Jump to content

स्ट्रुव्ह भूपृष्ठमितीशास्त्रचे चाप

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
स्ट्रुव्ह भूपृष्ठमितीशास्त्रचे चाप
meridian arc, इमारत कॉम्प्लेक्स, nonbuilding structure, जागतिक वारसा स्थान
ह्याचा भागजागतिक वारसा स्थान संपादन
याचे नावाने नामकरणFriedrich Georg Wilhelm von Struve संपादन
भौगोलिक गुणक५२°१७′२२″N २५°३८′५८″E संपादन
अति-उत्तरेकडील बिंदूचे गुणक७०°४०′११″N २३°३९′४८″E संपादन
वारसा अभिधानCultural heritage of Belarus, जागतिक वारसा स्थान, Cultural Heritage Site of National Significance, cultural heritage preservation in Norway संपादन
Has characteristicserial transnational site संपादन
World Heritage criteria(ii), (iii), (vi) संपादन
Map

स्ट्रुव्ह भूपृष्ठमितीशास्त्रचे चाप ही भूपृष्ठमितीशास्त्रातील सर्वेक्षण करण्यासाठी बनवलेली त्रिकोणांची साखळी आहे जी नॉर्वेमधील हॅमरफेस्टपासून काळ्या समुद्रापर्यंत, दहा देशांतून जाते. ही २,८२० किलोमीटर (१,७५० मैल) पेक्षा जास्त लांब पसरलेली आहे ज्याने रेखावृत्ताच्या चापाचे पहिले अचूक मापन दिले. []

ही साखळी १८१६ ते १८५५ मध्ये जर्मन वंशाचे रशियन शास्त्रज्ञ फ्रेडरिक जॉर्ज विल्हेल्म वॅन स्ट्रुव्ह यांनी स्थापन केली आणि पृथ्वीचा अचूक आकार आणि आकार स्थापित करण्यासाठी वापरली होती. त्या वेळी, साखळी फक्त तीन देशांमध्ये होती: नॉर्वे, स्वीडन आणि रशियन साम्राज्य. चापाचा पहिला बिंदू एस्टोनियामधील टार्टू वेधशाळेत आहे, जिथे स्ट्रुव्हने त्याचे बरेच संशोधन केले.[] त्रिकोणी साखळीच्या मापनामध्ये २५८ मुख्य त्रिकोण आहेत आणि २६५ स्टेशन पॉईंट आहेत. सर्वात उत्तरेकडील बिंदू नॉर्वेमधील हॅमरफेस्टजवळ आहे आणि सर्वात दक्षिणेकडील बिंदू युक्रेनमधील काळ्या समुद्राजवळ आहे.

सन् २००५ मध्ये, ह्या चापाला जागतिक वारसा यादीत समाविष्ट केले गेले, कारण भूपृष्ठमितीशास्त्रात त्याचे महत्त्व आहे आणि आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक सहकार्याची ही साक्ष आहे.[] जागतिक वारसा स्थानांमध्ये मूळ २६५ मुख्य स्टेशन पॉईंटपैकी ३४ स्मारक फलक किंवा बांधलेल्या ओबिलिस्कचा समावेश आहे ज्यात खडक, लोखंडी क्रॉस, आणि इतर ठिकाणी ड्रिल केलेले छिद्र आहेत. [] हे जागतिक वारसा स्थान दहा देशांमध्ये आहे व असे दुसरे सर्वात मोठा स्थान आहे. [] []

स्थान

[संपादन]

जागतिक वारसा स्थळांमध्ये समाविष्ट असलेली ३४ ठिकाणे खालीलप्रमाणे आहेत:

