गीतरामायण
गीतरामायण म्हणजे गीतांच्या रुपाने सांगितलेले रामायण. ग. दि. माडगूळकरांनी आपल्या अतुल्य काव्यप्रतिभेने गीतरामायण मराठी गीतांत रचले. सुधीर फडके यांनी सुंदर संगीत देऊन स्वतः गीतरामायणाचे गायन केले.
गीतरामायणाचे आजपर्यंत हिंदी भाषा, गुजराथी, कन्नड, बंगाली, आसामी भाषा, तेलुगु, मल्याळी, संस्कृत, कोकणी अशा विविध भारतीय भाषांमध्ये भाषांतर झालेले आहे. या सर्व भाषांतरांचे वैशिष्ठ्य म्हणजे भाषांतरकर्त्यांनी एका मात्रेचाही फरक केलेला नाही. ही सर्व भाषांतरे मूळ बाबूजींनी दिलेल्या चालीवरच गायली जातात.
बाबूजींनी स्वतः त्यांच्या आयुष्यात गीतरामायणाचे जवळजवळ १८०० प्रयोग केले. हे प्रयोग त्यांनी देशात तसेच परदेशात केले.
गीतरामायण [संपादन]
- १. कुश लव रामायण गाती
- २. सरयू-तीरावरी
- ३. उगा का काळीज माझे उले
- ४. उदास का तू?
- ५. दशरथा, घे हे पायसदान
- ६. राम जन्मला ग सखे
- ७. सावळा ग रामचंद्र
- ८. ज्येष्ठ तुझा पुत्र मला देई दशरथा
- ९. मार ही त्राटिका रामचंद्रा
- १०. चला राघवा चला
- ११. आज मी शापमुक्त जाहले
- १२. स्वयंवर झाले सीतेचे
- १३. व्हायचे राम अयोध्यापती
- १४. मोडु नको वचनास
- १५. नको रे जाऊ रामराया
- १६. रामावीण राज्य पदी कोण बैसतो
- १७. जेथे राघव तेथे सीता
- १८. थांब सुमंता, थांबवि रे रथ
- १९. जय गंगे, जय भागिरथी
- २०. या इथे लक्ष्मणा बांध कुटी
- २१. बोलले इतुके मज श्रीराम
- २२. दाटला चोहीकडे अंधार
- २३. माता न तू वैरिणी
- २४. चापबाण घ्या करी
- २५. दैवजात दु:खे भरता
- २६. तात गेले, माय गेली, भरत आता पोरका
- २७. कोण तूं कुठला राजकुमार?
- २८. सूड घे त्याचा लंकापती
- ३०. याचका थांबू नको दारात
- ३१. कोठे सीता जनकनंदिनी
- ३२. ही तिच्या वेणींतील फुले
- ३३. पळविली रावणें सीता
- ३४. धन्य मी शबरी श्रीराम!
- ३५. सन्मीत्र राघवाचा सुग्रीव आज झाला
- ३६. वालीवध ना, खलनिर्दालन
- ३७. असा हा एकच श्री हनुमान
- ३८. हीच ती रामांची स्वामीनी
- ३९. नको करुंस वल्गना
- ४०. मज सांग अवस्था दूता, रघुनाथांची
- ४१. पेटवी लंका हनुमंत
- ४२. सेतू बांधा रे सागरी
- ४३. रघुवरा बोलता का नाही?
- ४४. सुग्रीवा हे साहस असले
- ४५. रावणास सांग अंगदा
- ४६. नभा भेदूनी नाद चालले
- ४७. लंकेवर काळ कठीण आज पातला
- ४८. आज का निष्फळ होती बाण
- ४९. भूवरी रावण वध झाला
- ५०. किती यत्नें मी पुन्हां पाहिली
- ५१. लोकसाक्ष शुद्धी झाली
- ५२. त्रिवार जयजयकार रामा
- ५३. प्रभो, मज एकच वर द्यावा
- ५४. डोहाळे पुरवा रघुकुलतिलका माझे
- ५५. मज सांग लक्ष्मणा, जाऊ कुठे?
- ५६. गा बाळांनो, श्री रामायण
इतर माहिती [संपादन]
- मुख्य लेख - गीतरामायणाचे रामायण
आदिकवी वाल्मीकीने आपल्या स्वतंत्र सौंदर्य दृष्टीने विधात्याच्या सूक्ष्म आणि स्थूल सृष्टीतून नेमके सौंदर्य टिपून काढून त्यातून आपली रामकथा रचली. त्याचप्रमाणे कविश्री माडगूळकरांनी वाल्मीकीच्या काव्य सृष्टीतले वेचीव सौंदर्य आपल्या स्वयंभू प्रतिभेने बिनचूकपणे निवडले आहे. गीतरामायणातली काही गीते रामायणासारखीच चिरंजीव होऊन राहतील आणि त्याचबरोबर माडगूळकरांचे नाव देखील. -- कविवर्य बा. भ. बोरकर
