स्वराज्य

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

स्वराज्य याचा अर्थ सामान्यतः स्वराज्य किंवा "स्व-शासन" असा होऊ शकतो, आणि महर्षी दयानंद सरस्वती आणि नंतर महात्मा गांधी यांनी "गृहराज्य" या शब्दाचा समानार्थी शब्द वापरला होता.[१] परंतु हा शब्द सामान्यतः गांधींच्या परकीय वर्चस्वापासून भारतीय स्वातंत्र्याच्या संकल्पनेला सूचित करतो.[२] स्वराज शासनावर भर देतात, पदानुक्रमित सरकारद्वारे नव्हे, तर व्यक्ती आणि समुदाय उभारणीद्वारे स्व-शासनावर. फोकस राजकीय विकेंद्रीकरणावर आहे.[३] हे ब्रिटनच्या राजकीय आणि सामाजिक व्यवस्थेच्या विरोधात असल्याने, गांधींच्या स्वराज संकल्पनेने भारताच्या ब्रिटिश राजकीय, आर्थिक, नोकरशाही, कायदेशीर, लष्करी आणि शैक्षणिक संस्थांचा त्याग करण्याचा पुरस्कार केला.[४] एस. सत्यमूर्ती, चित्तरंजन दास आणि मोतीलाल नेहरू हे स्वराजवाद्यांच्या विरोधाभासी गटात होते ज्यांनी भारतात संसदीय लोकशाहीचा पाया घातला.

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ "Hind Swaraj or Indian Home Rule". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2021-09-26.
  2. ^ "swaraj".
  3. ^ "Cambridge University Press". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2022-01-01.
  4. ^ "sw".