.

ते पुणे विद्यापीठात, दिल्ली विश्वविद्यालयात, आणि त्यावेळी युगोस्लाव्हियात असणाऱ्या व सध्या क्रोएशियाची राजधानी असलेल्या झाग्रेब शहरातील विद्यापीठात तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक होते.त्यांचा नावलौकिक केवळ देशातच नाही तर ते युरोप-पाश्चात्य राष्ट्रात 'भारतीय तत्त्वज्ञानावरील एक अधिकारी व्यक्ती' म्हणून ते सुपरिचित होते. बारलिंगे यांना तत्त्वज्ञानाच्या आंतरराष्ट्रीय पार्श्वभूमीवर एक तत्त्वचिंतक म्हणून लौकिक मिळाला. त्यानिमित्ताने इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया व युगोस्लाव्हिया या देशांमध्ये त्यांचे वास्तव्य झाले. त्यांनी आपला पीएच.डी.नंतरचा अभ्यास ऑक्सफर्ड विद्यापीठात केला. अंमळनेरच्या भारतीय तत्त्वज्ञान संस्थेचे ते फेलो होते.

तीन त्रैमासिके[संपादन]

पुणे विद्यापीठात त्यांनी तत्त्वज्ञान विभाग सुरु केला. Indian Philosophical Quarterly (IPQ) हे १९७३साली , परामर्श (मराठी) हे १९७९ आणि परामर्श (हिंदी) हे त्रैमासिक१९८० साली, अशी तीन त्रैमासिके त्यांनी सुरु केली.

राज्य संस्कृती मंडळाचे अध्यक्षपद[संपादन]

डॉ. सुरेंद्र बारलिंगे हे महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळाचे इ.स. १९८० ते १९८९ दरम्यान अध्यक्ष होते.[१]


सुरेंद्र बारलिंगे यांनी लिहिलेली पुस्तके[संपादन]

ललितेतर[संपादन]

  • तर्करेखा (भाग १, २ -सहलेखक : मो.प्र. मराठे)
  • साहित्य आणि संस्कृती
  • सौंदर्याचे व्याकरण
  • भारतीय तर्कशास्त्राची रूपरेखा

ललित[संपादन]

  • माझा देश (कथासंग्रह)
  • माझे घर (कथासंग्रह)
  • मी पण माझे (कादंबरी)
  • पुन्हा भेटू या (व्यक्तिचित्रे)
  • गोष्टींचे गाठोडे (कथासंग्रह)
  • खरा हा एकची धर्म
  • आकाशाच्या सावल्या
  • इन्किलाब
  • ओंजळभर पाणी (आत्मकथन)

इंग्लिश पुस्तके[संपादन]

  • A Modern Introduction to Indian Logic, second edition, National Publishing House, New Delhi, 1975
  • A Critical Survey of Western Philosophy: From Bacon to Kant (Co-Author Padma Kulkarni), The Mac-Milan Company of India Ltd. First ed. 1980.
  • Beliefs, Reasons and Reflections, Indian Philosophical Quarterly Publication (here after IPQ),Poona University, Pune,1983
  • Poverty, Power, Progress, Panchsheel Publisher, Delhi, 19th March 1988,
  • Confessions and Commitments, Indian Council of Philosophical Research, Published by Professor Bhuvan Chandel, Member Secretary for Indian Council of Philosophical Research, Rajendra Bhavan (Fourth Floor), 210 Deen Dayal Upadhyaya Marg, New Delhi 110 002
  • Confessions and Commitment, Indian Council for Philosophical Research (here after ICPR), Delhi, 1994
  • Reunderstanding Indian Philosophy – Some Glimpses, D.K.Printworld(P), Ltd, New Delhi First ed. 1998
  • A Modern Indian Aesthetic theory –The Development from Bharata to Jagannatha, D.K. Printworld(P), Ltd, New Delhi First ed. 2007

इंग्लिश संकेतस्थळ[संपादन]

Surendra Sheodas Barlingay


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
  1. https://msblc.maharashtra.gov.in/about.html