दादाभाई नौरोजी

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
दादाभाई नौरोजी
दादाभाई नौरोजी

खासदार
कार्यकाळ
इ.स. १८९२ – इ.स. १८९५
मागील फ्रेडेरिक थॉमस पेंटोन
पुढील विलियम फ्रेडेरिक बार्टन मस्से-मेंवरिंग

जन्म सप्टेंबर १४, इ.स. १८२५
मुंबई, महाराष्ट्र, भारत
मृत्यू जून ३०, इ.स. १९१७
राजकीय पक्ष भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
पत्नी गुलबाई
निवास लंडन युनायटेड किंग्डम
व्यवसाय बॅरिस्टर
धर्म पारशी

दादाभाई नौरोजी (रोमन लिपी: Dadabhai Naoroji ;) (४ सप्टेंबर, इ.स. १८२५ - ३० जून, इ.स. १९१७) हे पारशी विचारवंत, शिक्षणतज्ज्ञ, कापूस-व्यापारी व भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातल्या राजकारण्यांच्या पहिल्या पिढीतील होते. त्यांनी लिहिलेल्या पॉव्हर्टी अँड अन-ब्रिटिश रूल इन इंडिया (अर्थ: भारतातील अ-ब्रिटिश राजवट आणि गरिबी) या पुस्तकाने भारतातील संपत्तीचा ओघ ब्रिटनाकडे कसा वाहिला जात होता, याकडे लक्ष वेधले. इ.स. १८९२ ते इ.स. १८९५ या कालखंडात ते ब्रिटिश संसदेच्या कनिष्ठ गृहात संसदसदस्य होते. ब्रिटिश संसदेत निवडून गेलेले ते पहिलेच आशियाई व्यक्ती ठरले. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस या पक्षाच्या स्थापनेचे श्रेय ए.ओ. ह्यूमदिनशा एडलजी वाच्छा यांच्यासह दादाभाई नौरोजींना दिले जाते.

ओळख[संपादन]

दादाभाई नौरोजी यांना भारताचे पितामह म्हणून ओळखतात. ते भारतीय राष्ट्रवादाचे प्रणेते होते. भारतीय अर्थशास्त्राचे जनक. जहाल व मवाळ यांच्यात सुवर्णमध्य साधणारे नेते. भारतीय स्वराज्याचे पहिले उद्गाते. इंग्रजांच्या मतदारसंघातून निवडून येणारे व तेथील हॉउस ऑफ कॉमन चे सभासद बनणारे ते पहिले भारतीय. भारताच्या लुटीच्या सिद्धांताचे जनक. १८८३ साली ब्रिटिशा कडून त्यांना जस्टीस ऑफ पीस हा क़िताब देण्यात आला. मुंबईच्या एल्फिन्स्टन महाविद्यालयात नियुक्त होणारे ते पहिले भारतीय. ते रा. गो. भांडारकर यांचे आवडते भारतीय प्राध्यापक होते. मुहम्मद आली जिना हे त्यांचे खाजगी सचिव होते.

जीवन प्रवास[संपादन]

१८४५ - स्टुडंट्स लिटररी अँड सायंटिफिक सोसायटी हि संस्था स्थापन करण्यात सह्भाग. १८५३ -

बाह्य दुवे[संपादन]

लिंक[संपादन]


पुस्तक संदर्भ[संपादन]


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.