फलटण

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
  ?फलटण
महाराष्ट्र • भारत
—  तालुका  —
महाराष्ट्रराज्य
महाराष्ट्रराज्य
गुणक: (शोधा गुणक)
प्रमाणवेळ भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
भाषा मराठी
तहसील फलटण
पंचायत समिती फलटण


फलटण
जिल्हा सातारा
राज्य महाराष्ट्र
लोकसंख्या ६२,०००
२००१
दूरध्वनी संकेतांक ०२१६६
टपाल संकेतांक ४१५ ५२३
वाहन संकेतांक MH-११

फलटण हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्याचा एक तालुका व शहर आहे.

बाणगंगा नावाची एक नदी फलटण गावातून वहाते. नदीवर एक पूल आहे. त्याच्या एका बाजूला फलटण आणि दुसर्‍या बाजूला मलठण ही गावे आहेत. नदीचे पात्र बहुतांशी कोरडे असते. पुण्याहून फलटणला जाताना आधी मलठण लागते.

फलटण हे भारतातील एक पुरातन शहर आहे. महानुभाव पंथीयांची दक्षिणकाशी महणून फलटण ओळखले जाई. दरवर्षी चैत्र वद्य प्रतिपदेला फलटणला घोड्यांची जत्रा होते. या जत्रेला पंजाब, बिहार, उत्तरी भारतातून भाविक मोठ्या प्रमाणात सहभागी होतात. येथे एक प्रसिद्ध श्रीराम मंदिर आहे. ते फलटणचे ग्रामदैवत म्हणून ओळखले जाते. दर वर्षी नोव्हेंबर-डिसेंबर महिन्यात श्रीराम रथोत्सव साजरा केला जातो. फलटण येथील पुरातन जबरेश्वर मंदिरही प्रसिद्ध आहे.

कारखाने[संपादन]

तालुक्यातील पेठा[संपादन]

  1. मंगळवार पेठ :

दर वर्षी अक्षय्य तृतीयेला नाथाच्या काठीचा उत्सव असतो.

  1. सोमवार पेठ :

दर वर्षी वैशाख पोर्णिमेला येथे फिरंगाई देवीची जत्रा असते.

मनोरंजन[संपादन]

  1. इंदिरा गांधी सांस्कृतिक भवन
  2. नामवैभव(सिटी प्राईड)चित्रपटगृह

  • छत्रपतींच्या एक महाराणी सईबाई ह्या फलटण संस्थानिक नाईक निंबाळकर घराण्यातील होत्या.
    • फलटणचा उत्कर्ष हा फल उत्तन( अर्थात फळ बागांचा प्रदेश) ह्या शब्दातून पुढे आला आहे. आज हि धुमाळवाडी आणि दक्षिण पट्ट्यातील डाळिंब जागतिक पातळीवर नोंद घेत आहे.
      • प्रभू श्री राम मंदिर आणि मुधोजी मनमोहन राजवाडा ह्या अति प्राचीन वास्तू फलटण मध्ये जतन केलेल्या आहेत. कैक चित्रपट / मालिका ह्यांचे चित्रीकरण आज हि ह्या वास्तूंमध्ये होत असते.
      • कृषी क्षेत्रात प्रगत गाव आणि शहर. नीरा डावा कालवा सिंचन योजना हि कृषी क्षेत्रासाठी ठरलेली संजीवनी.

मराठी फिल्मसृष्टीत नावलौकिक मिळवणारा फलटणकरांचा "बिरोबा फिल्म्स" निर्मित "होऊ दे जरासा उशीर " नावाचा चित्रपट ऑस्करच्या जागतिक फिल्म्स फेस्टिव्हलला पाठवला गेला होता.

गावे[संपादन]

आसू, राजाळे, Dalwadi, पवारवाडी, साखरवाडी, निंभोरे, "सालपे", सांगवी,(भिमनगर) Bhilkati , vidani, #kharadewadi#बरड गोखळी,फरांदवाडी,मिरगाव ,वाठार निंबाळकर, ढवळ, वाखरी, हिंगणगाव, सासवड,कापशी.सोनगाव

प्रसिद्ध व्यक्ती[संपादन]

  1. प्राचार्य शिवाजीराव भोसले
  2. श्रीमंत रामराजे प्रतापसिंह नाईक निंबाळकर

वाहतूक[संपादन]

Satara.gif

फलटण हे साताऱ्यापासून सुमारे ६७ कि.मी. तर पुण्यापासून सुमारे ११० कि.मी दूर आहे. पुण्याहून सासवड - जेजुरी - निरा - लोणंद या मार्गे तसेच साताऱ्याहून वडुथ - वाठार(रेल्वे स्टेशन)- आदर्की या मार्गे फलटणला बसने जाता येते. फलटणला जाण्यासाठी वरील दोन्ही ठिकाणांवरुन राज्य परिवहन मंडळाच्या बसेसची चांगली सोय आहे.

वैशिष्ट्ये[संपादन]

विमाने उतरण्यासाथी फलटणला एक धावपट्टी आहे. तिच्यावर छोटे विमान उतरू शकते. हे शहर बाणगंगा नदीकाठी वसलेले आहे.या शहराच्या बाजूला धुमाळवाडी येथे धबधबा आहे.

बाह्य दुवे[संपादन]

निंबकर ॲग्रिकल्चर रिसर्च इन्स्टिट्यूट [१]

सातारा जिल्ह्यातील तालुके
सातारा | कराड | वाई | महाबळेश्वर | फलटण | माण | खटाव | कोरेगांव | पाटण | जावळी | खंडाळा