Jump to content

लहुजी राघोजी साळवे

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
लहुजी राघोजी साळवे
जन्म: नोव्हेंबर १४, इ.स. १७९४
नारायणपूर, पुरंदर जिल्हा (महाराष्ट्र), ब्रिटिश भारत
मृत्यू: फेब्रुवारी १७, इ.स. १८८१
पुणे, महाराष्ट्र, भारत
चळवळ: भारतीय स्वातंत्र्यलढा
धर्म: हिंदू
प्रभावित: महात्मा फुले, वासुदेव बळवंत फडके , बाळ गंगाधर टिळक
वडील: राघोजी साळवे
आई: विठाबाई साळवे
पत्नी: नाही

लहुजी राघोजी साळवे (१४ नोव्हेंबर १७९४ - १७ फेब्रुवारी १८८१) हे भारतीय क्रांतिकारक होते.[१] काहीवेळा त्यांचा उल्लेख 'लहुजी वस्ताद' नावाने देखील केला जातो. लहुजींचा जन्म पुरंदर किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेल्या नारायणपूर गावच्या नारायण पेठेमधील पूर्वीच्या मांगवाड्यातील एका हिंदू मांग कुटुंबात झाला.

दांड पट्टा चालवणे, तलवारबाजी, घोडेस्वारी, बंदूक चालवणे व निशाणेबाजी या सर्व युद्धकलेमध्ये लहुजी निपुण होते. प्रशिक्षण केंद्रात सर्वच समाजांतील युवक तालीम घेण्यासाठी येऊ लागले. यात प्रामुख्याने वासुदेव बळवंत फडके, महात्मा फुले

२० जुलै १८७९ रोजी इंग्रजांनी वासुदेव बळवंत फडके यांना ‘देवरनावडगा’ मुक्कामी रात्री झोपेत असताना पकडले व त्यांच्यावर राजद्रोहाचा खटला भरला. ७ नोव्हेंबर १८७९ रोजी वासुदेव फडके यांना जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली. लहुजींच्या मनावर खूप मोठा आघात झाला. १७ फेब्रुवारी १८८१ रोजी पुण्याच्या संगमपुराच्या परिसरात एका घरामध्ये लहुजी साळवेंची प्राणज्योत मावळली व एका महाक्रांतिपर्वाचा शेवट झाला. क्रांतिवीर लहुजी साळवेंच्या समाधी संगमवाडी (पुणे)[२]

संदर्भ

[संपादन]
  1. ↑ "साळवे, लहुजी राघोजी - मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती". महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ. 2025-02-27 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2026-06-27 रोजी पाहिले.
  2. ↑ "साळवे, लहुजी राघोजी - मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती". महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ. 2025-02-27 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2026-06-27 रोजी पाहिले.