शीतल महाजन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
शितल महाजन
शितल महाजन
जन्म १९ सप्टेंम्बर १९८२
पुणे
टोपणनावे क्विन ऑफ स्काय, जम्प क्विन, फ्लाईंग बर्ड
पेशा पॅराशूट जम्पिंग खेळाडू
कारकिर्दीचा काळ २००४ पासून पुढे
जोडीदार वैभव राणे
अपत्ये जुळी मुले वृषभ, वैष्णव
वडील कमलाकर महाजन
आई ममता महाजन
नातेवाईक बहिणाबाई चौधरी
पुरस्कार पद्मश्री, तेनझिंग नॉरगे राष्ट्रीय साहस पुरस्कार


 शितल महाजन ह्या एक भारतीय  प्रोफेशनल  स्कायडायव्हर /  पॅराशुट जंम्पर आहे. २००४ पासून ह्या स्कायडायव्हिंग (पॅराशुट जंम्पिग) या खेळात जागतिक स्पर्धेत आणि जागतिक विक्रमामध्ये भारत देशाचे प्रतिनिधित्व करत आहे.

बालपण[संपादन]

शितल महाजन यांचा जन्म पुण्यात झाला असून, मूळचे गाव जळगाव असलेली शीतल ही बहिणाबाई चौधरी यांची पणती आहे. बहिणाबाई चौधरीचे नातू कमलाकर महाजन यांची सुकन्या. बालपणापासूनच शितलला काहीतरी नवे करण्याचा ध्यास होता. यातच तिला पॅराशूट जम्पिंगची आवड निर्माण झाली.

शितल महाजन यांनी १७ सप्टेंबर २०१७ पर्यंत ७०० पॅराशुट जंम्प केलेल्या आहेत. त्यापैकी सर्वात जास्त   १३,५०० फुटावरून आणि त्यातील काही १८,००० फुटावरून व एक पॅराशुट जंम्प ऑक्सिजनच्या सहाय्याने ३० हजार फुटांवरून केली आहे. ७ विविध प्रकारच्या विमानातुन जगातील सातहि खंडावर विविध ठिकाणांवर जसे की उत्तर ध्रुव (आर्क्टिक) आणि दक्षिण ध्रुव (अंटार्क्टिका) आणि भारत व फिनलॅन्ड, अमेरिका, स्पेन ,ऑस्ट्रेलिया, युरोप, साऊथ आफ्रिका, साऊथ अमेरिका येथे पॅराशुट जंम्प केलेल्या आहेत व ऍरिझोना येथे दहा तासांचे व्हरटिकल विन्ड टनलमध्ये ट्रेनिंग घेतले आहे

कारकीर्द[संपादन]

कामगिरी: - १७ राष्ट्रीय आणि ६ जागतिक विक्रम  केलेले आहेत 

पॅराशुट जम्पिंग या क्रिडा प्रकारातील ६ जागतिक विक्रम खालील प्रमाणे: - 

१.    १८ एप्रिल २००४ रोजी उत्तरधूवावर (आर्क्टिक) जेथे जमीनच नाही म्हणजे समुद्रावर तरंगणाऱ्या बर्फाच्या तुकड्यावर पॅराशुटच्या सहाय्याने कुठलाही सराव न करता मायनस ३७ डिग्री सेल्सिअस मध्ये २ ४०० फुटावरून स्टॅटीक लाईन याप्रकारची पॅराशुट जंम्प करून शीतल महाजन यांनी एक जागतिक विक्रम प्रस्थापित केला आहे. 

२.      १५ डिसेंबर २००६ रोजी दक्षिणध्रुव (अंटार्क्टिका) वर मायनस ३८ डिग्री सेल्सिअस मध्ये ११,६०० फुटावरून कुठलाही सराव न करता अॅक्सलरेटेड फ्री फॉल या प्रकारची पॅराशुट जंम्प करून शीतल

महाजन यांनी दुसरा जागतिक विक्रम प्रस्थापित केला आहे. 

३.      पृथ्वीच्या दोन्ही ध्रुवांवर (उत्तर व दक्षिण) पॅराशुटच्या सहाय्याने कुठलाही सराव न करता पॅराशुट जंम्प करणारी शितल महाजन हि जगातील पहिली महिला ठरली.