क्रस्थानभौगोलिक समन्वयदेशचित्र
हॅमरफेस्टमधील फ्युग्लेन70°40′12″N 23°39′48″E / 70.67000°N 23.66333°E / 70.67000; 23.66333[]नॉर्वे ध्वज नॉर्वे
अल्ता मधील रायपास69°56′19″N 23°21′37″E / 69.93861°N 23.36028°E / 69.93861; 23.36028नॉर्वे ध्वज नॉर्वे
कौतोकीनो मधील लुवदीडकोहक्का69°39′52″N 23°36′08″E / 69.66444°N 23.60222°E / 69.66444; 23.60222नॉर्वे ध्वज नॉर्वे
कौतोकीनो मधील बालजस्वरी69°01′43″N 23°18′19″E / 69.02861°N 23.30528°E / 69.02861; 23.30528नॉर्वे ध्वज नॉर्वे
किरुना मधील टायनीरिलाकी68°15′18″N 22°58′59″E / 68.25500°N 22.98306°E / 68.25500; 22.98306स्वीडन ध्वज स्वीडन
पाजाला मधील जुपुक्का67°16′36″N 23°14′35″E / 67.27667°N 23.24306°E / 67.27667; 23.24306स्वीडन ध्वज स्वीडन
ओव्हरटोर्नीया मधील पुलंकी66°38′47″N 23°46′55″E / 66.64639°N 23.78194°E / 66.64639; 23.78194स्वीडन ध्वज स्वीडन
हापरंडा मधील पेरवारा66°1′5″N 23°55′21″E / 66.01806°N 23.92250°E / 66.01806; 23.92250स्वीडन ध्वज स्वीडन
एनॅनटेकियो मधील स्टुओराहनोईवी68°40′57″N 22°44′45″E / 68.68250°N 22.74583°E / 68.68250; 22.74583फिनलंड ध्वज फिनलंड
१०आवासाक्षा66°23′52″N 23°43′31″E / 66.39778°N 23.72528°E / 66.39778; 23.72528फिनलंड ध्वज फिनलंड
११टोर्नियो, ॲलटोर्निओन चर्च65°49′48″N 24°09′26″E / 65.83000°N 24.15722°E / 65.83000; 24.15722फिनलंड ध्वज फिनलंड
१२कोरपिल्हाटी मधील पुओलक्का (ओराविवुरी)61°55′36″N 25°32′01″E / 61.92667°N 25.53361°E / 61.92667; 25.53361फिनलंड ध्वज फिनलंड
१३लापिंजर्वी मधील पोर्लोम60°42′17″N 26°00′12″E / 60.70472°N 26.00333°E / 60.70472; 26.00333फिनलंड ध्वज फिनलंड
१४पय्था मधील स्वारतविरा60°16′35″N 26°36′12″E / 60.27639°N 26.60333°E / 60.27639; 26.60333फिनलंड ध्वज फिनलंड
१५गोगलँड मधील माकी-पॅलिस60°4′27″N 26°58′11″E / 60.07417°N 26.96972°E / 60.07417; 26.96972रशिया ध्वज रशिया
१६गोगलँड मधील हॅगलँड-झी60°5′9.8″N 26°57′37.5″E / 60.086056°N 26.960417°E / 60.086056; 26.960417रशिया ध्वज रशिया
१७वायके- मार्जा पॅरिश मधील वोईवेरे59°03′28″N 26°20′16″E / 59.05778°N 26.33778°E / 59.05778; 26.33778एस्टोनिया ध्वज एस्टोनिया
१८वायके- मार्जा पॅरिश मधील सिमूना59°02′54″N 26°24′51″E / 59.04833°N 26.41417°E / 59.04833; 26.41417एस्टोनिया ध्वज एस्टोनिया
१९तार्तू मधील जुनी वेधशाळा58°22′43.64″N 26°43′12.61″E / 58.3787889°N 26.7201694°E / 58.3787889; 26.7201694एस्टोनिया ध्वज एस्टोनिया
२०अर्ग्लु नोव्हाड मधील झ्हिस्तू56°50′24″N 25°38′12″E / 56.84000°N 25.63667°E / 56.84000; 25.63667लात्व्हिया ध्वज लात्व्हिया
