नागली

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

राईप्रमाणे दिसणारी आणि जोंधळयाच्या चवीची असणारी नाचणी (शास्त्रीय नाव - इल्युसाईन कोरॅकोना) म्हणजेच नागली हे तृणधान्य शरीरासाठी पौष्टिक समजले जाते. या तृणधान्यात कॅल्शियमबरोबरच लोह, नायसिन, थायमिन, रिबोफ्लेविन ही महत्त्वाची पोषकद्रव्ये असतात. नाचणीत असणाऱ्या कॅल्शियमच्या विपुल साठ्यामुळे खेळाडू, कष्टाचे काम करणारे, वाढत्या वयाची मुले यांना नाचणीपासून बनवलेले पदार्थ खाण्याचा सल्ला डॉक्टर, आहारतज्ज्ञ देतात.

नाचणीचे हे पीक दुर्गम, आदिवासी भागातील हलक्या व वरकस जमिनीत घेतात. नागली हे दुर्गम भागातील लोकांचे प्रमुख अन्नधान्य आहे. ते सर्व प्रकारच्या जमिनींत येणारे हे पीक आहे. नाचणीचे बी मुठीने जमिनीवर फेकून लागवण करतात.

महाराष्ट्र, कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेश या राज्यांमध्ये नागलीचा वापर पुष्कळ प्रमाणात केला जातो आणि विशेष म्हणजे कष्टकरी वर्गात तो अधिक होतो त्यामुळे त्यांचे स्वास्थ्य टिकून राहण्यासाठी मदतच होते.

उडदाचे करतात त्याच पद्धतीने नागलीचेही पापड करता येतात.

नागलीचे पीठ कसे तयार करावे.

नाचणीचे पीठ खाली दिलेल्या २ प्रकारे केले जाते.

  • प्रकार पहिला - Dry Roast

नाचणी चाळून नीट निवडावी. अतिशय मंद गॅसवर जाड बेसचे पातेले ठेऊन त्यात ती भाजावी. सतत फिरवत राहावे लागते. गॅस बारीकच असला पाहिजे. खमंग भाजू नये. भाजलेली नाचणी दळून त्याचे पीठ करावे.

  • प्रकार दुसरा - Sun Dry

गॅसवर नाचणी न भाजता, उन्हात ठेवावी. गॅसवर काही प्रमाणात पौष्टिकता कमी होते. त्यामुळे जर तुमच्या घरात सूर्यप्रकाश भरपूर येत असेल तर उन्हात हलकी भाजावी. आणि दळावी.

नाचणी पटकन दळली जात नाही. बराच वेळ मिक्सर चालवावा लागतो. किंवा बाहेरून दळून आणावी. नाचणीचे पीठ आणि नाचणीचे सत्व या भिन्न गोष्टी आहेत. नाचणीच्या सत्वाची रेसिपी लिंकवर वाचावी.

नागली पासून बनवले जाणारे पदार्थ[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

https://chavishtafood.blogspot.in/2017/02/how-to-make-ragi-flour-nachniche-pith-nachani-peeth.html

https://chavishtafood.blogspot.in/2017/03/nachniche-ghavan-nachani-che-dhirde-ragi-dosa.html