४.      दक्षिण ध्रुवावर अॅक्सलरेटेड फ्री फॉल या प्रकारची पॅराशुट जंम्प यशस्वीपणे पार पाडणारी जगातील पहिली   तुकडी (टीम) ठरली आहे व ह्या टीमचे नेतृत्व शितल महाजन यांनी केले होते.

५.      २५ ऑगस्ट २०१४ रोजी स्पेन - एम्पुरीआब्रावा ह्या परदेशी भूमीवर ८९ भारतीय नागरिकांनी एका दिवसात 

टॅन्डम स्कायडायव्हिंग करून एक जागतिक विक्रम प्रस्थापित केला. शितल महाजन ह्यांनी या जागतिक विक्रमाचे आयोजन केले होते, व त्यांच्या नेतृत्वाखाली हा विश्व विक्रम यशस्वीपणे पार पडला.

६.      २२ फेब्रुवारी २०१७ रोजी पृथ्वीच्या सर्व 7 खंडांवर (कॉन्टिनेन्टवर) म्हणजे १. अंटार्क्टिका २. ऑस्ट्रेलिया - ब्रिसबेन ३. आशिया - भारत ४. आफ्रिका - जोहान्सबर्ग ५. युरोप - स्पेन, फिनलँड ६. नॉर्थ अमेरिका - कॅलिफोर्निया ७. साऊथ अमेरिका -

ब्राझील येथे स्कायडायविंग / पॅराशूट जंम्प करणारी शितल महाजन हि जगातील पहिली महिला ठरली. ह्या मोहिमेला पूर्ण करण्यासाठी १० वर्ष २ महिने ६ दिवस लागले.

पॅराशुट जम्पिंग या क्रिडा प्रकारातील  राष्ट्रीय विक्रम खालील प्रमाणे: -  

१.      १८ एप्रिल २००४ रोजी भौगोलिक उत्तर ध्रुवावर (आर्क्टिक) जेथे जमीनच नाही म्हणजे समुद्रावर तरंगणाऱ्या बर्फाच्यातुकड्यावर पॅराशुटच्या सहाय्याने कुठलाही सराव न करता मायनस ३७ डिग्री सेल्सिअस मध्ये २४०० फुटावरून स्टॅटीक लाईन याप्रकारची 

पॅराशुट जंम्प करणारी शितल महाजन हि  पहिली भारतीय महिला ठरली आहे.  

२.      १५ डिसेंबर २००६ रोजी दक्षिणध्रुव (अंटार्क्टिका) वर मायनस ३८ डिग्री सेल्सिअस मध्ये ११,६०० फुटावरून कुठलाही सराव न करता अॅक्सलरेटेड फ्री फॉल या प्रकारची पॅराशुट जंम्प करणारी शितल महाजन हि पहिली भारतीय महिला ठरली आहे.  

३.      दक्षिण ध्रुवावर अॅक्सलरेटेड फ्री फॉल या प्रकारची पॅराशुट जंम्प यशस्वीपणे पार पाडणारी भारतीय टीम हि जगातील पहिली तुकडी (टीम) ठरली आहे व ह्या भारतीय टीमचे नेतृत्व शितल महाजन यांनी केले होते. 

४.      कुठलाही सराव न करता पृथ्वीच्या दोन्ही ध्रुवांवर, उत्तर ध्रुवावर (आर्क्टिक) आणि दक्षिण ध्रुवावर (अंटार्क्टिका) पॅराशुट जंम्प करणाऱ्या शितल महाजन या पहिल्या भारतीय महिला ठरल्या. तथापि, ज्या सर्व लोकांनी उत्तर आणि दक्षिण ध्रुवावर जंम्प केलेल्या

होत्या त्या सर्वांमध्ये शितल ही सर्वात लहान वयाची महिला होती आणि ते सर्व स्कायडायव्हर्स स्कायडायव्हिंग या खेळात अनुभवी / एक्सपर्ट होते. जेव्हा शितलने उत्तर आणि दक्षिण ध्रुवावर जंम्प केली तेव्हा तिला कुठलाही अनुभव नव्हता.

