Jump to content

मेरु पर्वत

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
မြင်းမိုရ်; 須彌山; Meru-hegy; Meru mendia; Meru; Меру; Меру; Meru; मेरु पर्वत; Monte Meru; کوه اساطیری مرو; Меру; Meru; Muntele Meru; 須彌山; Méru; Planina Meru; Meru; เขาพระสุเมรุ; מרו; Меру; 須彌山; मेरु पर्वत; మేరు పర్వతం; ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ; মেৰু পৰ্বত; Monto Meru; Меру; Planina Meru; Monte Meru; মেরু পর্বত; Meru; Mèru; Meru mägi; 须弥山; मेरु; Gunung Meru; Núi Tu-di; मेरु पर्वत; Meru; Meru; mont Meru; Meru; Berg Meru; Планина Меру; Meru; मेरु पर्वत; மேரு; Meru; Meru; Meru; Meru; Mount Meru; Меру; 須弥山; ಮೇರು ಪರ್ವತ; Umusozi wa Meru; Mount Meru; جبل ميرو; 须弥山; 수미산; munte; 古代インドの世界観の中で中心にそびえる山; montagne mythique dans la cosmogonie hindoue; Sankta monto de hinduisma, ĝajnisma kaj budhisma kosmologio; света планина во митологијата на хиндуизмот, џаинизмот и будизмот; montanha sagrada mítica do hinduísmo, jainismo e budismo; sacred geographical object; sacred geographical object; Berg in der hinduistischen, jainistischen und der buddhistischen Kosmogonie; hindujen kultainen vuori; পবিত্ৰ ভৌগোলিক বস্তু; موضع جغرافي مقدس; 印度神话中位于世界中心的一座圣山; montaña sagrada en la cosmología hindú, budista y del jainismo; Monte Sumeru; Sumeru; Mont Meru; Mont Sumeru; Mont Shumisen; Сумеру; Гора Меру; Sumeru; Monte Meru; Sumeru; Sineru; Monte Sumeru; Monte Sineru; 弥卢山; 須彌山; Meraus kalnas; メール山; เขาสิเนรุ; Сумеру; Montaña Merú; Monte Merú; Monte Meru; Montana Merú; Sumeru; Montana Meru; Montaña Meru; Mt Meru; Mt. Meru; Hora Méru; မြင့်မိုရ်တောင်; 수메루산; Sumeru; Sineru; سوميرو; Планина Меру; Gunung Mahameru; Mahameru
मेरु पर्वत 
sacred geographical object
माध्यमे अपभारण करा
प्रकार
  • mythical location
  • sacred place
स्थानSāgara, Cakravāḍā
अधिकार नियंत्रण
विकिडाटावर माहिती संपादित करा

मेरु पर्वत (संस्कृत/पाली: मेरु), ज्याला सुमेरू, सिनेरू किंवा महामेरू म्हणूनही ओळखले जाते, हा हिंदू, जैन आणि बौद्ध विश्वविज्ञानाचा पवित्र पाच शिखर असलेला पर्वत आहे आणि सर्व भौतिक, आधिभौतिक आणि आध्यात्मिक विश्वाचे केंद्र मानले जाते.[]

अनेक प्रसिद्ध बौद्ध, जैन आणि हिंदू मंदिरे या पर्वताचे प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व म्हणून बांधली गेली आहेत. "सुमेरू सिंहासन" 須彌座 xūmízuò शैलीतील बेस हे चिनी पॅगोडांचे एक सामान्य वैशिष्ट्य आहे. पायथटवरील सर्वोच्च बिंदू (अंतिम कळी), बर्मी-शैलीतील बहु-स्तरीय छत, मेरू पर्वताचे प्रतिनिधित्व करते.

हिंदू धर्मात

[संपादन]

हिंदू परंपरेतील मेरू पर्वताचे वर्णन 84,000 योजना उंच, सुमारे 1,082,000 किमी (672,000 मैल) असे केले जाते, जे पृथ्वीच्या व्यासाच्या 85 पट असेल. सूर्य, सूर्यमालेतील सर्व ग्रहांसह, एक एकक म्हणून माउंट मेरूभोवती फिरतात.

एका योजनेचा अर्थ सुमारे 11.5 किमी (9 मैल) असा घेतला जाऊ शकतो, जरी त्याची परिमाण कालांतराने भिन्न दिसते — उदा., वराहमिहिराच्या अनुसार पृथ्वीचा परिघ 3,200 योजना आहे आणि आर्यभटीयात त्यापेक्षा थोडा कमी आहे, परंतु 5,026.5 असे म्हणले जाते. सूर्यसिद्धांतातील योजना. मत्स्य पुराण आणि भागवत पुराण, इतर काही हिंदू ग्रंथांसह, मेरु पर्वताची 84,000 योजनांची उंची सातत्याने सांगतात, ज्याचे भाषांतर 672,000 मैल किंवा 1,082,000 किलोमीटर होते.

मेरू पर्वत हे प्राचीन काळातील राजा पदमजा ब्रह्माचे निवासस्थान असल्याचे म्हणले जाते.[]

चार्ल्स ऍलनच्या मते, कैलास पर्वताची ओळख मेरू पर्वताशी आहे. पर्वताच्या विष्णू पुराणातील एका वर्णनात असे म्हणले आहे की त्याची चार मुखे क्रिस्टल, माणिक, सोने आणि लॅपिस लाझुली यांनी बनलेली आहेत. हा जगाचा एक स्तंभ आहे आणि कमळाचे प्रतीक असलेल्या सहा पर्वतराजीच्या मध्यभागी स्थित आहे.[]

हे सुद्धा पहा

[संपादन]

संदर्भ

[संपादन]
  1. Madan Gopal (1990). India through the ages. Public Resource. Publications Division, Ministry of Information & Broadcasting, Government of India.
  2. मित्तल, जे.पी., प्राचीन भारताचा इतिहास: 7300 इ.स.पू. ते 4250 इ.स.पू. पान क्रमांक ३
  3. "Charles Allen (writer)". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2021-09-15.