इस्रायलचे राष्ट्रपती

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
इस्रायलचे राष्ट्रपती
נשיא מדינת ישראל
נס הנשיא משופר.JPG
राष्ट्रपती मानक
Reuven Rivlin Senate of Poland.JPG
पदस्थ
रेउव्हेन रिव्हलिन

२४ जुलै २०१४ पासून
शैली महामहीम
नियुक्ती कर्ता क्नेसेट
कालावधी सात वर्ष, एक सत्र
पहिले अधिकारी चैम वाइझमन
निर्मिती १६ फेब्रुवारी १९४९
संकेतस्थळ राष्ट्रपतींचे संकेतस्थळ

इस्रायलचे राष्ट्रपती हे इस्रायल देशाचे राष्ट्रप्रमुख आहे. हे पद प्रामुख्याने एक औपचारिक पद आहे कारण कार्यकारी शक्ती प्रभावीपणे इस्रायलच्या पंतप्रधानांच्या जवळ आहे. २४ जुलै २०१४ पासून सध्याचे राष्ट्रपती रेउव्हेन रिव्हलिन नियुक्त झाले आहेत. इस्रायलचे विधानमंडळ क्नेसेट हे इस्रायलचे राष्ट्रपती सात वर्षांच्या कालावधीसाठी निवडून देते आणि एका व्यक्तिला आता केवळ एकदाच नियुक्त करता येते.

पात्रता, अधिकार आणि जबाबदारी[संपादन]

इस्रायलची लिखित घटना नाही, पण अनेक मूलभूत कायदे आहेत जे घटनेची स्थिती धारण करतात. राष्ट्रपतींची पात्रता, अधिकार आणि जबाबदाऱ्या १९६४ च्या मूलभूत कायद्यामध्ये वर्णन केल्या आहेत. राष्ट्रपती इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत आणि इस्रायलमधे रहाणारे इस्रायलचे नागरिक असले पाहिजे. क्नेसेट हे इस्रायलचे राष्ट्रपती सात वर्षांच्या कालावधीसाठी निवडून देते. पदस्त राष्ट्रपतींचा कालावधी संपायच्या ९० दिवसां पुर्वी किंवा कालावधी समाप्त झाल्यानंतर पुढील ३० दिवसांच्या आत पुढील राष्ट्रपतींची निवडणूक घ्यावी लागते. राष्ट्रपतींचे कार्यालय कोणत्या आपत्तीमध्ये रिक्त झाले असल्यास नव्या राष्ट्रपतींची ४५ दिवसांत निवडणूक व्हावी अशी तरतुद आहे.[१]

राष्ट्रपतींशी संबंधित सोडुन इस्रायलचे सर्व कायद्यांवर राष्ट्रपती हस्ताक्षर करतात. ते न्यायव्यवस्थेच्या न्यायिक नियुक्त्या व निलंबनाचे काम पण करतात. त्यांच्या जवळ एखाद्या अपराधीची शिक्षा कमी किंवा बदलण्याची सोय उपलब्ध आहे.[१]

यादी[संपादन]

खालील नमुद केलेली राष्ट्रपती / राष्ट्राध्यक्षांची यादी आहे:

रंग दल
जनरल ज़्योनिस्ट्स
मपई / इस्रायली लेबर पार्टी /
अलाइनमेंट (इस्रायल)
लिकुड
कदिमा

अस्थायी राज्य परिषदेचे अध्यक्ष (१९४८-१९४९)[संपादन]

अस्थायी राज्य परिषदेचे स्थापना मोत्ज़ेट ह-आम (अर्थ: लोकांची परिषद) या नावाने झाली होती. १४ मे १९४८ ला इस्रायलच्या स्वतंत्रता घोषणे नंतर १९४९ मध्ये राष्ट्रपती निवडणूक होई पर्यंत या अस्थायी राज्य परिषदेचे अध्यक्ष इस्रायलचे राष्ट्रप्रमुख होते. पहिल्या राष्ट्रपती निवडणूकी नंतर परिषदेचे अध्यक्ष चैम वाइझमन इस्रायलचे राष्ट्रपती म्हणुन निवडून आले.[२]

अध्यक्ष नियुक्त
(सत्र)
क्र॰ चित्र नाव
(जन्म – मृत्यु)
कालावधी राजनीतिक दल
(नियुक्तिच्या वेळी)
Ben-Gurion.jpg डेव्हिड बेन-गुरियन
(१६ ऑक्टोबर १८८६ - १ डिसेंबर १९७३)
१४ मे १९४८ १६ मे १९४८ मपई -
Flickr - Government Press Office (GPO) - President Chaim Weizmann.jpg चैम वाइझमन
(२७ नोव्हेंबर १८७४ - ९ नोव्हेंबर १९५२)
१६ मे १९४८ १७ फेब्रुवारी १९४९ जनरल ज़्योनिस्ट्स -

इस्रायलचे राष्ट्रपती (१९४९-वर्तमान)[संपादन]