५.      पृथ्वीच्या दोन्ही ध्रुवांवर, उत्तर ध्रुवावर आणि दक्षिण ध्रुवावर पॅराशुट जंम्प करणारी  शितल महाजनहि सर्वात  लहान वयाची पहिली भारतीय महिला ठरली आहे.  

६.      १९ एप्रिल २००८ रोजी हॉट ऐअर बलून मध्ये हवेत ६०० ते ८०० फुट उंचीवर मंगलाष्टक फेरे कन्यादान सर्व विधी सहित भारतीय पद्धतीचे लग्न शितल महाजन आणि वैभव राणे यांनी पार पाडले व हे भारतातीय पद्धतीने हवेत केलेले लग्न पहिले भारतीय लग्न

ठरले.

७.     १९ सप्टेंबर २०१० रोजी स्पेन ह्या परदेशी भूमीवर १३०००फूटवरून विंग सुट / बर्डम्यान सूट घालुन जंम्प करणारी शितल महाजन हीपहिली भारतीय महिला ठरली आहे.  

८.      २३ ऑक्टोबर २०११ रोजी अमेरिकेमध्ये स्कायडाइव्ह ऍरिझोना येथे समुद्रसपाटी पासूनसर्वाधिक उंचीवरून म्हणजेच ५८०० फूटावरून, हॉट ऐअर बलूनमधुन पॅराशुट जंम्प करणारी शितल महाजन हि पहिली भारतीय सामान्य नागरीक महिला ठरली.

ह्याआधी ज्यासर्वांनी हॉट ऐअर बलून मधुन पॅराशुट जंम्प केलेल्या त्या समुद्र सपाटी पासून ५५०० फूट उंची पेक्षा कमी उंचीवरून केलेल्या होत्या.

९.      सन २०११ मध्ये युनायटेड स्टेट्स पॅराशुटिंग असोसिएशनचे पॅराशुटिंग / स्कायडायव्हिंग या खेळाचे लायसन्स मिळविणारे वैभव राणे आणि शितल महाजन हे दोघे पहिले भारतीय सामान्य नागरिक जोडपे ठरले.

१०.   ११/११/२०११ रोजी युनायटेड स्टेट्स पॅराशुटिंग असोसिएशनचे पॅराशुटिंग / स्कायडायव्हिंग या खेळातील कोच रेटिंगचे लायसन्स मिळवून शितल महाजन ह्या पहिल्या भारतीय सामान्य नागरिक महिला स्कायडायव्हिंग कोच / प्रशिक्षक ठरली  आहे.

११.   ६ ते ९ सप्टेंबर २०१२ मध्ये कॅलिफोर्निया यूएसए येथे हवेत १८००० फुट उंचीवर झालेल्या ७९ वे स्कायडायव्हिंग फॉरमेशन मध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करणारी  शितल महाजन हि पहिली भारतीय सामान्य नागरिक महिला ठरली आहे.

१२.  १२/१२/१३ रोजी माननीय श्री शरद पवार साहेब यांच्या वाढदिवसा निमित्त वाढदिवसाच्या शुभेच्छाचे ग्रीटिंग कार्ड हातात घेऊन ११,००० फूटावरून बारामती विमानतळावर स्कायडायव्हिंग / पॅराशुट जंम्प करून शितल महाजन यांनी माननीय श्री शरद पवार

साहेब यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या. भारतात पहिल्यांदा अशाप्रकारच्या वाढदिवसाच्या शुभेच्छा देण्यात आल्या होत्या. 

१३.   २५ ऑगस्ट २०१४ रोजी ३५ भारतीय नागरिकांनी एकाच वेळी एका तासात स्पेन - एम्पुरीआब्रावा ह्या परदेशी भूमीवर सर्वाधिक संख्येने टॅन्डम स्कायडायव्हिंग करून एक राष्ट्रीय विक्रम प्रस्थापित केला. शितल महाजन यांनी या राष्ट्रीय विक्रमाचे आयोजन

केले होते, व त्यांच्या नेतृत्वाखाली हा राष्ट्रीय विक्रम यशस्वीपणे पार पडला.

