वोलोडिमिर झेलेन्स्की

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
Translation arrow-indic.svg
ह्या लेखाचा/विभागाचा इंग्रजी किंवा अमराठी भाषेतून मराठी भाषेत भाषांतर करावयाचे बाकी आहे. अनुवाद करण्यास आपलाही सहयोग हवा आहे. ऑनलाईन शब्दकोश आणि इतर सहाय्या करिता भाषांतर प्रकल्पास भेट द्या.


वोलोडिमिर झेलेन्स्की

वोलोडिमिर ऑलेक्सांड्रॉवीच झेलेन्स्की (युक्रेनियन: володимий, उच्चारलेले [woolodɪmɪr olekdrowɪdʒ zelɛnʲsʲkɪj]; २५ जानेवारी, १९७८ - ) एक युक्रेनियन राजकारणी, माजी विनोदी अभिनेता आहे. हा २०१९पासून युक्रेनचा राष्ट्राध्यक्ष आहे.

झेलेन्स्की आग्नेय युक्रेनमधील रशियन भाषिक प्रदेश क्रिवी रिह येथे मोठा झाला. आपल्या अभिनय कारकिर्दीपूर्वी, झेलेन्स्कीने कीव नॅशनल इकॉनॉमिक युनिव्हर्सिटीमधून कायद्याची पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर त्यांनी कॉमेडीचा पाठपुरावा केला आणि Kvartal 95 ही निर्मिती कंपनी तयार केली, जी चित्रपट, व्यंगचित्रे आणि टीव्ही शो तयार करते ज्यात सर्व्हंट ऑफ द पीपलचा समावेश आहे, ज्यामध्ये झेलेन्स्कीने युक्रेनच्या अध्यक्षाची भूमिका केली होती. ही मालिका 2015 ते 2019 पर्यंत प्रसारित झाली आणि प्रचंड लोकप्रिय झाली. टेलिव्हिजन शो सारखेच नाव असलेला एक राजकीय पक्ष मार्च 2018 मध्ये क्वार्टल 95च्या कर्मचाऱ्यांनी तयार केला होता.

झेलेन्स्की यांनी 31 डिसेंबर 2018 रोजी संध्याकाळी 1+1 टीव्ही चॅनलवर राष्ट्राध्यक्ष पेट्रो पोरोशेन्को यांच्या नवीन वर्षाच्या संध्याकाळच्या भाषणासोबत 2019च्या युक्रेनियन अध्यक्षीय निवडणुकीसाठी उमेदवारी जाहीर केली. एक राजकीय बाहेरचा माणूस, तो आधीच निवडणुकीच्या ओपिनियन पोलमध्ये आघाडीवर होता. दुसऱ्या फेरीत पोरोशेन्को यांचा पराभव करत त्यांनी ७३.२ टक्के मते मिळवून निवडणूक जिंकली. लोकप्रियतावादी म्हणून ओळख करून, त्यांनी स्वतःला प्रस्थापितविरोधी, भ्रष्टाचारविरोधी व्यक्तिमत्त्व म्हणून स्थान दिले आहे.

अध्यक्ष या नात्याने, झेलेन्स्की हे देशाच्या लोकसंख्येच्या युक्रेनियन-भाषिक आणि रशियन-भाषिक भागांमधील ई-सरकार आणि ऐक्याचे समर्थक आहेत. त्याची संवादशैली सोशल मीडिया, विशेषतः इन्स्टाग्रामचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करते. अध्यक्षपदी विराजमान झाल्यानंतर लगेचच झालेल्या विधानसभेच्या निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाने मोठा विजय मिळवला. त्यांच्या कारभारादरम्यान, झेलेन्स्की यांनी वर्खोव्हना राडा, युक्रेनच्या संसदेतील सदस्यांसाठी कायदेशीर प्रतिकारशक्ती उचलणे, कोविड-19 महामारी आणि त्यानंतरच्या आर्थिक मंदीला देशाचा प्रतिसाद आणि भ्रष्टाचाराला सामोरे जाण्यासाठी काही प्रगती पाहिली. झेलेन्स्कीचे समीक्षक असा दावा करतात की युक्रेनियन कुलीन वर्गाकडून सत्ता काढून घेताना, त्यांनी अधिकार केंद्रीकृत करण्याचा आणि त्यांची वैयक्तिक स्थिती मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला.

झेलेन्स्की यांनी त्यांच्या अध्यक्षीय मोहिमेचा एक भाग म्हणून रशियासोबत युक्रेनचा प्रदीर्घ संघर्ष संपवण्याचे आश्वासन दिले आणि रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी संवाद साधण्याचा प्रयत्न केला. झेलेन्स्कीच्या प्रशासनाला 2021 मध्ये रशियासोबतच्या तणावाच्या वाढीचा सामना करावा लागला, ज्याचा पराकाष्ठा फेब्रुवारी 2022 मध्ये चालू असलेल्या पूर्ण-प्रमाणात रशियन आक्रमणाच्या प्रक्षेपणात झाला. रशियन सैन्य उभारणीदरम्यान झेलेन्स्कीची रणनीती युक्रेनियन जनतेला शांत करणे आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाला खात्री देणे हे होते की युक्रेन नाही. बदला घेण्यासाठी शोधत आहे. त्याने सुरुवातीला एक आसन्न युद्धाच्या इशाऱ्यांपासून स्वतःला दूर केले, तसेच धोक्याचा "सामना" करण्यासाठी नाटोकडून सुरक्षा हमी आणि लष्करी मदतीची मागणी केली. आक्रमण सुरू झाल्यानंतर, झेलेन्स्कीने संपूर्ण युक्रेनमध्ये मार्शल लॉ आणि सामान्य एकत्रीकरण घोषित केले.

