सआदत हसन मंटो

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
सआदत हसन मंटो
चित्र:Saadat hasan manto.jpg
सआदत हसन मंटो


जन्म मे ११, १९१२
मृत्यू जानेवारी १८, १९५५
लाहोर, पाकिस्तान
कार्यक्षेत्र साहित्य
राष्ट्रीयत्व पाकिस्तानी
भाषा उर्दू
साहित्यप्रकार लघुकथा

सआदत हसन मंटो (मे ११, १९१२ - जानेवारी १८, १९५५) हे एक उर्दू साहित्यिकलघुकथाकार होते. त्यांची कथा भारताची फाळणी, समाजातील दारिद्ऱ्य, वेश्यावृत्ती, इत्यादी विषयांच्या आसपास फिरते. [१] लिखाणातील अश्लीलतेच्या आरोपावरून त्यांना हिंदुस्थानच्या फाळणीपूर्वी व फाळणीनंतर असे एकूण सहा वेळा तुरुंगातही जावे लागले, परंतु त्यांच्यावरील आरोप सिद्ध होऊ शकले नाहीत. आपल्या ४२ वर्षांच्या आयुष्यात त्यांनी एकूण २२ कथासंग्रह, एक कादंबरी, व इतर फुटकळ साहित्य लिहिले.[२][३] मंटो याच्या टोबा टेकसिंह या कथेवर एक चित्रपट निर्माणाधीन आहे. (२००९ साल)[४]

मंटो यांचा जन्म लुधियाना जिल्ह्यातील समराला इथे झाला. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण अमृतसर इथे झाले. आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात त्यांनी व्हिक्टर ह्युगो यांच्या The Last Days of a Condemned Man या कादंबरीच्या अनुवादाने केली. या सुरुवातीच्या काळात त्यांच्यावर व्हिक्टर ह्यूगो, मॅक्झिम गॉर्की, आंतोन चेखव, इत्यादि फ्रेंचरशियन लेखकांचा प्रभाव होता.[५]

भारताच्या फाळणीनंतर मंटो जानेवारीमध्ये मुंबई सोडून लाहोरला गेले. मंटोच्या आयुष्याची अंतिम वर्षे त्यांच्यासाठी आर्थिक व आरोग्याच्या दृष्टीने हलाखीची होती, परंतु त्यांचे सर्वोत्कृष्ट लिखाण याच काळात झाले.[५] मंटो यांचा मृत्यू जानेवारी १८, १९५५ रोजी लाहोर इथे झाला.

पाकिस्तानी टपाल खात्याने मंटोंच्या सन्मानार्थ जानेवारी १८, २००५ रोजी एक टपाल तिकिट प्रकाशित केले.[६]

बाह्य दुवे[संपादन]


संदर्भ[संपादन]

  1. भारतीय साहित्याचे निर्माते:सआदत हसन मंटो. साहित्य अकादमी. 
  2. Author Lounge: Saadat Hasan Manto. Penguin Books.
  3. Sadat Hasan Manto: A biographical Sketch. Digital South Asia Library.
  4. Aamir Khan, Kate Winslet to work together on partition film. ExpressIndia.
  5. ५.० ५.१ Manto, Saadat Hasan.
  6. Saadat Hasan Manto (1912-1955) Men of Letters. Pakistan Postal Services.