चर्चा:महाभियोग

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

माझ्या माहितीप्रमाणे सरकारच्या कोणत्याही सर्वोच्च पदावर (ज्याला वरिष्ठ अधिकारी नाही) असलेल्या पदाधिकार्‍याविरुद्धच्या खटल्याला महाभियोग म्हणतात. यात सर्वोच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश, राष्ट्राध्यक्ष, इ.चा समावेश होतो. तसेच महाभियोग खटला सामान्य न्यायालयात न चालवला जाता विशिष्ट सभेत चालवला जातो (भारतात राज्यसभा, अमेरिकेत सेनेट आणि हाउस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह्ज, इ).

अभय नातू १३:२०, १८ ऑगस्ट २०११ (UTC)

वेगवेगळ्या संसदेत वेगवेगळे कायदे आहेत.आपल्या येथे मुख्य न्यायधिश यांचेवर खटला चालविल्या जातो त्यास महाभियोग म्हणत नाहीत.फक्त सर्वोच्च पदावरील व्यक्तिंसाठीच 'महाभियोग' असतो. वि. नरसीकर (चर्चा • योगदान) १३:४२, १८ ऑगस्ट २०११ (UTC)


महाअभियोग=इम्पीचमेन्ट[संपादन]

भारतीय राज्यघटनेची कलमे: Section 7. Impeachment of state officers

All State officers shall, for crime, incapacity, or negligence, be liable to be removed from office, either by impeachment by the House of Representatives, to be tried by the Senate, or by a joint resolution of the General Assembly; two-thirds of the members elected to each branch voting, in either case, therefor.

Section 8. Impeachment of other officers

All State, county, township, and town officers, may be impeached, or removed from office, in such manner as may be prescribed by law.

....J १४:३१, १९ ऑगस्ट २०११ (UTC)

इम्पिचमेंट(महाभियोग)चा सर्वसाधारण अर्थ असा, की मोठ्या आधिकाऱ्याला चौकशीसाठी न्यायासनासमोर आणणे. भारतात संबंधित न्यायाधीशाला पदावरून दूर करण्यासाठी ही कारवाई केली जाते. ह्या कारवाईस 'इम्पिचमेंट' असे सरसकट संबोधले जात असले, तरी भारताच्या राज्यघटनेमधील न्यायाधीशांच्या संदर्भातील तरतुदींमध्ये इम्पिचमेंट हा शब्द वापरलेला नाही, तर 'पदावरून दूर करणे' (removed from his office) असा शब्दप्रयोग तेथे केलेला आहे. राष्ट्रपतींच्या संदर्भातील घटनेच्या अनुच्छेद ६१मधील तरतुदींमध्ये मात्र इम्पिचमेंट हा शब्द वापरलेला आहे. न्यायाधीशांबाबत ही कारवाई 'सिद्ध झालेली गैरवर्तणूक' व 'असमर्थता' (proved misbehaviour or incapacity) ह्या दोनच कारणांनी करता येते. ह्यासंबंधीच्या तरतुदी अनुच्छेद १२४ (४)मध्ये आहेत. -- संतोष दहिवळ (चर्चा) २१:४९, १४ एप्रिल २०१८ (IST)