रेल्वे गेज

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
रेल्वे गेज
आकारानुसार
Graphic list of track gauges

किमान
  १५ इंच 381 मिमी (15 इंच)

नॅरो गेज रेल्वे
  600 मिमी,
२ फूट
597 मिमी
600 मिमी
603 मिमी
610 मिमी
(1 फूट 11+12 इंच)
(1 फूट 11+58 इंच)
(1 फूट 11+34 इंच)
(2 फूट)
  750 मिमी,
बॉस्नियन गेज,
२ फूट ६ इंच,
800 मिमी
750 मिमी
760 मिमी
762 मिमी
800 मिमी
(2 फूट 5+12 इंच)
(2 फूट 5+1516 इंच)
(2 फूट 6 इंच)
(2 फूट 7+12 इंच)
  स्वीडिश ३ फुटी,
900 मिमी,
3 फूट
891 मिमी
900 मिमी
914 मिमी
(2 ft11+332 इंच)
(2 फूट 11+716)
(3 फूट)
  मीटर गेज 1,000 मिमी (3 फूट 3+38 इंच)
  ३ फूट ६ इंच 1,067 मिमी (3 फूट 6 इंच)
  ४ फूट ६ इंच 1,372 मिमी (4 फूट 6 इंच)

  प्रमाण गेज 1,435 मिमी (4 फूट 8+12 इंच)

ब्रॉड गेज
  रशियन गेज 1,520 मिमी
1,524 मिमी
(4 फूट 11+2732 इंच)
(5 फूट)
  आयरिश गेज 1,600 मिमी (5 फूट 3 इंच)
  आयबेरियन गेज 1,668 मिमी (5 फूट 5+2132 इंच)
  भारतीय ब्रॉड गेज 1,676 मिमी (5 फूट 6 इंच)
  अमेरिकन ६ फूट गेज 1,829 मिमी (6 फूट)
  ब्रुनेल गेज 2,140 मिमी (7 फूट 14 इंच)
डावीकडे भारतीय नॅरो गेज व उजवीकडे भारतीय ब्रॉड गेज मार्ग

रेल्वे गेज म्हणजे हे रेल्वेमार्गाच्या दोन रुळांमधील अंतर होय. रेल्वेची इंजिने व डबे केवळ त्यांच्या चाकांमधील अंतरानुसार ठरावीक गेजच्या मार्गावरूनच धावू शकतात.

भारतामधील गेज[संपादन]

भारतामध्ये नॅरो गेज, मीटर गेज व ब्रॉड गेज हे तिन्ही रेल्वेगेज अस्तित्वात आहेत. भारतीय रेल्वेने हाती घेतलेल्या गेज समानीकरण प्रकल्पाअंतर्गत देशामधील काही ऐतिहासिक गाड्या वगळता इतर सर्व गेजांचे रूपांतर ब्रॉड गेजमध्ये करण्यात येत आहे. आज २०१६ साली देशातील ९१% गाड्या ब्रॉडगेज मार्गांवरून धावतात.

गेज नाव मार्च २०१५
रूळ लांबी (किमी)
प्रमाण मार्च २०१५
मार्ग लांबी
प्रमाण १९५१ 
मार्ग लांबी
km
१९५१ 
प्रमाण
1676 मिमी ब्रॉड गेज 108500 94% 60430 91% 25258 47.0%
1000 मिमी मीटर गेज 5000 4% 4100 7% 24185 45.0%
762 and 610 मिमी नॅरो गेज 1500 2% 1500 2% 4300 8.0%
एकूण: 115000 66030[१] 53743

संदर्भ आणि नोंदी[संपादन]