१४. २५ ऑगस्ट २०१४ रोजी स्पेन - एम्पुरीआब्रावा ह्या परदेशी भूमीवर ८९ भारतीय नागरिकांनी एका दिवसात टॅन्डम स्कायडायव्हिंग करून एक जागतिक विक्रम प्रस्थापित केला. शितल महाजन यांनी या राष्ट्रीय विक्रमाचे आयोजन केले होते, व त्यांच्या नेतृत्वाखाली 

हा राष्ट्रीय विक्रम यशस्वीपणे पार पडला.

१५.  २२ फेब्रुवारी २०१७ ला जगातील सात खंडावर (कॉन्टिनेन्टवर) १. अंटार्क्टिका २. ऑस्ट्रेलिया –ब्रिसबेन ३. आशिया -भारत ४. आफ्रिका-जोहान्सबर्ग ५. युरोप -स्पेन,फिनलँड ६. नॉर्थ अमेरिका–कॅलिफोर्निया ७. साऊथ अमेरिका-ब्राझील येथे स्कायडायविंग /

पॅराशूट जंम्प करणारी शितल महाजनहि  पहिली महिला ठरली. ह्या मोहिमेला पूर्ण करण्यासाठी १० वर्ष २ महिने ६ दिवस लागले. 

१६.  ०४ मे २०१६ रोजी युनायटेड स्टेट्स पॅराशुट असोसिएशनचे पॅराशुटिंग / स्कायडायव्हिंग या खेळातील ऍकूरसी व फॉर्मेशन स्कायडायव्हिंगया २ वेगवेगळया प्रकारामध्ये जज (पंच / न्यायाधीश) रेटिंगचे लायसन्स मिळवून शितल महाजन ह्या पहिल्या

भारतीय सामान्य नागरिक महिला स्कायडायव्हिंग जज (पंच / न्यायाधीश) ठरल्या आहेत.

१७.  १७सप्टेंबर २०१७ रोजी ७०० पॅराशूट  जंम्प  करून  जास्तीत जास्त स्कायडायविंग /  पॅराशूट करणारी पहिली भारतीय महिला म्हणून मान  मिळवला आहे.

१८.  २० मे २०१७ रोजी कॅलिफोर्निया यूएसए मध्ये ३०,५०० फुटांवरून हॅलो जंम्प (हाय अल्टीट्युड लो ओपनिंग जंम्प) करणारी पहिली भारतीय नागरिक महिला ठरली. 

गौरव[संपादन]

१. २४ मार्च २०११ रोजी शितल महाजन राणे यांना भारताच्या राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांच्या हस्ते भारतातील सर्व उच्च चौथा नागरीक पुरस्कार "पद्मश्री" प्राप्त झाला आहे.

२. उत्तरध्रुवावरील साहसी पराक्रमासाठी, २९ ऑगस्ट २००६ रोजी शितल महाजन यांना भारताचे राष्ट्रपती एपीजे अब्दुल कलाम यांच्या हस्ते "तेनजिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार" प्राप्त झाला आहे.

३. उत्तरध्रुवावरील साहसी पराक्रमासाठी, शितल महाजन यांना "शिवछत्रपती महाराष्ट्र राज्य क्रीडा विशेष पुरस्कार २००४- २००५" महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री श्री विलासराव देशमुख यांच्या हस्ते १९ फेब्रुवारी २००५ रोजी देण्यात आला आहे

४. शितल महाजन यांनी डिसेंबर २००७ मध्ये भारतीय हवाई दलातील प्रशिक्षकां कडून स्कायडायव्हिंगचे बेसिक ट्रेनिंग घेतलेले आहे.

५. शीतल महाजन यांना २०१७ मे मध्ये सर्व 7 खंडांवर स्कायडायव्हिंग पूर्ण करण्याच्या कामगिरी साठी ऐरो क्लब ऑफ इंडिया कडून एफ.ए.आय. च्या (फेडरेशन ऑफ ऐरोनौटिक इंटरनॅशनल) च्या “सबिहा गोकसन इंटरनॅशनल गोल्ड मेडल” साठी निवड होऊन नामांकित  करण्यात आले होते. या पुरस्कारासाठी नामांकन झालेल्या शीतल महाजन या पहिल्या भारतीय महिला आहेत. 

संदर्भ[संपादन]