सबाधधावनम्

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
A man with a goatee and tightly cropped hair wearing a blue tank top and white shorts faces the camera with mouth open at medium range. He has his right leg, sole of the shoe visible, extended over a narrow strip of wood painted in regular black and white stripes supported by circular metal bars at the bottom of the frame while his left leg, behind the wood, can be seen to the knee. On his chest is a piece of paper with "OKAFOR" printed on it.
लिन्झ येथे 2018 च्या कार्यक्रमात ऑस्ट्रियाचा लिओन ओकाफोर अडथळा आणतो

हर्डलिंग ही वेगात किंवा स्प्रिंटमध्ये अडथळ्यांवर धावण्याची क्रिया आहे.[१] आज, प्रबळ चरण नमुने उच्च अडथळ्यांसाठी 3-चरण, कमी अडथळ्यांसाठी 7-चरण आणि दरम्यानच्या अडथळ्यांसाठी 15-चरण आहेत. हर्डलिंग हा अडथळा रेसिंगचा एक अत्यंत विशिष्ट प्रकार आहे आणि तो अ‍ॅथलेटिक्सच्या खेळाचा भाग आहे. अडथळा आणणार्‍या घटनांमध्ये, अडथळे म्हणून ओळखले जाणारे अडथळे अगदी मोजली जाणारी उंची आणि अंतरावर सेट केली जातात. प्रत्येक अॅथलिटने अडथळ्यांना पार केले पाहिजे;[२][३][४] अडथळ्यांखाली जाणे किंवा हेतूपूर्वक ठोठावण्यामुळे अपात्र ठरते. अपघाती अडथळे ठोठावणे अपात्रतेसाठी नसते,[५] परंतु असे अडथळे करण्यात अडथळे निर्माण होतात. १ 190२ मध्ये स्पाल्डिंग उपकरणे कंपनीने फॉस्टर पेटंट सेफ्टी हर्डल या लाकडाची अडथळा विकला. 1923 मध्ये लाकडी अडथळ्यांपैकी काहींचे वजन 16 पौंड होते. 1935 मध्ये जेव्हा एल-आकाराचा अडथळा निर्माण झाला तेव्हा अडथळा डिझाइनमध्ये सुधारणा करण्यात आल्या.

सर्वात प्रमुख अडथळे पुरुषांसाठी 110 मीटर अडथळे , महिलांसाठी 100 मीटर अडथळे, आणि 400 मीटर अडथळे (दोन्ही प्रकारात) - हे तीन अंतर सर्व ग्रीष्मकालीन ऑलिम्पिक आणि जागतिक अ‍ॅथलेटिक्स चँपियनशिपमध्ये वापरले जातात. दोन लहान अंतर धावण्याच्या मार्गाच्या सरळ बाजूला होते, तर 400 एम आवृत्तीमध्ये मानक ओव्हल ट्रॅकचा संपूर्ण भाग असतो. लहान अंतरावरील घटना सामान्यत: इनडोअर ट्रॅक आणि फील्ड इव्हेंटमध्ये देखील आयोजित केल्या जातात, ज्यातून 50 मीटर अडथळे वरच्या बाजूस असतात. 20 व्या शतकाच्या मध्यात ऑलिम्पिकमध्ये स्त्रियांनी 80 मीटरच्या अडथळ्यांमध्ये भाग घेतला. हर्डल्स रेस डेकॅथलॉन आणि हेपॅथॅथलॉनसहित एकत्रित स्पर्धा स्पर्धांचा भाग आहेत.[६]

अ‍ॅथलेटिच्या वय आणि लिंगानुसार ट्रॅक रेसमध्ये अडथळे सामान्यत: 68-107 सेंमी (किंवा 27-42 इंच) उंचीचे असतात.[७] 50 ते 110 मीटर पर्यंतचे कार्यक्रम तांत्रिकदृष्ट्या उच्च अडथळे शर्यती म्हणून ओळखले जातात, तर यापुढे स्पर्धा कमी अडथळ्याच्या शर्यती असतात. ट्रॅक अडथळे इव्हेंट्स स्पिंटिंग स्पर्धांचे प्रकार आहेत, जरी 400 एम आवृत्ती कमी अ‍ॅनेरोबिक आहे आणि 800 मीटर सपाट शर्यतीसारखे अ‍ॅथलेटिक गुणांची मागणी करते.

