इराण एर
| ||||
| स्थापना | १९४४ (इराण एरवेझ कंपनी) | |||
|---|---|---|---|---|
| हब |
तेहरान इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ मेहराबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ | |||
| मुख्य शहरे |
मशहद शिराझ इस्फहान ताब्रिझ | |||
| फ्रिक्वेंट फ्लायर | फाल्कन फ्लायर | |||
| विमान संख्या | ५१ | |||
| गंतव्यस्थाने | ६० | |||
| ब्रीदवाक्य | Our Mission Is Your Safety | |||
| मुख्यालय | तेहरान, इराण | |||
इराण एर - इराणच्या इस्लामिक प्रजासत्ताकाची विमान कंपनी (फारसी: هواپیمايی جمهوری اسلامی ایران) ही इराण देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९४४ साली स्थापन झालेल्या इराण एरचे मुख्यालय तेहरानच्या मेहराबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर असून तिच्या ताफ्यामध्ये ५१ विमाने आहेत. सध्या इराण एरमार्फत जगातील २३ देशांतील ४२ शहरांमध्ये प्रवासी व माल वाहतूकसेवा पुरवली जाते.
१९७० च्या दशकात इराण एर झपट्याने प्रगती करणारी कंपनी होती. सुरक्षिततेच्या बाबतीत क्वांटास खालोखाल जगात तिचा दुसरा क्रमांक मानला जात असे. १९७९ सालच्या इराणी क्रांतीनंतर इराण एरमध्ये बरेच बदल घडून आले. २०१० सालापासून युरोपियन संघाने इराण एरच्या विमानांना आपल्या सदस्य देशांतील विमानतळांवर इंधन भरण्यावर बंदी घातली. अमेरिकेने इराणवर घातलेले आर्थिक निर्बंध हे ह्याचे प्रमुख कारण मानले जाते. ह्यामुळे इराण एरच्या विमानांना इंधन भरण्यासाठी इतरत्र वेगळा थांबा घ्यावा लागतो. आर्थिक निर्बंधांमुळे इराण एरला नवी विमाने विकत घेणे देखील अशक्य बनले असून सध्या तिच्या ताफ्यातील विमानांचे सरासरी वय २३ वर्षे आहे. असे असून देखील इराण एर जगातील सर्वात सुरक्षित विमानकंपन्यांपैकी एक मानली जाते.
गंतव्यस्थाने
[संपादन]जुलै २०२५ पर्यंत इराण एर आशिया आणि युरोपमधील अनेक देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय गंतव्यस्थानांसाठी उड्डाणे संचलित करत होती. २०२४ च्या उत्तरार्धात युरोपीय संघानेने इराण एरवर लादलेल्या निर्बंधांमुळे युरोपीय संघतील शहरांना जाणारी सेवा बंद झाली आली.[१]
विमानताफा
[संपादन].jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
सध्याचा ताफा
[संपादन]मार्च २०२६ च्या सुमारास इराण एरकडील विमाने:
| विमान | सेवेत | प्रवासी | नोंदी | ||
|---|---|---|---|---|---|
| एच (होमा) | ई (किफायतशीर) | एकूण | |||
| एरबस ए३००-६००आर | ४ | २२ | २३९ | २६१ | |
| एरबस ए३१०-३०० | १ | १४ | १९८ | २१२ | |
| एरबस ए३२०-२०० | २ | १२ | १४४ | १५६ | |
| एरबस ए३२१-२०० | १ | १२ | १८२ | १९४ | |
| एरबस ए३३०-२०० | २ | ३२ | २०६ | २३८ | |
| २ | १८ | २४६ | २६४ | ||
| एटीआर ७२-६०० | १३ | — | ६८ | ६८ | |
| फोक्कर १०० | ३ | — | १०४ | १०४ | |
