जगदीश काबरे

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
जगदीश काबरे
जगदीश काबरे
टोपणनाव जेट जगदीश
जन्म १ ऑक्टोबर, १९५१ (1951-10-01) (वय: ६५)
राष्ट्रीयत्व भारतीय
कार्यक्षेत्र लेखन, वक्तृत्व
भाषा मराठी
साहित्य प्रकार वैज्ञानिक लेखन
कार्यकाळ शिक्षण काळापासून अद्यापपर्यंत
विषय सामाजिक आणि आत्मकथन
प्रसिद्ध साहित्यकृती शून्याचा प्रवास
प्रभाव गोपाळ गणेश आगरकर, गाडगेबाबा, प्रबोधनकार ठाकरे, महात्मा फुले, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, साने गुरुजी, वैज्ञानिक दृष्टिकोन असलेले वि. दा. सावरकर, जयंत नारळीकर
वडील बन्सीलाल
आई ताराबाई
पत्नी माधुरी काबरे

जगदीश काबरे हे वैज्ञानिक विषयांवर लेखन करणारे एक मराठी लेखक आहेत. त्यांनी एकूण ३६हून अधिक मराठी विज्ञानविषयक पुस्तके लिहिलेली आहेत. त्यांपैकी शून्याचा प्रवास या पुस्तकाला महाराष्ट्र राज्य शासनाचा पुरस्कार मिळाला आहे. हे शाळेमध्ये विज्ञान शिक्षक आहेत.

प्रारंभीक जीवन[संपादन]

बालपण[संपादन]

शिक्षण[संपादन]

जगदीश काबरे यांचे शिक्षण बी.एससी. बी.एड. झाले आहे.

अध्यापन व कार्य[संपादन]

१) इ.स. १९७६ ते इ.स. १९७८ स्वामी मुक्तानंद शाळा,चेंबूर. 

२) इ.स. १९७९ ते इ.स. १९८५ अफँक इंग्लिश स्कूल, चेंबूर.

३) इ.स. १९८५ नंतर नवी मुंबईतील अनेक शाळांमध्ये visiting शिक्षक म्हणून आजतागायत कार्यरत. 

४) इ.स. १९८९ ते इ.स. १९९१ मध्ये मुंबई दूरदर्शन वर 'विज्ञानके खेल' नावाची भारतभर प्रसारित होणारी मालीका हिंदीतून सादर केली. 

५) इ.स. १९८४ ते इ.स. १९९२ मध्ये शालेय चित्रवाणीत विविध विषयांवर कार्यक्रम सादर केले. 

६) इ.स. १९८६ साली खगोल मंडळ,मुंबई या संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष.

७) इ.स. १९८० ते आजतागायत महाराष्ट्रातील विविध शाळांमध्ये 'विज्ञानातील जादूई खेळ' हा प्रयोगशील कार्यक्रम सादर करणे चालू आहे.  (जप) ८) इ.स. १९८० ते इ.स. १९९४ दरम्यान आकाशवाणी वरुन भाषणे, नाटिका,श्रुतिका आदी विविध कार्यक्रमात सहभाग. 

९) लोक विज्ञान संघटना, अंधश्रध्दा निर्मूलन समिती, मराठी विज्ञान परिषद, ग्रंथाली या संस्थामध्ये सक्रीय सहभाग.

१०) 'आदर्श शिक्षक' म्हणून नवी मुंबई महानगरपालीके तर्फे इ.स. १९९६ साली सन्मानित केले गेले.

११) अशोकपुष्प पब्लिकेशन, नवी मुंबई तर्फे इ.स. २०१४ साली "समाजभूषण" पुरस्काराने सन्मानित केले गेले.

१२)  यशवंत रामकृष्ण प्रतिष्ठान तर्फे इ.स. १९८९ साली 'आदर्श शिक्षक' पुरस्कार मिळाला.

१३) आर्टिस्ट व्हिलेज सांस्कृतिक मंडळ तर्फे इ.स. २००१ साली "आदर्श नागरिक" म्हणून सन्मानित केले गेले.

१४) खानदेश शिक्षण सभा, जळगाव तर्फे इ.स. १९९० साली "विज्ञान प्रसारक" पुरस्कार मिळाला.

१५) आजवर एकूण विज्ञानविषयक ३६ पुस्तके प्रसिध्द झाली. त्यापैकी 'शून्याचा प्रवास' या पुस्तकाला इ.स. १९९४ साली मुख्यमंत्री माननीय शरद पवारांच्या हस्ते राज्य पुरस्कार मिळाला.

पुस्तके[संपादन]

  • अतूट नाते रक्ताचे
  • अवकाशयात्रेची पूर्वतयारी
  • असे का बरे !
  • आज असं घडलंय : विज्ञान जगतात (माहितीपर)
  • केसवानी जी.एच. (चरित्र)
  • चंद्रशेखर व्यंकट रमण (चरित्र)
  • चंद्राची दुनिया
  • ज्योतिषशास्त्रावर प्रकाशझोत
  • फलज्योतिषाचा बोजवारा (संपादित)
  • फलज्योतिषाचे मूल्यांकन (संपादित)
  • माणसाला हवंय तरी काय (विज्ञानकथा)
  • लपंडाव
  • विज्ञान कुतूहल (सहलेखक - अरविंद कुलकर्णी)
  • विज्ञानखेळ
  • विज्ञानगोष्टी भाग १ ते ३
  • विज्ञाननिष्ठ निबंध [१]
  • विज्ञान नाटुकली
  • विज्ञानाच्या खिडकीतून
  • विज्ञानाशी हितगुज
  • वैज्ञानिक इसाप
  • वैज्ञानिक धमाल
  • शून्याचा प्रवास
  • सत्यकथा
  • साधेच की अदभुत
  • हे विश्वचि माझे घर

पुरस्कार[संपादन]

लोक विज्ञान संघटना, अंधश्रद्धा निर्मूलन चळवळ, मराठी विज्ञान परिषद, ग्रंथाली चळवळ यामाधून सक्रिय सहभाग आणि खगोल मंडळाचे संस्थापक.

  1. नवी मुंबई महानगर पालिकेकडून "उत्कृष्ट शिक्षक पुरस्कार देवून गौरव (इ.स. १९९७)
  2. चतुरंग प्रतिष्ठान (इ.स. १९८५)
  3. यशवंत रामकृष्ण प्रतिष्ठान (इ.स. १९८४)
  4. महाराष्ट्र शासनाचा शून्याचा प्रवास पुस्तक वर्षातील सर्वोत्कृष्ट पुस्तक म्हणून पुरस्कार (प्रकाशन वर्ष इ.स. १९९३)
  5. विभागीय पातळीवर विज्ञान प्रदर्शनासाठी पुरस्कार इ.स. १९८३ व इ.स. १९८४
  6. समाज भूषण पुरस्कार अशोक पुष्प प्रकाशन इ.स. २०१४
  7. चार्वाक पुरस्कार ब्राईट समूहाकडून मुबंई येथे दिनांक २६ मार्च इ.स. २०१६ [२]

हे ही पहा[संपादन]

काबरे यांचे विज्ञान-जागृती-वर्धक लेख अनेक नियतकालिकांतून आणि संकेतस्थळावरून प्रकाशित होत असतात. त्यांतले काही लेख :-

संदर्भ आणि नोंदी[संपादन]

  1. !| बाल वैज्ञानिक साहित्य
  2. दै. लोकसत्ता २७ मार्च २०१६