स्टीपलचेसमध्ये एक अडथळा आणण्याचे तंत्र देखील आढळू शकते, जरी या कार्यक्रमात अ‍ॅथथलीट्सना अडथळ्यावर पाय देवून ते साफ करण्याची परवानगी देखील आहे.[५] त्याचप्रमाणे, क्रॉस कंट्रीमध्ये धावपटू विविध लॉग, मातीचे ढिगारा आणि लहान प्रवाह यासारख्या नैसर्गिक अडथळ्यांमुळे अडथळा आणू शकतात - हे आधुनिक घटनेच्या स्पोर्टिंग मूळचे प्रतिनिधित्व करते. हॉर्स रेसिंगमध्ये समान तत्त्वांसह अडथळा रेसिंगचे स्वतःचे रूप आहे.[८]

अंतर[संपादन]

सर्वात सामान्य अडथळे अंतर
कार्यक्रम लिंग ऑलिम्पिक जागतिक स्पर्धा
50 मीटर अडथळे दोघेही नाही नाही
55 मीटर अडथळे दोघेही नाही नाही
60 मीटर अडथळे दोघेही नाही 1987 – उपस्थित
80 मीटर अडथळे महिला 1932–1968 नाही
100 मीटर अडथळे महिला 1972 – उपस्थित 1983 – उपस्थित
110 मीटर अडथळे पुरुष 1896 – उपस्थित 1983 – उपस्थित
200 मीटर अडथळे पुरुष 1900–1904 नाही
300 मी अडथळे दोघेही नाही नाही
400 मी अडथळे दोघेही 1900–08 आणि 1920 – उपस्थित (पुरुष)<br id="mwhQ"><br><br><br></br> 1984 – सद्य (महिला) (1983 – सध्या)

प्रमाणित स्प्रिंट किंवा शॉर्ट अडथळा शर्यत पुरुषांसाठी 110 मीटर आणि महिलांसाठी 100 मीटर आहे. पहिल्या अडथळ्याच्या चरणांची प्रमाण संख्या 8 असावी. प्रमाणित लांब अडथळा शर्यत पुरुष आणि स्त्रियांसाठी 400 मीटर आहे. यापैकी प्रत्येक शर्यत दहा अडथळ्यांपेक्षा जास्त आहे आणि त्या सर्व ऑलिम्पिक स्पर्धा आहेत.[९]

1900 आणि 1904 ग्रीष्मकालीन ऑलिंपिकमधील ऑलिम्पिक अ‍ॅथलेटिक्स कार्यक्रमात पुरुष 200 मीटर कमी अडथळ्यांचा कार्यक्रम होता. 20 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात, विशेषत: उत्तर अमेरिकेत या कमी अडथळ्यांचा मोठ्या प्रमाणात सहभाग घेण्यात आला. तथापि, या दोन ऑलिम्पिक खेळाच्या पलीकडे त्यांना आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये कधीही सुसंगत स्थान मिळालं नाही आणि 1960 च्या दशकानंतर ते दुर्मिळ झाले. ही 10 अडथळ्यांची शर्यत नॉर्वेसारख्या ठिकाणी चालविली जात आहे.[१०][११]

