हॉकबिल कासव

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

हॉकबिल कासव (इंग्लिश:Hawksbill; शास्त्रीय नाव:Eretmochelys imbricata) हा एक उभयचर प्राणी आहे. ह्या कासवाचे नाकाड शिकारी पक्ष्याच्या (Hawk) चोचीप्रमाणे पुढे आलेले असते. त्यावरून त्याला हॉकबिल कासव हे नाव पडले.


Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.



  • अधिवास-उष्ण कटिबंध व उपोष्ण कटिबंध हा ह्या कासवाचा प्राकृतिक अधिवास आहे. जगभरातील उष्णकटिबंधातील किनारे व मुख्यतः बेटांवर ही कासवे घरटी करतात.
  • वर्णन- वजन साधारणतः 150 कि.ग्रॅ.एवढे असते.पृष्ठत्वर्म(Carapace) ची लांबी 80 ते100सें.मी.असते. त्याचा आकार अंडाकृती असून पाठीमागील कडा दंतूर असतात. पार्श्वकांच्या चार जोड्या असतात.त्याचा रंग संगमरवरी तपकिरी असतो. कवचावर अंबर व तपकिरी रंगाची ठळक नक्षी असते.अधरत्वर्म (Plastron) पिवळसर पांढऱ्या रंगाचे असते. पक्ष्याच्या चोचीप्रमाणे पुढे आलेले नाकाड.डोक्यावर ललाटपूर्व परिरक्षींच्या दोन जोड्या असतात. पाय वल्ह्यासारखे व पुढील प्रत्येक पायावर दोन नखे असतात.
  • खाद्य- स्पंज,मृदुकाय प्राणी,जेली फिश,सागरी गवत,जलभित्तीपासून खरवडलेले शैवाल इत्यादी.
  • वीणीचा काळ- ह्या कासवांचा वीणीचा काळ पावसाळा असतो.मादी एका हंगामात बारा ते चौदा दिवसाच्या अंतराने तीन ते पाच वेळा अंडी घालते. अंडी दिवसा व रात्री घातली जातात.एका वेळी घातलेल्या अंड्यांची संख्या 120 ते 150 एवढी असते. अंडी उबवण्याचा कालावधी 50 ते 65 दिवस एवढा असतो.
  • सद्यस्थिती- अंड्याचा अन्न म्हणून उपयोग,अंडी घालण्याच्या जागांचा विनाश व वरुथिकांपासून अलंकार तयार करण्यासाठी प्रौढ कासवांची मोठ्या प्रमाणात होणारी हत्या यामुळे ही जात संकटात आह. भारतीय वन्य जीव (संरक्षण कायदा) 1972 मधील अनुसूची-1 अन्वये संरक्षित.