जांभूळ

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
फळ

जांभूळ हा मूलतः दक्षिण आशियाआग्नेय आशियात आढळणारा, जंबुल कुळातील (मिरटॅशिए कुळातील) सदाहरित, सपुष्प वृक्ष आहे. याला उन्हाळ्यात फळे जांभळ्या रंगाची, गोड-तुरट चवीची फळे येतात. आकारमानाने ही फळे पेवंदी बोराएवढी असतात.

उपयोग[संपादन]

औषधी गुणधर्मांचा उपयोग[संपादन]

जांभळीला फूटलेला मोहोर
मोहोर

जांभूळ मधुमेह या रोगावर गुणकारी आहे, जांभूळ रसाच्या, तसेच बीच्या भुकटीला औषधी गुणधर्म आहे [१]. जांभळाच्या बियांचे चूर्ण हे मधुमेहावर उत्तम औषध आहे, परंतु ते तज्ज्ञांचे सल्ल्यानेच घ्यावे[२]. जांभूळ रक्त शुद्ध करते. चेहर्‍यावरच्या मुरूम व पुटकुळ्या जांभळीच्या बिया उगाळून लेप केल्याने जातात. जांभूळ हे पाचक आहे असेही मानले जाते. जांभळाचे आसव बनवता येते. वर्षभर टिकवून ठेवण्यासाठी जांभळाच्या पिकलेल्या फळापासून जेली, सिरप, स्क्वॅश असे उपयुक्त पदार्थ तयार करता येतात. जांभळापासून दारू ही बनवली जाते.

याचे सेवनाने यकृत मजबूत होते व मुत्राशयाचे आजार होत नाहीत. याचे नियमितसेवनाने केस लांबसडक व मजबूत होतात.यात पोटॅशियमचे प्रमाण जास्त असल्याने शरिरास आवश्यक ते पोटॅशियम याचे सेवनाने मिळते.अग्निमांद्यात याचे रसाचे सेवन लाभकारी आहे.

जाती[संपादन]

कृष्णगिरी ही जात कोइमतूर भागात प्रसिद्ध आहे.

सांस्कृतिक संदर्भ[संपादन]

हिंदू संस्कॄतीतील संदर्भ[संपादन]

जांभूळ रोहिणी नक्षत्राचा आराध्यवृक्ष आहे.

संदर्भ[संपादन]

  1. डॉ. रश्‍मी पाटील, डॉ. पी. एम. हळदणकर, डॉ. पी. सी. हळदवणेकर (१८ मे २०१२). जांभळापासून बनवा मूल्यवर्धित टिकाऊ पदार्थ. सकाळ अ‍ॅग्रोवन. पौष कृ. १० शके १९३४ रोजी पाहिले. (मराठी मजकूर)
  2. फळांचे औषधी उपयोग. महाअ‍ॅग्रो (६ फेब्रुवारी २०११). पौष कृ. १० शके १९३४ रोजी पाहिले. (मराठी मजकूर)

बाह्य दुवे[संपादन]

Commons-logo.svg
विकिमीडिया कॉमन्सवर संबंधित संचिका आहेत