स्प्रिंट अडथळा शर्यत घरामध्ये सामान्यत: पुरुष आणि स्त्रिया दोघांसाठीही 60 मीटर असते, जरी कधीकधी 55 मीटर किंवा 50 मीटर लांबीच्या शर्यती विशेषत: अमेरिकेत धावल्या जातात . 60 मीटरची इनडोअर रेस 5 अडथळ्यांपासून चालविली जाते. छोट्या शर्यतीत कधीकधी फक्त 4 अडथळे असू शकतात. आउटडोअर, एक लांब अडथळा शर्यत कधी कधी लहान आहे 300 मीटर तरुण सहभागी, चालवा कोण 8 अडथळा आहे. उदाहरणार्थ, कॅलिफोर्निया आणि पेनसिल्व्हेनिया मधील हायस्कूल आणि मध्यम शालेय बहुसंख्य अ‍ॅथलीट्स 400 मीटर अडथळे चालवण्याऐवजी 300 मीटर अडथळा शर्यत धावतात. अडथळे अंतर असलेले मानक 400 मीटर शर्यतीच्या सुरूवातीस समान आहे ज्यात 10 अडथळे असतील. मध्यवर्ती शाळा आणि 5 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या विभागातील 200 मीटर रेस देखील आहेत (प्रमाणित 400 मीटर शर्यतीच्या शेवटच्या 5 अडथळ्यांसारखेच स्थान) [१२]

1912 उन्हाळी ऑलिंपिकमधील पुरुषांच्या 110 मीटर अडथळ्यांचा अंतिम सामना.

उंची आणि अंतर[संपादन]

बर्‍याच मानक अडथळ्यांवर पाच अडथळे आहेत. पुरुषांची स्प्रिंट अडथळा शर्यत (60 मीटर आणि 110 मीटर) साठी सर्वोच्च स्थान (कधीकधी "महाविद्यालयीन उच्च" किंवा "ओपन हाय") वापरले जाते, जे ४२ इंच (१०६.७ सेंमी) . पुढील सर्वोच्च, (कधीकधी "हायस्कूल उच्च" [१२] ) ३९ इंच (९९.१ सेंमी) 50 वर्षांखालील वयोवृद्ध पुरुष आणि लहान मुलं वापरतात. मधल्या स्थितीत 36 inches इंच (.4 १..44) सेमी), (कधीकधी "इंटरमीडिएट") जो पुरुषांच्या लांबलचक अडथळ्यांच्या शर्यती (400 मीटर) तसेच काही तरूण आणि अनुभवी वयोगटांसाठी वापरला जातो. पुढील खालची स्थिती, ३३ इंच (८३.८ सेंमी) महिलांच्या लहान अडथळ्यांच्या शर्यतीसाठी वापरल्या जाणार्‍या "महिला उच्च" सर्वात कमी स्थान, ज्याला "लो बाधा" म्हणतात ३० इंच (७६.२ सेंमी) स्त्रियांच्या लांब अडथळ्यांसह बरेच युवक आणि अनुभवी शर्यतींसाठी वापरली जाते. काही शर्यतींमध्ये तरूण किंवा दिग्गज इव्हेंटसाठी २७ इंच or ६८.६ सेंटीमीटर [१३] या पदावर जाणारे अडथळे दुर्मिळ आहेत आणि सहाव्या स्थानामुळे ते उल्लेखनीय आहेत.

अडथळा आणण्याचा क्रम

पुरुषांच्या धावण्याच्या अडथळ्याच्या शर्यतींमध्ये, शर्यतीच्या लांबीची पर्वा न करता, प्रथम अडथळा १३.७२ मी (४५ फूट) सुरूवातीच्या रेषापासून आणि अडथळ्यांमधील अंतर ९.१४ मी (३० फूट) महिलांसाठी स्प्रिंट अडथळा शर्यतींमध्ये प्रथम अडथळा १३ मी (४२ फूट ८ इंच) प्रारंभाच्या ओळीपासून आणि अडथळ्यांमधील अंतर ८.५ मी (२७ फूट ११ इंच) . लांबलचक अडथळ्यांमध्ये, पुरुष किंवा स्त्रियांसाठी, प्रथम अडथळा ४५ मी (१४७ फूट ८ इंच) प्रारंभाच्या ओळीपासून आणि अडथळ्यांमधील अंतर ३५ मी (११४ फूट १० इंच) . बहुतेक रेस ज्या प्रमाणित अंतरापेक्षा कमी असतात (जसे की इनडोअर रेस) फक्त कमी अडथळ्यांवर धावल्या जातात परंतु सुरुवातीच्या रेषेपासून समान अंतर वापरतात.[१२] प्रतिस्पर्धी खेळाडूंच्या वयोगटातील अडथळ्याची उंची आणि अंतर यांच्यात भिन्नता आहेत. मास्टर्स अ‍ॅथलेटिक्स (ट्रॅक आणि फील्ड) आणि युवा अ‍ॅथलेटिक्स पहा.[१४]

