देवनागरी अंक

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

देवनागरी अंक देवनागरी लिपीत संख्या लिहायला वापरली जाणारी चिन्हे आहेत. देवनागरी हि भारतातली प्रधान लिपी असून, मराठी, कोंकणी, हिंदी आणि नेपाळी सारख्या भाषांमध्ये हे अंक वापरले जातात. ते पाश्चात्य अरबी अंकांऐवजी दशांश पद्धतीत संख्या लिहिण्यासाठी वापरले जातात.

सारणी[संपादन]

आधुनिक
देवनागरी
पाश्चात्य
अरबी
मुख्य संख्येसाठी शब्द
संस्कृत हिंदी मराठी
0 शून्य शून्य शून्य
1 एक एक एक
2 द्वि दो दोन
3 त्रि तीन तीन
4 चतुर् चार चार
5 पंच पॉंच पाच
6 षट् छह सहा
7 सप्त सात सात
8 अष्ट आठ आठ
9 नव नौ नऊ

संस्कृत ही प्राचीन भारतीय भाषा आहे. शून्यासाठी "शुन्य" या शब्दाचे अरबी भाषांतर "صفر" "सिफ्र" केले गेले, ज्याचा अर्थ 'काहीही नाही' असा झाला जो मध्ययुगीन लॅटिन, झेफिरममधील बर्‍याच युरोपियन भाषांमध्ये "शून्य" संज्ञा बनला.[१]

रूपे[संपादन]

भौगोलिक क्षेत्राच्या आधारे देवनागरी अंकांचे आकार बदलू शकतात.[२][३]

Devanagari Numeral 1 var 1.png
सामान्य
Devanagari Numeral 1 var 2.png
नेपाळी
Devanagari Numeral 5 var 1.png
"मराठी" प्रकार
Devanagari Numeral 5 var 2.png
"कलकत्ता" प्रकार
Devanagari Numeral 8 var 1.png
"मराठी" प्रकार
Devanagari Numeral 8 var 2.png
"कलकत्ता" प्रकार
Devanagari Numeral 9 var 1.png
सामान्य
Devanagari Numeral 9 var 2.png
नेपाळी

हे सुद्धा पहा[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

नोट्स
  1. ^ "zero - Origin and meaning of zero by Online Etymology Dictionary". www.etymonline.com.
  2. ^ Devanagari for TEX version 2.17, page 21
  3. ^ "Alternate digits in Devanagari". Scriptsource.org. 13 September 2017 रोजी पाहिले.
स्त्रोत