थीआ (ग्रह)
थीआ किंवा ऑर्फिअस पुरातन सूर्यमालेतील एक परिकल्पनिक प्राचीन ग्रह आहे, ज्याचा विशाल आघात गृहीतप्रमेयानुसार, पुरातन पृथ्वी सोबत सुमारे ४.५ अब्ज वर्षांपूर्वी आघात झाला. [१] एका गृहीतप्रमेयानुसार, थीआ एक ६,१०२ किमी (३,७९२ मैल)च्या व्यासाचा. आकारात मंगल ग्रहाच्या तुलनेचा एक 'अर्थ-ट्रोजन' होता.आघताचे प्रतिमान सूचित करतात की थिआचे अवशेष पृथ्वीभोवतीच्या कक्षात एकत्रित होऊन चंद्र बनले .
थीआ गृहीतप्रमेय पृथ्वीचे आकाराच्या अपेक्षेपेक्षा त्यातील मगज का मोठे आहे हे देखील स्पष्ट करते : गृहीतप्रमेयानुसार, थीआचे मगज आणि आवरण पृथ्वीच्या सोबत मिश्रित झाले आहे. [२] २०१९ मध्ये प्रकाशित झालेल्या अतिरिक्त पुराव्यांवरून असे दिसून आले आहे की थीआ आतल्या सौर मंडळाऐवजी बाह्य सौर मंडळामध्ये तयार झाला असावा आणि पृथ्वीच्या पाण्याचे बरेच भाग थियावर उद्भवले. [३]
नाव
[संपादन]थीआ हे नाव ग्रीक पौराणातील टायटन थीआ वरून पडले जी त्यांच्या चैद्र दैवत सेलीनीची आई होती. [४] थीआ ग्रहा सोबत आघातामुळे चंद्राचा निर्माण झाल्या असल्यमुळे या परिकल्पनिक ग्रहाचे हे नाव ठेवले आहे [५]
ऑर्फियस हा प्राचीन ग्रीक धर्मातील एक प्रख्यात संगीतकार, कवी आणि संदेष्टा आहे.
आघात
[संपादन]
संगणकाची अनुकरणे सूचित करतात की थीआ जवळपास ४ किमी प्रति सेकंडच्या गतीने प्रवास करत होता, जेव्हा पृथ्वीशी अंदाजे ४५ अंश कोनातया ग्रहाचा आघात झाला.
मूळतः, असा समज होता की थीआने पृथ्वीवर चकाकणारा धक्का बसला आहे आणि प्रोटो-अर्थ आणि थीआ दोन्हीचे बरेच तुकडे पृथ्वीच्या बाहेर पडले , ते तुकडे एकत्र होऊन चंद्र बनले किंवा दोनउपग्रह बनले जे अखेरीस विलीन होऊन चंद्र झाले. चंद्र [६] यात असे गृहित धरले गेले आहे की थीआने प्रोटो-पृथ्वीवर थेट प्रहार केला असता तर दोन्ही ग्रहांचा नाश झाला असता आणि शुक्र व मंगळाच्या कक्षा दरम्यान एक अल्पकालीन दुसरा लघुग्रहांचा पट्टा तयार केला असता.
याउलट जानेवारी २०१६ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या पुराव्यावरून असे दिसून आले आहे की त्याचा परिणाम खरोखरच जोरदार टक्कर झाला होता आणि थीआचे अवशेष पृथ्वी आणि चंद्र या दोन्ही ठिकाणी आढळतात. [७] [८]
गृहीतप्रमेय
[संपादन]आधुनिक खगोलशास्त्राच्या सुरुवातीपासूनच चंद्राच्या उत्पत्तीसाठी कमीतकमी चार गृहीतप्रमेय गेली आहेत:
- एकच ग्रह पृथ्वी आणि चंद्रा मध्ये विभाजित झाले.
- चंद्रा पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणात अडकला होता (बहुतेक बाह्य ग्रहांचे छोटे छोटे चंद्र घेण्यात आले होते)
- पृथ्वी आणि चंद्र एकाच वेळी तयार झाले जेव्हा प्रोटोप्लानेटरी डिस्क वाढली
- वर वर्णन केलेल्या थीआ परिदृश्य.
अपोलो अंतराळवीरांनी मिळवलेल्या चंद्र खडकाचे नमुने पृथ्वीच्या कवटीच्या रचनांमध्ये खूपच साम्य असल्याचे आढळले आणि त्यामुळे हिंसक घटनेत पृथ्वीवरून काढून टाकले गेले.
संदर्भ
[संपादन]- ↑ Wolpert, Stuart (2017-01-12). "UCLA study shows the moon is older than previously thought". scitechdaily.com. 14 January 2017 रोजी पाहिले.