तंत्र[संपादन]

1900 पासून अडथळा दर्शविणारा एक क्रम. आज 1 पेक्षा जास्त च्या प्रथम अडथळ्याचे अंतर मी सल्ला दिला आहे.
२०१० मेमोरियल व्हॅन डॅममे येथे 100 मीटर अडथळे. प्रिस्किल्ला लोपेस-स्लीप, सॅली पियर्सन, लोलो जोन्स आणि पेरडिटा फेलिसियन
2008 ग्रीष्मकालीन ऑलिंपिक - पुरुष 110 मी अडथळे - उपांत्य फेरी 1
केरोन क्लेमेंट 400 चालवित आहे बर्लिनमधील मीटर अडथळे, २०० (मध्यभागी)

शर्यती दरम्यान कार्यक्षम अडथळा आणण्याची क्रिया करण्याचे एक तंत्र असे आहे. बरेच धावपटू प्रामुख्याने कच्च्या वेगावर अवलंबून असतात, परंतु प्रत्येक अडथळ्यांपर्यंत आणि दरम्यान योग्य तंत्र आणि नियोजित चरणांमुळे कार्यक्षम अडथळा वेगवान विरोधकांना मागे टाकेल. सामान्यत: कार्यक्षम अडथळा अडथळ्याच्या अनुलंब दिशेने जाण्यासाठी कमीतकमी वेळ आणि उर्जा खर्च करतो, ज्यामुळे ट्रॅकच्या आडव्या दिशेने जास्तीत जास्त वेग प्राप्त होतो.

पहिल्या अडथळ्याकडे जाताना, धावपटू हलाखीचे स्टेपिंग टाळण्याचा प्रयत्न करतात . यामुळे धावपटूचा वेग कमी होतो आणि मौल्यवान वेळ खर्च होतो. धावपटूने 6-7 फूट अंतरावरुन (धावपटूच्या वेगानुसार) अडथळा वरुन प्रक्षेपण करून टाच फक्त अडथळा उंचीवर सरकते. प्रक्षेपणानंतर, मागचा पाय आडव्या आणि सपाट गुंडाळलेला आहे, हिपच्या बाजूस जवळ आहे. सामान्य स्प्रिंटिंगपासून गुरुत्वाकर्षणाचे विचलन कमी करणे आणि हवेमध्ये उड्डाण करणार्‍या वेळेस कमी करणे हे उद्दीष्ट आहे.

यात आघाडीचा पाय, पायांचा पाय आणि हाताच्या स्थितीचा योग्य वापर केला जातो. पुढचा पाय हा असा पाय आहे जो प्रथम अडथळा पार करतो आणि बर्‍यापैकी सरळ राहिला पाहिजे. अडथळ्याच्या अडथळा ओलांडल्यानंतर धावपटूचा पुढचा पाय पटकन अडथळा ओलांडून साधारण १ मीटर (३ फूट) खाली उतरतो. मागचा पाय पुढच्या पायानंतर उतरतो. मागचा पाय गुडघ्यापर्यंत पुढे सरकतो (स्विंग होत नाही ) आणि लांबी कायम ठेवण्यासाठी ओढते. एक प्रभावी मागचा पाय एक अडथळा च्या शीर्षस्थानास समांतर असेल आणि शक्य तितक्या अडथळ्याच्या शीर्षस्थानी असेल. हाताची स्थिती ही सर्वात गंभीर बाबींपैकी एक आहे जी लोक सहसा दुर्लक्ष करतात. आघाडीवरील पाय उंचावल्यामुळे, उलट हाताने शरीरास समांतर समांतर ओलांडले पाहिजे. हे धावण्याच्या शर्यतीमध्ये संतुलन आणि संपूर्ण शर्यतीत मदत करते.

