Jump to content

एम.ओ.पी. अय्यंगार

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

प्रा. मंड्यम ओसूरी पार्थसारथी तथा एम.ओ.पी. अय्यंगार (१५ डिसेंबर, इ.स. १८८६:गिप्लिकन, तमिळनाडू - इ.स. १९६३) हे एक भारतीय शैवाल-वैज्ञानिक (Phycologist) होते.

एम.ओ.पी. अय्यंगार यांनी वनस्पतिशास्त्रात शैवाल हा प्रमुख विषय घेऊन एम.ए.ची पदवी मिळवली आणि लगेच सरकारी संग्रहालयात वनस्पतिशास्त्र विभागाचे प्रमुख म्हणून काम पत्करले. त्यानंतर ते मद्रास येथील अय्यंगार शिक्षक प्रशिक्षण महाविद्यालयाच्या प्राकृतिक विज्ञान या विभागाचे प्रमुख झाले. पुढील शिक्षणासाठी ते लंडनला गेले आणि तेथे त्यांनी १९३२ साली प्रा. फ्रिश (Fritsch) यांच्या मार्गदर्शनाखाली लंडन विद्यापीठाची पीएच.डी. प्राप्त केली.

भारतात परतल्यावर त्यांनी दक्षिण भारतातील गोड्या आणि खाऱ्या पाण्यातील शैवालांचा अभ्यास केला. त्यांनी आणि त्यांच्या बालकृष्णन, देसिकाचारी, सुब्रमण्यम या विद्यार्थ्यांनी शैवालाच्या अनेक नवीन प्रजाती शोधून काढल्या. हे शैवालविश्वात मोठे कार्य समजले जाते. म्हणूनच प्रा. अय्यंगार यांना फॉयकॉलॉजी विषयातील भारतातील पितामह म्हटले जाते. त्यांच्यामुळेच मद्रास विद्यापीठ हे भारतातील शैवाल विज्ञानाचे अग्रगण्य केंद्र बनले.

डॅनिश शैवालतज्ज्ञ डॉ. बोर्जेसेन्स यांच्याबरोबर त्यांनी भारताच्या किनाऱ्यालगतच्या शैवालांचा अभ्यास केला. त्यांचे हे कार्य त्या क्षेत्रातील अग्रणी स्वरूपाचे आणि महत्त्वाचे गणले जाते.

सन्मान[संपादन]