प्रयागराज

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(प्रयाग या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Allahabad (es); Prajagradź (szl); اَلَہ آباد (ks); Prayagraj (ms); Праяградж (os); Prayagraj (en-gb); এলাহাবাদ (bpy); Аллахабад (bg); الہ آباد (pnb); الہ آباد (ur); Allahabad (mg); Prayagraj (sv); Аллахабад (uk); Аллоҳобод (tg); Ilohobod (uz); প্ৰয়াগৰাজ (as); Alahabado (eo); Prajágrádž (cs); الٰہ آباد (skr); প্রয়াগরাজ (bn); Prayagraj (fr); Prayagraj (gom-latn); Alahabad (hr); Prayagraj (sh); Πραγιαγκράτζ (el); प्रयागराज (mr); Prayagraj (sr-el); Prayagraj (vi); Алахабад (sr); Prajāgrādža (lv); Prayagraj (af); इलाहाबाद (awa); Allahabad (war); Prayagraj (lb); Alahabadas (lt); Allahabad (sco); Аллахабад (mn); Allahabad (nan); Allahabad (nb); Allahabad (az); Allahabad, Allahabad, M.Corp. (min); Prayagraj (tr); ಅಲಹಾಬಾದ್ (kn); 普拉亞格拉吉 (zh-hant); Prayagraj (en); الله أباد (ar); Allahabad (br); Allahabad (nn); Prajagradź (pl); 安拉阿巴德 (yue); Alláhábád (hu); અલ્હાબાદ (gu); Allahabad (id); Prayagraj (eu); प्रयागराज (ne); Allahabad (ast); Prayagraj (ca); Prayagraj (de); Allahabad (cy); Аллахабад (ce); Allahabad (pam); الله‌آباد (fa); 普拉亚格拉吉 (zh); Allahabad (da); ალაჰაბადი (ka); イラーハーバード (ja); อัลลอฮาบาด (th); అలహాబాదు (te); الله اباد (arz); अलाहाबाद (gom-deva); אללהאבאד (he); Праяг (tt); प्रयागः (sa); प्रयागराज (hi); 安拉阿巴德 (wuu); Prayagraj (fi); Ալլահապատ (hyw); Prayagraj (ro); ଆଲାହାବାଦ (or); அலகாபாத் (ta); Prayagraj (it); ਅਲਾਹਾਬਾਦ (pa); Алахабад (sr-ec); Իլահաբադ (hy); Праяг (be-tarask); Праяградж (ru); Prayagraj (gom); اله اباد (ps); Allahabad (ilo); Праяградж (be); Prayagraj (et); Prayagraj (pt); इलाहाबाद (mai); ალაჰაბადი (xmf); අල්ලාහාබාද් (si); अल्लाहबाद (new); Prayagraj (sl); Allahabad (ga); Allahabad (fy); الله‌آباد (azb); Allahābād (ceb); Allahabad (sw); അലഹബാദ് (ml); Prayagraj (nl); ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ (sat); 알라하바드 (ko); الله آباد (sd); इलाहाबाद (bho); Prayagraj (gl); Allahabad (hif); Prayagraj (vec); Allahabad (lld) metrópoli en Uttar Pradesh, India (es); város Indiában (hu); ઉત્તર પ્રદેશ, ભારતનું એક શહેર (gu); город в штате Уттар-Прадеш, Индия (ru); dinas yn Uttar Pradesh, India (cy); горад у Індыі (be); 印度北方邦城市 (zh); stêd yn Uttar Pradesh, Yndia (fy); उतर प्रदेशको एक महानगर (ne); インドの都市 (ja); עיר בהודו (he); भारत के उत्तर प्रदेश में एक महानगर (hi); ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని నగరం (te); ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਭਾਰਤ) ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ (pa); उत्तर प्रदेश में एगो शहर (bho); ভারতের উত্তরপ্রদেশের মহানগর। (bn); métropole de l'Inde (fr); места ў Індыі (be-tarask); उत्तरप्रदेशमधील एक शहर (mr); ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର (or); pilsēta Indijā, Utarpradēšas štatā (lv); mesto v Indiji (sl); ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ (sat); اترپرديش ، انڊيا ۾ ميٽروپولس (sd); lungsod (ceb); Град в Утар Прадеш, Индия (bg); metropolis in Uttar Pradesh, India (en-gb); stad in Uttar Pradesh, India (nl); città dell'India (it); Metropole in Uttar Pradesh, Indien (de); ಪ್ರಯಾಗ ರಾಜ್ (kn); Hindistan'da bulunan bir kent (tr); metropolis in Uttar Pradesh, India (en); مدينة في الهند (ar); بھارت کا ایک شہر (ur); zità te l'India (lld) Prayag, Praiag, Prayagraj (es); પ્રયાગરાજ, પ્રયાગ (gu); الہ آباد (ks); Праяг, Праяга, Илахабад, Аллахабад (ru); Prayag, Prayāga, Ilāhābād (cy); Алахабад, Праяг (be); Ալլահաբադ (hy); Алахабад (bg); Prayagraj (fy); الہٰ آباد (pnb); 安拉阿巴德 (zh-hk); Праяга (uk); प्रयाग, इलाहबाद (hi); అలహాబాద్ (te); Prayāga, Prayaga (fi); Iláhabad (cs); प्रयागराज, प्रयाग, इलहाबाद (bho); ইলাহাবাদ, এলাহাবাদ, প্রয়াগ (bn); Prayag, Prayâga, Prayâg (fr); Праяградж, Алагабад, Праяга (be-tarask); אללאהבאד, אללהבד, פראיאגראג' (he); アラーハーバード, アラハバード (ja); Prayaga (tr); प्रयाग (mr); Allahabad (gl); ଆହ୍ଲାବାଦ, ଏହ୍ଲାବାଦ, ପ୍ରୟାଗ, ପ୍ରୟାଗରାଜ (or); इलाहाबाद, Allahabad (sr); Allahābāda (lv); ಅಲಹಾಬಾದ್‌, ಪ್ರಯಾಗ್, ಪ್ರಯಾಗ (kn); Ilahabadas, Prajaga, Prajagas, Alachabadas (lt); 安拉哈巴德, 阿拉哈巴德, 普拉亚格拉杰 (zh); Prayag (pt); Ollohobod (uz); Prayagraj (ml); Allahabad, Prayāga (et); Allahabad, Prayagraj (pl); Prayagraj (nb); Allahabad (nl); Prayag, Prayaga, Prayāga, Allahabad (de); ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽ, ᱟᱞᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ, ᱤᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ (sat); پرياگ, پرياگا, پراياگراج (sd); Prayag (en-gb); Prayag, Prayaga, Prayāga, Ilāhābād, Ilahabad, Illahabad, Allahābād, Alahabad, Alāhābāda, Allahabad (en); الله‌اباد, الله اباد, الله آباد (fa); آلہ آباد (ur); ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ (pa)
प्रयागराज 
उत्तरप्रदेशमधील एक शहर
माध्यमे अपभारण करा
  विकिपीडिया
उच्चारणाचा श्राव्य
प्रकारशहर,
big city
स्थान प्रयागराज जिल्हा, प्रयागराज विभाग, उत्तर प्रदेश, भारत
पाणीसाठ्याजवळगंगा नदी,
यमुना नदी
लोकसंख्या
  • ५९,५४,३९१
क्षेत्र
  • ८२ km²
समुद्रसपाटीपासूनची उंची
  • ९८ ±1 m
अधिकृत संकेतस्थळ
Map२५° २७′ ००″ N, ८१° ५१′ ००″ E
अधिकार नियंत्रण
साचा:Translations:Template:Wikidata Infobox/i18n/msg-editlink-alttext/mr
प्रयागराज येथील यमुनेवरच्या नव्या पुलाजवळील दृश्य