पुरुषांच्या अडथळ्यांमधे अडथळ्याच्या दिशेने उड्डाण मार्गाच्या शीर्षस्थानी पाय सरळ करणे आवश्यक असते, जरी धावपटू जेव्हा जमिनीवर आदळते तेव्हा गुडघ्यात अर्धवट वाकणे वेगवान होते. हे करण्याची क्षमता धावण्याच्या पायाच्या लांबीवर अवलंबून असते. पायात अडथळा दूर होताच, लांब, मंद पेंडुलमचा प्रभाव कमी करण्यासाठी गुडघा पुन्हा वाकणे सुरू करते. महिलांच्या अडचणींमध्ये, सामान्यतः सरळ सरळ असतो आणि गुरुत्वाकर्षणाचे केंद्र सामान्य पळण्याच्या तुलनेत वाढत नाही. हा पाहण्याचा आणखी एक मार्ग म्हणजे “पाय-वाटा”: “सर्वात छोटा मार्ग आणि सर्वात छोटा मार्ग”. उलट बाहू पुढे सरकते आणि कोपर पुढे सरकतो आणि मागे पाय ठेवण्यासाठी जागा मागे ठेवतो. शेवटी चेंडू देखील पण गुडघा गुडघा सह लीड्स, पाऊल आणि मध्ये शक्य घट्ट म्हणून tucked, आडव्या आहे काख .

आघाडीचा पाय खाली उतरताच, खालच्या दिशेने जोरदार ढकलले जाते ज्यामुळे मागील पायांच्या गुडघा बगलाच्या खाली आणि छातीसमोरून येऊ शकतात. हे फ्लाइटमध्ये खर्च केलेल्या काही उर्जेची पुनर्प्राप्ती सक्षम करते. आघाडीचा पाय जमिनीवर स्पर्श करताच धावपटू धावपळात राहणे खूपच कठीण आहे. त्याचा किंवा तिचा पुढचा पाय खाली येताच पायांचा पाया शरीराच्या उर्वरित भागाला पुढे नेतो.

100 आणि 110 मीटर अडथळा इव्हेंटमध्ये, सर्वात वेगवान अडथळे तीन-चरण तंत्र वापरतात. याचा अर्थ असा आहे की सर्व अडथळ्यांच्या दरम्यान तीन मोठी पावले उचलली आहेत. हे कार्यक्षमतेने करण्यासाठी, अडथळ्यांनी लांब पळ काढणे आवश्यक आहे आणि संपूर्ण शर्यतीसाठी वेग वाढविला पाहिजे. तीन-स्टेपिंग दरम्यान अडथळा मंदावण्यास सुरवात केल्यास, ते सर्व अडथळ्यांना पार करू शकणार नाहीत आणि त्यांना चार-पायpping्या किंवा पाच-चरणांच्या तंत्रात स्विच करावे लागेल. जेव्हा तीन- किंवा पाच-पाय-या, एक अडथळा आणणारा सर्व अडथळ्यांसाठी समान आघाडीचा पाय वापर करेल. जर अडथळा आणणारी चार-पाय steps्या असतील तर त्यांना प्रत्येक अडथळ्याच्या वेळी आघाडीचा पाय स्विच करावे लागतील.

