लोणंद

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

लोणंद महाराष्ट्राच्या सातारा जिल्ह्यातील शहर आहे. खंडाळा तालुक्यातील हे शहर पुणे-मिरज रेल्वेमार्गावरील स्थानक असून येथून बारामतीस रेल्वेमार्ग जातो.

लोणंद शहरातील कांद्याची बाजारपेठ सर्वात मोठी आहे आणि संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहे.मार्केट यार्ड हे मोठे आहे इथे कांद्याची खरेदी विक्री होते.तसेच धान्यांची खरेदी विक्री होते.त्याचप्रमाणे पाळीव प्राण्याचे व्यवहार देखील इथे होतात यामध्ये गाई, बैल, शेळी, मेंढी इत्यादीचा सामावेश होतो.प्रामुख्याने हे व्यवहार सकाळचे होतात.तसेच लोणंद शहरात अजून एक प्रसिद्ध मार्केट म्हणजे बांबू चे होय परंतु याचे व्यवहार फक्त आठवड्यातून एकदाच होतात.हा बाजार फक्त गुरुवारीच होतो.लोणंद शहरातील गुरुवारी भरणारा बाजार हा मोठा बाजार आहे.आसपासचे शेतकरी ह्या दिवशी भाजीपाला घेऊन ह्या दिवशी विकतात.त्यामुळे लोणंद शहर हे बाजारपेठसाठी महत्वाचे शहर म्हणून ओळखले जाते.

भूगोल[संपादन]

लोणंद 18.0404 ° एन 74.1872 ° E[१] h[1] वर स्थित आहे. त्याची सरासरी उंची 597 मीटर (1961 फूट) [2] आहे. पुणे जिल्हा आणि सातारा जिल्हा आणि फलटण, कोरेगाव, पुरंदर तहसीलच्या सीमेवर खेमावती नदीच्या काठावर वसलेले आहे. लोणंद खंडाळा तहसील अंतर्गत येतो.

जवळील गावे: निंबोडी, पडळी, खेड, तांबवे, कापडगाव, कोयेगाव, बाळूपतलाची वाडी, पाडेगाव, अंदोरी, पिंप्रे, पारगाव-खंडाळा.

वैशिष्ट्ये[संपादन]

पुण्यस्लोक अहिल्यादेवी चौक, थोंबरे माला, विनायकराव शेळके पाटील वस्ती (शेळके माला), मैत्री पार्क (जोतिबा नगर), स्टेशन चौक, बजरताल (राजमाता चौक), नवी पेठ, जुनी भजी मंडई, कळवट माला, एसपी कॉलेज लोणंद, मार्केट यार्ड (कृषी उत्त्पन्ना बाजार समिती), शेळके गल्ली, माली आळी, जांभालिचा माला, गोटे माळ, बिरोबा वस्ती, इंदिरानगर, शिवाजी चौक, उमाजी नाईक चौक, पंजाब कॉलनी, तानाजी चौक, लोणंद बस स्टँड एमआयडीसी लोणंद [१]

कसे पोहोचायचे[संपादन]

आपण लोणंदला ट्रेन व रस्त्याने भेट देऊ शकता. हे राजधानी मुंबईपासून 227 किमी अंतरावर आहे. पुण्याहून 81 कि.मी., सातार्‍यातून 47 कि.मी. आपण लोणंद-खंडाळा-वाई रस्त्याने वाई शहरात पोहोचू शकता. लोणंदपासून 20 किमी अंतरावर नेशन हायवे 48 आहे.

वाहतूक[संपादन]

राष्ट्रीय महामार्ग आणि राज्य महामार्ग:

राष्ट्रीय महामार्ग 4 (आता राष्ट्रीय महामार्ग 48 म्हणून प्रसिद्ध) लोणंद शहरापासून 20 किमी अंतरावर आहे. राज्य महामार्ग सातारा-लोणंद-पुणे, पुणे-लोणंद-फलटण-पंढरपूर लोणंद मार्गे जाते.

रेल्वे:

   लोणंद रेल्वे स्टेशन

लोणंदचे रेल्वेस्थानक [२]आहे आणि ते मुंबईहून मिरज, पुणे, सातारा सांगली, कोल्हापूर आणि बंगळुरू (काही गाड्या) वर जाण्यासाठी आहे. आपण रस्ता किंवा रेल्वेद्वारे  (महालक्ष्मी एक्सप्रेस, कोयना एक्सप्रेस, "गोवा एक्सप्रेस", सह्याद्री एक्सप्रेस किंवा चालुक्य एक्सप्रेस[३]) सहजपणे मुंबई किंवा पुण्याहून लोणंदला पोहोचू शकता.

