सआदत हसन मंटो
| सआदत हसन मंटो | |
| चित्र:Saadat hasan manto.jpg सआदत हसन मंटो |
|
| जन्म | मे ११, १९१२ |
| मृत्यू | जानेवारी १८, १९५५ लाहोर, पाकिस्तान |
| कार्यक्षेत्र | साहित्य |
| राष्ट्रीयत्व | पाकिस्तानी |
| भाषा | उर्दू |
| साहित्यप्रकार | लघुकथा |
सआदत हसन मंटो (मे ११, १९१२ - जानेवारी १८, १९५५) हे एक उर्दू साहित्यिक व लघुकथाकार होते. त्यांची कथा भारताची फाळणी, समाजातील दारिद्ऱ्य, वेश्यावृत्ती, इत्यादि विषयांच्या आसपास फिरते.[१] लिखाणातील अश्लीलतेच्या आरोपावरून त्यांना हिंदुस्थानच्या फाळणीपूर्वी व फाळणीनंतर असे एकूण सहा वेळा तुरुंगातही जावे लागले, परंतु त्यांच्यावरील आरोप सिद्ध होऊ शकले नाहीत. आपल्या ४२ वर्षांच्या आयुष्यात त्यांनी एकूण २२ कथासंग्रह, एक कादंबरी, व इतर फुटकळ साहित्य लिहिले.[२][३] मंटो याच्या टोबा टेकसिंह या कथेवर एक चित्रपट निर्माणाधिण आहे.[४]
मंटो यांचा जन्म लुधियाना जिल्ह्यातील शमराला इथे झाला. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण अमृतसर इथे झाले. आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात त्यांनी व्हिक्टर ह्युगो यांच्या The Last Days of a Condemned Man या कादंबरीच्या अनुवादाने केली. या सुरुवातीच्या काळात त्यांच्यावर व्हिक्टर ह्यूगो, मॅक्झिम गॉर्की, आंतोन चेखव, इत्यादि फ्रेंच व रशियन लेखकांचा प्रभाव होता.[५]
भारताच्या फाळणीनंतर मंटो जानेवारीमध्ये मुंबई सोडून लाहोरला गेले. मंटोच्या आयुष्याची अंतिम वर्षे त्यांच्यासाठी आर्थिक व आरोग्याच्या दृष्टीने हलाखीची होती, परंतु त्यांचे सर्वोत्कृष्ट लिखाण याच काळात झाले.[५] मंटो यांचा मृत्यू जानेवारी १८, १९५५ रोजी लाहोर इथे झाला.
पाकिस्तानी टपाल खात्याने मंटोंच्या सन्मानार्थ जानेवारी १८, २००५ रोजी एक टपालतिकिट प्रकाशित केले.[६]
बाह्य दुवे [संपादन]
- सआदत हसन मंटो यांची कथा खोल दो
- सआदत हसन मंटो यांचे लिखाण
- मैं क्यों लिखता हूं? -सआदत हसन मंटो. बीबीसी हिंदी.
- Saadat Hasan Manto (1912-1955) Men of Letters. पाकिस्तानी टपाल खाते.
संदर्भ [संपादन]
- ↑ भारतीय साहित्याचे निर्माते:सआदत हसन मंटो. साहित्य अकादमी.
- ↑ Author Lounge: Saadat Hasan Manto. Penguin Books.
- ↑ Sadat Hasan Manto: A biographical Sketch. Digital South Asia Library.
- ↑ Aamir Khan, Kate Winslet to work together on partition film. ExpressIndia.
- ↑ ५.० ५.१ Manto, Saadat Hasan.
- ↑ Saadat Hasan Manto (1912-1955) Men of Letters. Pakistan Postal Services.