प्रयागराज हे भारतातील उत्तर प्रदेश राज्यातील एक प्राचीन शहर आहे. काही दाव्यांप्रमाणे भारतातील दुसरे प्राचीन शहर आहे[ संदर्भ हवा ]. हे शहर प्रयागराज जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

गंगा, यमुना या नद्यांचा प्रयागराज शहरानजीक संगम होतो. या नद्यांना सरस्वती नदीसुद्धा येऊन मिळते अशी हिंदू धर्मीयांची धारणा आहे. पवित्र नद्यांच्या त्रिवेणी संगमामुळे या स्थानास हिंदू तीर्थक्षेत्र मानतात. कुंभमेळ्याच्या चार क्षेत्रांपैकी प्रयागराज एक असून, हरिद्वार, उज्जैननाशिक - त्र्यंबकेश्वर ही अन्य क्षेत्रे आहेत.

इतिहास[संपादन]

प्रयागराज हे भारतातील एक ऐतिहासिक शहार आहे. प्राचीन काळी या शहराचे नाव प्रयाग होते. मुघलांनी याचे नाव बदलून इलाहाबाद (मराठीतील नाव: अलाहाबाद) केले. जानेवारी २०१९ मध्ये भारत सरकारने या शहराचे नाव इलाहाबादहून प्रयागराज केले [१] .

१९३१ साली प्रयागराज येथील अल्फ्रेड पार्क मध्ये क्रांतिकारी चंद्रशेखर आजाद यानी ब्रिटिश पोलिसांनी घेरल्यागेल्या नंतर स्वतःला गोळी घालून आत्मबलीदान केले होते.

धार्मिक महत्त्व[संपादन]

हिंदू धर्मानुसार सृष्टिकर्ता ब्रह्मदेवाने सृष्टि कार्य पूर्ण झाल्यावर पहिला यज्ञ येथे केला होता. गंगा, यमुनासरस्वती नद्यांच्या त्रिवेणी संगमामुळे हे शहर हिंदूंचे एक महत्त्वाचे तीर्थक्षेत्र आहे.

बाह्य दुवे[संपादन]

  • "अधिकृत संकेतस्थळ" (इंग्लिश भाषेत).CS1 maint: unrecognized language (link)
  1. ^ https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/allahabad-renamed-as-prayagraj-center-gives-noc-1815518/. Unknown parameter |शिर्षक= ignored (सहाय्य); Missing or empty |title= (सहाय्य)