- ↑ "A New Model for the Origin of the Moon" Archived 2012-11-21 at the वेबॅक मशीन.. SETI Institute.
- ↑ Budde, Gerrit; Burkhardt, Christoph; Kleine, Thorsten (2019-05-20). "Molybdenum isotopic evidence for the late accretion of outer Solar System material to Earth". Nature Astronomy (इंग्रजी भाषेत). 3 (8): 736–741. Bibcode:2019NatAs...3..736B. doi:10.1038/s41550-019-0779-y. ISSN 2397-3366.
- ↑ Murdin, Paul (2016). Rock Legends: The Asteroids and Their Discoverers. Springer. p. 178. doi:10.1007/978-3-319-31836-3. ISBN 9783319318363.
- ↑ "Selene | Origin and meaning of selene by Online Etymology Dictionary".
- ↑ "Faceoff! The Moon's oddly different sides", Astronomy, August 2014, 44–49.
- ↑ Young, E. D.; Kohl, I. E.; Warren, P. H.; Rubie, D. C.; Jacobson, S. A.; Morbidelli, A. (28 January 2016). "Oxygen isotopic evidence for vigorous mixing during the Moon-forming giant impact". Science. 351 (6272): 493–496. arXiv:1603.04536. Bibcode:2016Sci...351..493Y. doi:10.1126/science.aad0525. PMID 26823426.
- ↑ Wolpert, Stuart (January 28, 2016). "Moon was produced by a head-on collision between Earth and a forming planet". UCLA newsroom. UCLA.
- "The Theia Hypothesis: New Evidence Emerges that Earth and Moon Were Once the Same". The Daily Galaxy. 2007-07-05. 2018-06-16 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2013-11-13 रोजी पाहिले.
- "STEREO Hunts for Remains of an Ancient Planet near Earth". NASA. 2009-04-09. 2013-11-13 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2013-11-13 रोजी पाहिले.
- Reufer, Andreas; Meier, Matthias M. M.; Benz, Willy; Wieler, Rainer (2012). "A hit-and-run giant impact scenario". Icarus. 221 (1): 296–299. arXiv:1207.5224. Bibcode:2012Icar..221..296R. doi:10.1016/j.icarus.2012.07.021.
- Jutzi, M.; Asphaug, E. (2011). "Forming the lunar farside highlands by accretion of a companion moon". Nature. 476 (7358): 69–72. Bibcode:2011Natur.476...69J. doi:10.1038/nature10289. PMID 21814278.
- Herwartz, D.; Pack, A.; Friedrichs, B.; Bischoff, A. (2014). "Identification of the giant impactor Theia in lunar rocks". Science. 344 (6188): 1146–1150. Bibcode:2014Sci...344.1146H. doi:10.1126/science.1251117. PMID 24904162.
- Meier, M. M. M.; Reufer, A.; Wieler, R. (2014). "On the origin and composition of Theia: Constraints from new models of the Giant Impact". Icarus. 242: 316–328. arXiv:1410.3819. Bibcode:2014Icar..242..316M. doi:10.1016/j.icarus.2014.08.003.
- Nace, Trevor (2016-01-30). "New Evidence For 4.5 Billion Year Old Impact Formed Our Moon". Forbes. 2016-01-30 रोजी पाहिले.
<references> ह्या मध्ये टाकलेला <ref> "TheiaPothesis" ह्या नावाची खूणपताका ह्या पूर्वी वापरण्यात आलेली नाही.चुका उधृत करा: <references> ह्या मध्ये टाकलेला <ref> "Stereo" ह्या नावाची खूणपताका ह्या पूर्वी वापरण्यात आलेली नाही.चुका उधृत करा: <references> ह्या मध्ये टाकलेला <ref> "ReuferMeier2012" ह्या नावाची खूणपताका ह्या पूर्वी वापरण्यात आलेली नाही.चुका उधृत करा: <references> ह्या मध्ये टाकलेला <ref> "JutziAsphaug2011" ह्या नावाची खूणपताका ह्या पूर्वी वापरण्यात आलेली नाही.चुका उधृत करा: <references> ह्या मध्ये टाकलेला <ref> "HerwartzPack2014" ह्या नावाची खूणपताका ह्या पूर्वी वापरण्यात आलेली नाही.चुका उधृत करा: <references> ह्या मध्ये टाकलेला <ref> "MeierReufer2014" ह्या नावाची खूणपताका ह्या पूर्वी वापरण्यात आलेली नाही.चुका उधृत करा: <references> ह्या मध्ये टाकलेला <ref> "Nace2016" ह्या नावाची खूणपताका ह्या पूर्वी वापरण्यात आलेली नाही.