फारसी वर्णमाला

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

फारसी वर्णमाला ही इराणमधील फारसीअफगाणिस्तानमधील दारी ह्या भाषा लिहिण्यासाठी वापरली जाते. ही वर्णमाला अरबी लिपीपासून बनली असून अरबी वर्णमालेप्रमाणे ही पण प्रामुख्याने उजवीकडून डावीकडे लिहिली जाते. फारसीसोबत अफगाणिस्तानमधील पश्तो तसेच पाकिस्तानमधील उर्दू, पंजाबी, सिंधी, बाल्टी, काश्मिरी इत्यादी भाषा देखील फारसी वर्णमालेची आवृत्ती वापरतात.

अक्षरे[संपादन]

फारसी वर्णमालेमध्ये ३२ अक्षरे असून अक्षराच्या शब्दातील जागेनुसार अक्षराचे स्वरूप बदलते.

# नाव
(फारसी)
नाव
(रोमन)
DIN 31635 IPA युनिकोड संदर्भ
अंतिम मध्य सुरुवात अलग
0 همزه हाम्झा[१] ʾ विराम[ʔ] U+0621
उपलब्ध नाही
उपलब्ध नाही
उपलब्ध नाही
ء
U+0623 ـأ أ
U+0626 ـئ ـئـ ئـ ئ
U+0624 ـؤ ؤ
1 الف ʾalef â [ɒ] U+0627 ـا ا
2 ب be b [b] U+0628 ـب ـبـ بـ ب
3 پ pe p [p] U+067E ـپ ـپـ پـ پ
4 ت te t [t] U+062A ـت ـتـ تـ ت
5 ث s̱e [s] U+062B ـث ـثـ ثـ ث
6 جیم jim j [d͡ʒ] U+062C ـج ـجـ جـ ج
7 چ če č [t͡ʃ] U+0686 ـچ ـچـ چـ چ
8 ح ḥe (ḥâ-ye ḥotti, ḥâ-ye jimi) [h] U+062D ـح ـحـ حـ ح
9 خ xe x [x] U+062E ـخ ـخـ خـ خ
10 دال dâl d [d] U+062F ـد د
11 ذال ẕâl [z] U+0630 ـذ ذ
12 ر re r [r] U+0631 ـر ر
13 ز ze z [z] U+0632 ـز ز
14 ژ že ž [ʒ] U+0698 ـژ ژ
15 سین sin s [s] U+0633 ـس ـسـ سـ س
16 شین šin š [ʃ] U+0634 ـش ـشـ شـ ش
17 صاد ṣâd [s] U+0635 ـص ـصـ صـ ص
18 ضاد zâd ż [z] U+0636 ـض ـضـ ضـ ض
19 طا t [t] U+0637 ـط ـطـ طـ ط
20 ظا ẓâ [z] U+0638 ـظ ـظـ ظـ ظ
21 عین ʿayn ʿ [ʔ], [æ] U+0639 ـع ـعـ عـ ع
22 غین ġayn ġ [ɢ], [ɣ] U+063A ـغ ـغـ غـ غ
23 ف fe f [f] U+0641 ـف ـفـ فـ ف
24 قاف qâf q [q] U+0642 ـق ـقـ قـ ق
25 کاف kâf k [k] U+06A9 ـک ـکـ کـ ک
26 گاف gâf g [ɡ] U+06AF ـگ ـگـ گـ گ
27 لام lâm l [l] U+0644 ـل ـلـ لـ ل
28 میم mim m [m] U+0645 ـم ـمـ مـ م
29 نون nun n [n] U+0646 ـن ـنـ نـ ن
30 واو vâv v / ū / ow / (w / aw / ō in Dari) [v], [uː], [o] (only word-finally), [ow] ([w], [aw], [oː] in Dari) U+0648 ـو و
31 ه he (hā-ye havvaz, hā-ye do-češm) h [h], [e] (word-finally) U+0647 ـه ـهـ هـ ه
32 ی ye y / ī / á / (ay / ē in Dari) [j], [i], [ɒː] ([aj] / [eː] in Dari) U+06CC ـی ـیـ یـ ی
  1. ^ "??" (PDF). Persianacademy.ir. Archived from the original (PDF) on 2015-09-24. 2015-09-05 रोजी पाहिले.