पवित्र आत्मा

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

यहुदी धर्मात, पवित्र आत्मा, ज्याला होली घोस्ट असेही म्हणतात, ही दैवी शक्ती, गुणवत्ता आणि विश्वावर किंवा त्याच्या प्राण्यांवर देवाचा प्रभाव आहे. निसेन ख्रिश्चन धर्मात त्रैक्यदेवत्वातील ३ रा व्यक्ती आहे. इस्लाममध्ये, पवित्र आत्मा दैवी क्रिया किंवा संवादाचा एजंट म्हणून कार्य करतो. बहाई श्रद्धेमध्ये पवित्र आत्मा हा देव आणि मनुष्य आणि "देवाची कृपा आणि त्याच्या प्रकटीकरणातून निघणारे तेजस्वी किरण" यांच्यातील मध्यस्थ म्हणून पाहिले जाते.[१]

अब्राहमिक धर्म[संपादन]

यहुदी धर्म[संपादन]

हिब्रू भाषेतील ruach ha-kodesh ( हिब्रू : רוח הקודש, "पवित्र आत्मा" देखील लिप्यंतरित ruacḥ ha-qodesh ) हिब्रू बायबल आणि यहुदी लिखाणांमध्ये YHWH (רוח יהוה)च्या आत्म्याचा संदर्भ देण्यासाठी वापरला जातो.[२] हिब्रू संज्ञा ruacḥ qodshəka, " तुझा पवित्र आत्मा" (רוּחַ קָדְשְׁךָ), आणि ruacḥ qodshō, "त्याचा पवित्र आत्मा" आहे.

ख्रिश्चन धर्म[संपादन]

पवित्र आत्मा कोण आहे ?

ख्रिस्ती ईशपरिज्ञानानुसार परमेश्वर हा त्रेक्यस्वरूप आहे. म्हणजे परमेश्वर एकच असून त्यात तीन व्यक्तींचा समावेश आहे. पिता, पुत्र, आणि पवित्र आत्मा या त्या तीन व्यक्ती आहेत. पवित्र आत्मा त्रैक्यातील तिसरी व्यक्ती असून जे वैभव पिता व पुत्र यांच्याठाई आहे तेच ईश्वरी वैभव त्याच्याठायी आहे.

येशूचा बाप्तिस्मा आणि पवित्र आत्मा

त्यावेळी येशू गालीलातील नासरेथहून जेथे योहान होता त्या ठिकाणी आला. यार्देन नदीत योहानाने येशूचा बाप्तिस्मा केला.  येशू पाण्यातून वर येत असता त्याने आकाश उघडलेले पाहिले. आणि पवित्र आत्मा त्याच्यावर कबुतरासारखा आला. (मार्क १:९-१०)

[३]

इस्लाम[संपादन]

पवित्र आत्मा ( अरबी : روح القدس रुह अल-कुदुस, "पवित्रतेचा आत्मा")चा उल्लेख कुराणात चार वेळा केला आहे,[४] जिथे तो दैवी कृती किंवा संवादाचा एजंट म्हणून काम करतो. पवित्र आत्म्याचे मुस्लिम व्याख्या सामान्यत: जुन्या आणि नवीन करारावर आधारित इतर व्याख्यांशी सुसंगत आहे. काही हदीसमधील कथनांच्या आधारे काही मुस्लिम देवदूत गॅब्रिएल (अरबी जिब्राईल ) हाच पवित्र आत्मा आहे असे मानतात..[५] आत्मा (الروح अल-रुह, "पवित्र" किंवा "उच्च" या विशेषणाशिवाय) इतर गोष्टींबरोबरच, देवाकडून आलेला सर्जनशील आत्मा म्हणून वर्णन केले जाते ज्याद्वारे देवाने आदामला जिवंत केले आणि ज्याने देवाचे दूत आणि संदेष्टे यांना विविध मार्गांनी प्रेरित केले, ज्यात येशू आणि अब्राहम . कुराणानुसार, "पवित्र त्र्यक्य" वर विश्वास निषिद्ध आहे आणि निंदनीय आहे असे मानले जाते. हाच प्रतिबंध ईश्वराच्या ( अल्लाह ) द्वैतत्त्वाच्या कोणत्याही कल्पनेला लागू होतो.[६][७]

झोरास्ट्रियन धर्म[संपादन]

झोरोस्ट्रिनिझममध्ये, पवित्र आत्मा, ज्याला स्पेन्टा मेन्यु देखील म्हणतात, स्पेंटा मेन्यू ही परमेश्वर अहुरा माझदाची एक कार्यकारी शक्ती आहे, जो झोरोस्ट्रियन धर्माचा सर्वोच्च निर्माता देव आहे; पवित्र आत्म्याला विश्वातील सर्व चांगुलपणाचा स्रोत, मानवतेतील सर्व जीवनाचा उद्गम म्हणून पाहिले जाते आणि मानवतेसाठी धार्मिकता आणि देवासोबत संवाद साधण्यासाठी अंतिम मार्गदर्शक आहे. पवित्र आत्म्याला त्याच्या शाश्वत दुहेरी समकक्ष, आंग्रा मेन्यु, जो सर्व दुष्टतेचा उगम आहे आणि जो मानवतेला दिशाभूल करतो त्याच्या थेट विरोधात आहे.[८]

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ "Some Answered Questions | Bahá'í Reference Library". www.bahai.org. 2022-01-31 रोजी पाहिले.
  2. ^ साचा:JewishEncyclopedia
  3. ^ Marathi Bible: Easy-to-Read Version.
  4. ^ Qur'an search: روح القدس. searchtruth.com.
  5. ^ "What Is Meant by the Holy Spirit in the Qur'an?". Islam Awareness. Sheikh Ahmad Kutty. November 14, 2018 रोजी पाहिले.
  6. ^ Griffith, Sidney H. Holy Spirit, Encyclopaedia of the Quran.
  7. ^ Thomas Patrick Hughes, A Dictionary of Islam, p. 605.
  8. ^ Mary Boyce (1990). Textual Sources for the Study of Zoroastrianism. University of Chicago Press. p. 12. ISBN 978-0-22606-930-2.