२१जेकबपिल्स मधील जेकबस्टॅड56°30′05″N 25°51′24″E / 56.50139°N 25.85667°E / 56.50139; 25.85667लात्व्हिया ध्वज लात्व्हिया
२२पनेम्यूनलीस मधील करिस्की55°54′09″N 25°26′12″E / 55.90250°N 25.43667°E / 55.90250; 25.43667लिथुएनिया ध्वज लिथुएनिया
२३नेमेन्सीन मधील मेश्कान्झी54°55′51″N 25°19′00″E / 54.93083°N 25.31667°E / 54.93083; 25.31667लिथुएनिया ध्वज लिथुएनिया
२४नेमेझीस मधील बेरेस्नाकी54°38′04″N 25°25′45″E / 54.63444°N 25.42917°E / 54.63444; 25.42917लिथुएनिया ध्वज लिथुएनिया
२५अश्म्यानी जिल्ह्यातील तुपिश्की54°17′30″N 26°2′43″E / 54.29167°N 26.04528°E / 54.29167; 26.04528बेलारूस ध्वज बेलारूस
२६झेलवा जिल्ह्यातील लोपती53°33′38″N 24°52′11″E / 53.56056°N 24.86972°E / 53.56056; 24.86972बेलारूस ध्वज बेलारूस
२७इव्हानोवो जिल्ह्यातील ओसोनित्झा52°17′22″N 25°38′58″E / 52.28944°N 25.64944°E / 52.28944; 25.64944बेलारूस ध्वज बेलारूस
२८इव्हानोवो जिल्ह्यातील चेकुत्स्क52°12′28″N 25°33′23″E / 52.20778°N 25.55639°E / 52.20778; 25.55639बेलारूस ध्वज बेलारूस
२९इव्हानोवो जिल्ह्यातील लेस्कोविची52°9′39″N 25°34′17″E / 52.16083°N 25.57139°E / 52.16083; 25.57139बेलारूस ध्वज बेलारूस
३०सोरोका जिल्ह्यातील रुडी48°19′08″N 27°52′36″E / 48.31889°N 27.87667°E / 48.31889; 27.87667मोल्दोव्हा ध्वज मोल्दोव्हा
३१ख्मेल्नित्स्की ओब्लास्त, अँटोनिव्का मधील कॅटेरिनिव्का49°33′57″N 26°45′22″E / 49.56583°N 26.75611°E / 49.56583; 26.75611युक्रेन ध्वज युक्रेन
३२ख्मेल्नित्स्की ओब्लास्त, व्हीरदिस्के मधील फेल्शिटिन49°19′48″N 26°40′55″E / 49.33000°N 26.68194°E / 49.33000; 26.68194युक्रेन ध्वज युक्रेन
३३ख्मेल्नित्स्की ओब्लास्त मधील बारानिव्का49°08′55″N 26°59′30″E / 49.14861°N 26.99167°E / 49.14861; 26.99167युक्रेन ध्वज युक्रेन
३४ओदेसा ओब्लास्त, स्टारो-नेक्रासिव्हका मधील नेक्राशिवका45°19′57.5″N 28°55′40″E / 45.332639°N 28.92778°E / 45.332639; 28.92778युक्रेन ध्वज युक्रेन

संदर्भ

[संपादन]
  1. 1 2 3 4 5 Norwegian Directorate for Cultural Heritage,Dronningensg 13, P.O.Box 8196, Dep. 0034, Oslo, Norway (2005), Norwegian Points on The Struve Geodetic Arc (pamphlet)
  2. "Struve Geodetic Arc". UNESCO World Heritage Centre. United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization. 11 September 2021 रोजी पाहिले.
  3. Centre, UNESCO World Heritage. "Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe". UNESCO World Heritage Centre (इंग्रजी भाषेत). 2021-03-13 रोजी पाहिले.