धावपटूने त्याला मारहाण केली तर आधुनिक अडथळा येईल. अडथळा आणण्यासाठी कोणतेही दंड नाही (जर हे मुद्दाम ठरवले गेले नाही तर). गैरसमज जुन्या नियमांवर आधारित आहेत ज्यामुळे अडथळे उंचावले गेले. 1932 च्या ऑलिम्पिकमध्ये बॉब टिस्डॉलने जागतिक विक्रम वेळेत मीटर अडथळ्यांमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक जिंकले, परंतु अडथळा पाडल्यामुळे या विक्रमाची नोंद झाली नाही. एखादा धावपटूने एखाद्या प्रतिस्पर्ध्याच्या ओळीत अडथळा आणला आणि त्यास विरोधकांच्या शर्यती चालविण्याच्या क्षमतेत हस्तक्षेप केला तर तो अपात्र होऊ शकतो. तथापि, एखाद्याच्या हाताने अडथळा आणणे किंवा अडथळा ठोकल्यामुळे एखाद्याच्या ओळीबाहेर पळणे हे अपात्रतेचे कारण आहे. अडथळ्यांशी संपर्क साधल्यास वेग कमी होऊ शकतो आणि परिणामी अडथळ्याच्या तंत्रात व्यत्यय येतो. काही प्रशिक्षक सूचित करतात की आपण अडथळ्याच्या अगदी जवळ असलेल्या लेगच्या बाजूला असलेल्या अडथळ्यास हलकेच स्पर्श केले तर ते धावपटूला जमिनीच्या जवळ ठेवून धावपटूंच्या गतीस मदत करू शकते.[९]

रूपे[संपादन]

शटल अडथळा रिले रेस फारच क्वचित धावल्या जातात. ते सहसा केवळ ट्रॅकच्या स्पर्धेत आढळतात ज्यामध्ये संपूर्णपणे रिले रेस असतात. शटल अडथळा रिलेमध्ये, संघातील प्रत्येक चार अडथळे मागील धावपटूच्या विरुद्ध दिशेने धावतात. प्रमाणित रेस मानक स्प्रिंट अडथळा शर्यतीशी संबंधित आहेत: पुरुषांसाठी 4 × 110 मी आणि स्त्रियांसाठी 4 × 100 मीटर.[१५]

शटल अडथळा रिलेमध्ये जास्तीत जास्त केवळ 4 संघ आहेत, कारण बहुतेक ट्रॅकमध्ये केवळ 8 लेन आहेत. एका पथकाद्वारे दोन लेन घेण्यात येतील. संघातील # 1 आणि # 3 धावपटू एका दिशेने एका विशिष्ट लेनच्या खाली धावतील आणि # 2 आणि # 4 धावपटू दुसर्‍या ओळीतील विरुद्ध दिशेने धावतील. प्रत्येक संघातील धावपटू 1 ते 4 या क्रमवारीत जातात.

बॅटन वापरण्याऐवजी, आपल्या संघातील जोडीला समाप्त होण्याची प्रतीक्षा करणा run्या धावपटूंनी आपला संघातील सहकारी शर्यतीचा भाग सुरू करण्यासाठी निश्चित बिंदूपर्यंत पोहोचेपर्यंत प्रतीक्षा करणे आवश्यक आहे. तेथे एक अधिकारी ते लवकरात लवकर उतरतात की नाही हे पाहतील. जर त्यांनी तसे केले तर ते अपात्र ठरविले जातील; जर त्यांनी उशीर केला तर त्यांचा वेळ आणि इव्हेंट जिंकण्याची शक्यता कमी होईल.