लोणंद - पंढरपूर व लोणंद-बारामती येथून रेल्वे रुळ आता प्रगतीपथावर आहे.

   बस:

   लोणंद एसटी बस स्टँड

लोणंद हा पुणे, सातारा, फलटण, बारामती, पंढरपूर, शिरवळ, खंडाळा, भोर, वाई, वाठार, यांना जोडला गेला आहे.

अर्थव्यवस्था[संपादन]

लोणंद हे शेतीभोवती वेढलेले आहे, लोणंद कांद्यासाठी (लोणंद चा कांदा ) म्हणून प्रसिद्ध आहे. कांदा आणि ऊस उत्पादक लोणंद व जवळपासची गावे आघाडीवर आहेत. गहू, बाजरी, मका आणि ज्वारी ही शेतीची प्रमुख पिके आहेत. शेतकरी सर्व प्रकारच्या भाज्या, द्राक्षे देखील मोठ्या प्रमाणात तयार करतात.

कांद्यासाठी नाशिक नंतर लोणंद येथे सर्वात मोठे मार्केट प्लेस आणि महाराष्ट्रातील दुसर्‍या क्रमांकाचे सर्वात मोठे मार्केट यार्ड (कृषी उत्पन्न बाजार समिती लोणंद) आहे.

मोठ्या कंपन्यांची सर्व शोरूम, दुकाने लोणंदमध्ये उपलब्ध आहेत.

लोणंद मध्ये नगर परिषद आहे जी लोकांना आवश्यक सुविधा पुरविते आणि सांस्कृतिक आणि आर्थिक गोष्टींकडे लक्ष देतात आणि शहराच्या सुधारणेसाठी आणि सुधारण्यासाठी काम करतात. स्नेहलता आनंदराव शेळके पाटील हे लोणंदचे नगराध्यक्ष आहेत.

सातारा जिल्ह्यातील लोकांना रोजगार देणारी अनेक उद्योगांना लोणंदजवळ एमआयडीसी (महाराष्ट्र औद्योगिक विकास विकास महामंडळ) आहे.

लोणंदमधील उद्योग: सोना अ‍ॅलोयस प्रा. लि., इंडस बायोटेक लि., सह्याद्री ग्रुप, भारत गियर्स, प्रिव्हिलाज इंडस्ट्रीज, डेसिमेंट कंट्रोल सिस्टम प्रा. लि., प्रथमेश ब्रिफिट लि., पुष्पक इन्फ्राकॉन आणि बरेच काही.

सिटीस्केप[संपादन]

या शहरात अनेक महत्त्वाची सरकारी कार्यालये आणि इतर महत्त्वाच्या संस्था आहेत. लोणंदमधील प्रमुख कार्यालये आणि संस्था खालीलप्रमाणे आहेत:

   लोणंद नगरपरिषद लोणंद

   पोलिस स्टेशन लोणंद

   इंडियापोस्ट कार्यालय लोणंद

   शासकीय प्रथम आरोग्य केंद्र (शासकीय रुग्णालय)

   शासकीय  प्राणी रुग्नालय (शासकीय पशु रुग्णालय)

   एमएसआरटीसी बस स्टँड

   शासकीय अतिथीगृह

   तलाठी कार्यालय

   एमआयडीसी लोणंद

   मालोजीराजे विद्यालय व कनिष्ठ महाविद्यालय लोणंद.

   शरदचंद्र पवार महाविद्यालय लोणंद

   न्यू इंग्लिश स्कूल मुलिंचे, लोणंद.

   सेंट एएनएनएस इंग्लिश स्कूल लोणंद.

   झेडपी स्कूल

   कृषी उत्पन्न बाज़ार समिती लोणंद (मार्केट यार्ड)

   सर्व सरकारी आणि खाजगी बँका

   मैत्री पार्क (जोतिबा नगर)

  1. ^ "GeoHack - Lonand". tools.wmflabs.org. 2019-12-10 रोजी पाहिले. 
  2. ^ "Karad railway station". Wikipedia (en मजकूर). 2019-02-08. 
  3. ^ "Mahalaxmi Express". Wikipedia (en मजकूर). 2019-11-28.