१६ फेब्रुवारी १९४९ ला इस्रायलच्या पहिल्या राष्ट्रपती निवडणूकी मध्ये क्नेसेट ने चैम वाइझमन ला ८३ मत मिळाले व विरोधी नेते जोसेफ क्लाउसनर ला १५ मत मिळाले. वाइझमन अशा प्रकारे इस्रायलचे पहिल्या राष्ट्रपती निवडणून आले. १९ नोव्हेंबर १९५१ ला दुसऱ्या क्नेसेट ने वाइझमनयांना निर्विवाद निवडुन दिले.[३] पण ९ नोव्हेंबर १९५२ ला राष्ट्रपती पदावर कार्यरत असतानावच वाइझमन यांचा मृत्यु झाला.[४] वाइझमन नंतर डिसेंबर १९५२ मध्ये यित्झाक बेन-झ्वी राष्ट्रपती झाले. ते नंतर १९५७ आणि १९६२ मध्ये निर्विवाद निवडून आले. १९६३ मध्ये बेन-झ्वीच्या मृत्यु नंतर झल्मान शाझर तिसरे राष्ट्रपती झाले आणि १९६८ मध्ये पुन्हा निर्विवाद निवडून आले. १९८३ मध्ये निवडून आलेले चैम हेर्झॉग १९८८ मध्ये निर्विवाद निवडून आले. एझेर वाइझमन जे १९९३ मध्ये राष्ट्रपती झाले, परत १९९८ मध्ये जिंकले; पण हे पहिले पदस्त राष्ट्रपती होते जे निर्विवाद जिंकले नाही.[३]

अध्यक्ष नियुक्त
(सत्र)
क्र॰ चित्र नाव
(जन्म – मृत्यु)
कालावधी राजनीतिक दल
(नियुक्तिच्या वेळी)
Flickr - Government Press Office (GPO) - President Chaim Weizmann.jpg चैम वाइझमन
(२७ नोव्हेंबर १८७४ - ९ नोव्हेंबर १९५२)
१७ फेब्रुवारी १९४९ २५ नोव्हेंबर १९५१ जनरल ज़्योनिस्ट्स १९४९ (१वा)
२५ नोव्हेंबर १९५१ ९ नोव्हेंबर १९५२ १९५१ (२वा)
Yitzhak Ben-Zvi.jpg यित्झाक बेन-झ्वी
(२४ नोव्हेंबर १८८४ - २३ एप्रिल १९६३)
१६ डिसेंबर १९५२ २८ ऑक्टोबर १९५७ मपई १९५२ (३वा)
२८ ऑक्टोबर १९५७ ३० ऑक्टोबर १९६२ १९५७ (४वा)
३० ऑक्टोबर १९६२ २३ एप्रिल १९६३ १९६२ (५वा)
Zalman Shazar.jpg झल्मान शाझर
(२४ नोव्हेंबर १८८९ - ५ ऑक्टोबर १९७४)
२१ मे १९६३ २६ मार्च १९६८ मपई १९६३ (६वा)
२६ मार्च १९६८ २४ मे १९७३ १९६८ (७वा)
EKatzir771.jpg एफ़्रैम काटजीर
(१६ मे १९१६ - ३० मे २००९)
२४ मे १९७३ २९ मे १९७८ अलाइनमेंट (इस्रायल) १९७३ (८वा)
Yitzhak Navon 1.jpg यित्झाक नावोन
(९ एप्रिल १९२१ - ७ नोव्हेंबर २०१५)
२९ मे १९७८ ५ मे १९८३ अलाइनमेंट (इस्रायल) १९७८ (९वा)
Chaim-herzog.jpg चैम हेर्झॉग
(१७ सप्टेंबर १९१८ - १७ एप्रिल १९९७)
५ मे १९८३ २३ फेब्रुवारी १९८८ अलाइनमेंट (इस्रायल) १९८३ (१०वा)
२३ फेब्रुवारी १९८८ १३ मे १९९३ १९८८ (११वा)
Ezer Weizman 1978-2.jpg एझेर वाइझमन
(१५ जून १९२४ - २४ एप्रिल २००५)
१३ मे १९९३ ४ मार्च १९९८ इस्रायली लेबर पार्टी १९९३ (१२वा)
४ मार्च १९९८ १३ जुलै २००० § १९९८ (१३वा)
Moshe Katsav 2, by Amir Gilad.JPG मोशे कात्साव्ह
(५ डिसेंबर १९४५ – )
१ ऑगस्ट २००० १ जुलै २००७ § लिकुड २००० (१४वा)
Shimon Peres, WJC Plenary Assembly, 2009.jpg शिमॉन पेरेझ
(२ ऑगस्ट १९२३ – २८ सप्टेंबर २०१६)
१५ जुलै २००७ २४ जुलै २०१४ कदिमा २००७ (१५वा)
१० Reuven Rivlin as the president of Israel.jpg रेउव्हेन रिव्हलिन
(९ सप्टेंबर १९३९ – )
२४ जुलै २०१४ वर्तमान लिकुड २०१४ (१६वा)
- पदस्त असतान मृत्यु झाला
§ - पदावरुन राजिनामा दिला

संदर्भ[संपादन]

  1. a b "Basic Law: The President of the State" (इंग्रजी मजकूर). इस्रायलचे राष्ट्रपती. 3 नवम्बर 2017 रोजी पाहिले. 
  2. ^ मेड्डींग, पीटर (१९९०). The Founding of Israeli Democracy, 1948-1967 [इज़रायल के लोकतंत्र की स्थापना, १९४८-१९६७] (इंग्रजी मजकूर). ऑक्सफोर्ड यूनिवरसिटि प्रेस. पान क्रमांक १४. आय.एस.बी.एन. 9780195363548. 
  3. a b "Previous Presidential Elections" [मागिल राष्ट्रपती निवडणुका] (इंग्रजी मजकूर). क्नेसेट. २०१४. ३ नवम्बर २०१७ रोजी पाहिले. 
  4. ^ फ्रेड ग्लूकेस्टीन. "Churchill and Dr. Chaim Weizmann: Scientist, Zionist, and Israeli Statesman" [चर्चिल और डा॰ चेम वीज़मन: वैज्ञानिक, यहूदीवादी, और इज़राइली राजनेता] (इंग्रजी मजकूर). विंस्टन चर्चिल. ३ नवम्बर २०१७ रोजी पाहिले.