शटल अडथळे रिले[संपादन]

2019 च्या आयएएएफ वर्ल्ड रिले येथे शटल अडथळा रिले सादर करण्यात आली होता, यात अशी शर्यत आहे ज्यात प्रत्येक संघातील दोन पुरुष आणि दोन महिला 110 मीटर अडथळे धावतात.[१६]

हे सुद्धा पहा[संपादन]

  • अडथळ्यांची यादी
  • महिला 100 मीटर अडथळा जागतिक विक्रम प्रगती
  • महिला 400 मीटर अडथळा जागतिक विक्रम प्रगती
  • पुरुषांच्या 110 मीटर विश्वविक्रमाच्या अडथळ्या
  • पुरुष 400 मीटर अडथळा जागतिक विक्रम प्रगती
  • स्टीपलचेस (letथलेटिक्स)

संदर्भ[संपादन]

 

  • White, Tommie Lee; Carty, George Gordon (April 2002). "Seven Keys to Hurdling Excellence". Coach & Athletic Director. 71 (9): 24. September 29, 2013 रोजी पाहिले.
  • Group, Diagram (1979). Enjoying Track and Field Sports. United States: Diagram Visual Information. pp. 36–41.

बाह्य दुवे[संपादन]

  1. ^ "hurdling | athletics". Encyclopedia Britannica (इंग्रजी भाषेत). 2017-02-01 रोजी पाहिले.
  2. ^ McDonald, Craig (2004). "Hurdling Is Not Sprinting". In Jarver, Jess (ed.). The Hurdles, Contemporary Theory, Technique and Training. Track & Field News. pp. 12–52. ISBN 978-0-911521-67-2.
  3. ^ Longden, Bruce (2004). "Towards Better Hurdling". In Jarver, Jess (ed.). The Hurdles, Contemporary Theory, Technique and Training. Track & Field News. pp. 52–55. ISBN 978-0911521672.
  4. ^ http://www.legacy.usatf.org/groups/officials/files/resources/rules/IAAF-Rule-Book-2012-2013.pdf IAAF Rule Book P162 (151 of the document)
  5. a b http://www.legacy.usatf.org/groups/officials/files/resources/rules/IAAF-Rule-Book-2012-2013.pdf IAAF Rule Book P161-162 (151 of the document)
  6. ^ http://www.legacy.usatf.org/groups/officials/files/resources/rules/IAAF-Rule-Book-2012-2013.pdf IAAF Rule Book P214 (202 of the document)
  7. ^ Jarver, Jess (2004). The Hurdles, Contemporary Theory, Technique and Training. Track & Field News. pp. 9, 63. ISBN 978-0911521672.
  8. ^ "Horse Racing Victoria" (PDF). racingvictoria.net.au. December 8, 2013 रोजी पाहिले.
  9. a b "IAAF Rulebook" (PDF). iaaf.org. Archived from the original (PDF) on 2011-10-11. चुका उधृत करा: अवैध <ref> tag; नाव "IAAF Rulebook" वेगवेगळ्या मजकूराशी अनेकदा जोडलेले आहे
  10. ^ "Friidrett for barn og ungdom" (PDF). Norsk Friidrett. Norsk Friidrett. Archived from the original (PDF) on December 6, 2013. December 3, 2013 रोजी पाहिले.
  11. ^ "Hekkeøvelser og hekkeavstander" (PDF). Norsk friidrett. Norsk friidrett. Archived from the original (PDF) on December 6, 2013. December 3, 2013 रोजी पाहिले.
  12. a b c "Trackinfo Hurdles 101". trackinfo.org. चुका उधृत करा: अवैध <ref> tag; नाव "hurdles101" वेगवेगळ्या मजकूराशी अनेकदा जोडलेले आहे चुका उधृत करा: अवैध <ref> tag; नाव "hurdles101" वेगवेगळ्या मजकूराशी अनेकदा जोडलेले आहे
  13. ^ "Regeländringar tävlingssäsongen 2014". Svensk Friidrott. Svensk Friidrott. December 3, 2013 रोजी पाहिले.
  14. ^ The specifications for those variations are enumerated in the rule amendments for those divisions and are explained on this website.
  15. ^ "Masters Shuttle Hurdles specifications" (PDF). woodhurdles.com.
  16. ^ "TWO NEW EVENTS ADDED TO IAAF WORLD RELAYS PROGRAMME". iaaf.org. 12 May 2019 रोजी पाहिले.