| इराण एर कार्गो ताफा | |||||
| बोईंग ७४७-२००सी/एसएफ | १ | मालवाहू (Cargo) |
|||
| एकूण | ३१ | ||||
पूर्वीची विमाने
[संपादन]| विमान | संख्या | दाखल | निवृत्त | नोंदी/संदर्भ |
|---|---|---|---|---|
| एरबस ए३००बी२-२०० | ७ | १९८० | २०१९ | |
| १ | १९८८ | अमेरिकन नौदलाने फ्लाइट आयआर ६५५ म्हणून पाडले. | ||
| एरबस ए३००बी४-२००एफ | २ | २००८ | Unknown | विमाने सध्या साठवणुकीत आहेत. |
| एरबस ए३१०-२०० | ६ | २००१ | २००९ | पूर्वीचा टर्किश एरलाइन्सचा ताफा. ३ विमाने सध्या साठवणुकीत आहेत. |
| एरबस ए३१९-१०० | १ | २०१९ | २०२६ | २०२६ च्या इराण संघर्षादरम्यान बुशेहर विमानतळ वरील हवाई हल्ल्यात ईपी-आयईपी नष्ट झाले. [४] |
| अॅव्हरो यॉर्क | Unknown | Unknown | Unknown | १९६२ मध्ये इराणीयन एरवेझमध्ये विलीनीकरण होण्यापूर्वी पर्शियन एर सर्व्हिसेसद्वारे संचलित.[५] |
| बीचक्राफ्ट मॉडेल १८ | Unknown | Unknown | Unknown | १९६२ च्या विलीनीकरणापूर्वी इराणीयन एरवेझद्वारे संचलित. |
| बोईंग ७०७-३०० | ५ | १९६५ | २००० | विलीनीकरणापूर्वी पर्शियन एर सर्व्हिसेसद्वारे संचलित.[६] |
| बोईंग ७२७-१०० | ३ | १९६५ | २००६ | |
| १ | १९८० | फ्लाइट आयआर २९१ म्हणून कोसळले.[७] | ||
| बोईंग ७२७-२००/अॅड | ५ | १९७४ | २०१४ | ३ विमाने सध्या साठवणुकीत आहेत. |
| १ | १९७४ | २०११ | फ्लाइट आयआर २७७ बर्फाळ हवामानात कोसळले.[८] | |
| बोईंग ७३७-२०० | ६ | १९७१ | २००४ | तेहरान एरोस्पेस प्रदर्शनात जतन केलेले. |
| बोईंग ७४७-१००बी | ६ | १९७४ | २०१४ | ईपी-आयएएम सध्या साठवणुकीत आहे. ५ विमाने पॅन ॲम आणि कार्गोलक्स कडून भाड्याने घेतली होती. इराण एर या मॉडेलचा पहिला आणि शेवटचा संचालक होता.[९][१०] |
| बोईंग ७४७-१००एसएफ | ३ | १९८३ | १९८६ | इराणी हवाई दलाकडे सोपवले. |
| बोईंग ७४७-२००बी | १ | २००७ | २०१० | |
| बोईंग ७४७-२००एफ | ४ | १९८० | २००४ | ईपी-आयसीसी जतन केलेले आहे. इराणी हवाई दला कडून भाड्याने.[ संदर्भ हवा ] |
| बोईंग ७४७-२००एम[ संदर्भ हवा ] | ३ | १९७६ | २०१६ | ईपी-आयएजी आणि ईपी-आयएआय सध्या साठवणुकीत आहेत. |
| बोईंग ७४७-४०० | १ | २०१७ | २०१७ | हज उड्डाणांसाठी काबुल एर कडून भाड्याने. |
| बोईंग ७४७एसपी | ४ | १९७६ | २०१८ | सर्व विमाने साठवणुकीत आहेत. शेवटचा व्यावसायिक संचालक. दोन अजूनही उडण्यायोग्य आहेत. |
| कॉन्व्हेअर २४० | Unknown | Unknown | १९६० | १९६२ च्या विलीनीकरणापूर्वी इराणीयन एरवेझद्वारे संचलित.[११] |
| डी हॅविलँड डव्ह[११] | Unknown | Unknown | Unknown | |
| डी हॅविलँड ड्रॅगन रॅपिड | Unknown | Unknown | Unknown | |
| डग्लस डीसी-३ | Unknown | Unknown | १९७२ | |
| डग्लस डीसी-४ | Unknown | Unknown | १९६० | विलीनीकरणापूर्वी, प्रवासी आवृत्ती इरानियन एरवेझद्वारे आणि मालवाहू आवृत्ती पर्शियन एर सर्व्हिसेसद्वारे संचलित.[६][११] |
