चिमूर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(चिमुर या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search
  ?चिमूर
महाराष्ट्र • भारत
टोपणनाव: क्रांती जिल्हा (प्रस्तावित नाव)
—  तालुका  —
गुणक: 20°29′58″N 79°22′30″E / 20.49944°N 79.375°E / 20.49944; 79.375
प्रमाणवेळ भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
जवळचे शहर नागपूर
भाषा मराठी
तहसील चिमूर
पंचायत समिती चिमूर
कोड
पिन कोड
दूरध्वनी

• ४४२९०३
• +०७१७०

गुणक: 20°29′58″N 79°22′30″E / 20.49944°N 79.375°E / 20.49944; 79.375


चिमूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. चिमूर हे एक गावही आहे. या गावी झालेल्या स्वातंत्र्य लढ्यासाठी चिमूर शहराला विशेष दर्जा देऊन चिमूर क्रांती जिल्हा निर्माण करावा, यासाठी इ.स. १९८० सालापासून अनेक आंदोलने करण्यात आली आहेत. मात्र सरकारने मागणीकडे दुर्लक्ष केले आहे.

चिमूरचा स्वातंत्र्य लढा[संपादन]

महात्मा गांधींनी १९४२ मध्ये 'चले जाव'चा नारा दिल्यानंतर चिमुरात आंदोलन झाले. राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांच्या आवाहनानंतर ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध आवाज उठवून चिमूर तीन दिवसांसाठी का होईना स्वतंत्र झाले होते. भारतातील हे पहिले स्वातंत्र्य होते. १४ ते १६ ऑगस्टपर्यंतचे हे स्वातंत्र्य नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी बर्लिन रेडिओवरून जगाला कळविले होते.

मोर्चा आणि गोळीबार[संपादन]

'चले जाव' आंदोलनाचे विदर्भातील प्रेरणास्थान राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज होते. चिमूर येथील स्वातंत्र्य संग्राम त्यांच्याच प्रेरणेने घडला. स्वातत्र्याच्या मागणीसाठी नागरिकांनी विशाल मोर्चा काढला. या मोर्चाला अटकाव करण्याचा प्रयत्‍न झाल्यानंतर पोलीस आणि आंदोलकांमध्ये झटापट झाली. आंदोलकांना नियंत्रित करण्यासाठी पोलिसांनी गोळीबार केला. त्यामुळे चिडलेल्या नागरिकांनी विश्रामगृहाला आग लावली. पुन्हा एकदा पोलिसांनी गोळीबार केल्यामुळे अनेक नागरिक शहीद झाले. चिमूरच्या २०० सेनानींवर विशेष न्यायाधीशांच्या न्यायालयांत खटला चालला. २१ क्रांतिकारकांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली, तर २६ जणांना काळ्या पाण्याची शिक्षा झाली.

ऐतिहासिक घटना[संपादन]

चिमूरची ती ऑगस्ट क्रांती आजही स्वातंत्र्य लढ्याचा दैदीप्यमान इतिहास सांगते.


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके
चंद्रपूर | वरोरा | भद्रावती | चिमूर | नागभीड | ब्रम्हपूरी | सिंदेवाही | मूल | गोंडपिंपरी | पोंभुर्णा | सावली | राजुरा | कोरपना | जिवती | बल्लारपूर