| डग्लस डीसी-६बी | Unknown | Unknown | १९७२ | |
| डग्लस डीसी-७सी | Unknown | Unknown | Unknown | विलीनीकरणापूर्वी पर्शियन एर सर्व्हिसेसद्वारे संचलित.[६] |
| डग्लस डीसी-८ | १ | १९७६ | १९७७ | मार्टिन एर कडून भाड्याने. |
| मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९ | १ | १९७६ | १९७६ | मार्टिन एर कडून भाड्याने. |
| लॉकहीड एल-७४९ कॉन्स्टेलेशन | Unknown | Unknown | Unknown | |
| व्हिकर्स व्हायकाउंट | Unknown | Unknown | १९६० | |
काँकोर्ड मागणी
[संपादन]८ ऑक्टोबर १९७२ रोजी इराण एरने ब्रिटिश एरक्राफ्ट कॉर्पोरेशन कडे दोन एरोस्पेशियल-बीएसी काँकोर्ड या सुपरसोनिक विमानांसाठी मागणी नोंदवली, ज्यामध्ये एका अतिरिक्त विमानाचा पर्याय होता. व्यावसायिक वापरासाठी काँकोर्डची मागणी नोंदवणारी ही शेवटची विमान कंपनी ठरली.[१२] तथापि, तेहरान आणि पॅरिस दरम्यानच्या उड्डाणांसाठी थोड्या काळासाठी एक काँकोर्ड विमान भाड्याने वापरल्यानंतर, इराण एरने एप्रिल १९८० मध्ये या मागण्या रद्द केल्या.
बाह्य दुवे
[संपादन] |
विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत: |
- अधिकृत संकेतस्थळ Archived 2011-02-05 at the वेबॅक मशीन.
- ↑ "Iran Air cancels Europe flights hours after new batch of EU sanctions". euronews (इंग्रजी भाषेत). 2024-10-15. 2025-02-21 रोजी पाहिले.
- 1 2 "Iran Air Expands Mashhad International Network in NW25". aeroroutes.com. 30 September 2025.
- ↑ "Transatlantic service". 2018-12-17 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित.
- ↑ Leff, Gary (2026-03-03). "Iran Air A319 Destroyed on the Ground at Bushehr — Tehran's Mehrabad Airport Was Hit Too". View from the Wing (इंग्रजी भाषेत). 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "World Airline Directory". Flight. Vol. 71 no. 2519. London: Iliffe and Sons Ltd. 3 May 1957. p. 609. 15 January 2017 रोजी पाहिले.
- 1 2 3 चुका उधृत करा:
<ref>चुकीचा कोड; "FIPersian" नावाने दिलेल्या संदर्भांमध्ये काहीही माहिती नाही - ↑ साचा:ASN accident
- ↑ Ranter, Harro. "Accident Description". Aviation Safety Network. Flight Safety Foundation. 3 July 2020 रोजी पाहिले.
- ↑ Airclaims Jet program 1995
- ↑ "The world's last 747-100 makes final flight with Iran Air". Arabian Aerospace. January 22, 2014. March 12, 2015 रोजी पाहिले.
- 1 2 3 "World Airline Directory". Flight. Vol. 71 no. 2519. London: Iliffe and Sons Ltd. 3 May 1957. p. 604. 15 January 2017 रोजी पाहिले.
- ↑ "Orders". Concorde SST. 2010-04-07 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2026-04-08 रोजी पाहिले.