प्रारंभिक जीवन[संपादन]

वोलोडिमिर ओलेक्झांड्रोविच झेलेन्स्की यांचा जन्म 25 जानेवारी 1978 रोजी क्रिव्ही रिह येथे ज्यू पालकांच्या पोटी झाला, त्यानंतर युक्रेनियन सोव्हिएत सोशलिस्ट रिपब्लिकमध्ये. त्याचे वडील, ऑलेक्झांडर झेलेन्स्की, क्रिवी रिह इन्स्टिट्यूट ऑफ इकॉनॉमिक्स येथे सायबरनेटिक्स आणि कॉम्प्युटिंग हार्डवेअर विभागाचे प्राध्यापक आणि प्रमुख आहेत; त्याची आई, रिम्मा झेलेन्स्का, अभियंता म्हणून काम करत असे. त्याचे आजोबा, सेम्यॉन (सायमन) इव्हानोविच झेलेन्स्की, दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान रेड आर्मीमध्ये (५७व्या गार्ड्स मोटर रायफल विभागात) सेवा बजावली; सेमीऑनचे वडील आणि तीन भाऊ होलोकॉस्टमध्ये मारले गेले. प्राथमिक शाळा सुरू करण्याआधी, झेलेन्स्की चार वर्षे मंगोलियन एर्डेनेट शहरात वास्तव्यास होते, जिथे त्याचे वडील काम करत होते. वयाच्या 16 व्या वर्षी, त्याने परदेशी भाषा म्हणून इंग्रजीची परीक्षा उत्तीर्ण केली आणि इस्रायलमध्ये शिक्षण घेण्यासाठी शिक्षण अनुदान प्राप्त केले, परंतु त्याच्या वडिलांनी त्याला जाण्याची परवानगी दिली नाही. नंतर त्यांनी Kryvyi Rih Institute of Economics मधून कायद्याची पदवी मिळवली, नंतर Kyiv National Economic Universityचा एक विभाग आणि आता Kryvyi Rih National Universityचा भाग आहे, पण कायदेशीर क्षेत्रात काम करायला गेले नाही.

मनोरंजन करिअर[संपादन]

वयाच्या 17 व्या वर्षी, तो स्थानिक KVN (एक विनोदी स्पर्धा) संघात सामील झाला आणि लवकरच युक्रेनियन संघ "Zaporizhia-Kryvyi Rih-Transit" मध्ये सामील होण्यासाठी आमंत्रित केले गेले ज्याने KVNच्या मेजर लीगमध्ये कामगिरी केली आणि अखेरीस 1997 मध्ये जिंकली. त्याच वर्षी, त्याने क्वार्टल 95 संघ तयार केला आणि त्याचे नेतृत्व केले जे नंतर कॉमेडी आउटफिट क्वार्टल 95 मध्ये बदलले. 1998 ते 2003 पर्यंत, क्वार्टल 95 ने मेजर लीग आणि KVNच्या सर्वोच्च खुल्या युक्रेनियन लीगमध्ये कामगिरी केली, टीम सदस्यांनी खूप खर्च केले. मॉस्कोमधील वेळ आणि सोव्हिएतनंतरच्या देशांभोवती सतत दौरे केले. 2003 मध्ये, क्वार्टल 95 ने युक्रेनियन टीव्ही चॅनेल 1+1 साठी टीव्ही शो तयार करण्यास सुरुवात केली आणि 2005 मध्ये, संघ सहकारी युक्रेनियन टीव्ही चॅनेल इंटरवर गेला.

2008 मध्ये, त्याने लव्ह इन द बिग सिटी या वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपटात काम केले आणि त्याचा सिक्वेल, लव्ह इन द बिग सिटी 2. झेलेन्स्कीने ऑफिस रोमान्स या चित्रपटाद्वारे आपली चित्रपट कारकीर्द सुरू ठेवली. 2011 मध्ये आमचा वेळ आणि 2012 मध्ये रझेव्स्की विरुद्ध नेपोलियन सोबत. लव्ह इन द बिग सिटी 3 जानेवारी 2014 मध्ये रिलीज झाला. झेलेन्स्कीने 2012 मधील 8 फर्स्ट डेट्स या चित्रपटात आणि 2015 आणि 2016 मध्ये तयार केलेल्या सिक्वेलमध्येही प्रमुख भूमिका साकारली होती.

झेलेन्स्की 2009 मध्ये प्रागमध्ये झेलेन्स्की 2010 ते 2012 या काळात बोर्डाचे सदस्य आणि इंटर टीव्ही चॅनेलचे सामान्य निर्माता होते.

ऑगस्ट 2014 मध्ये, झेलेन्स्कीने युक्रेनमधील रशियन कलाकारांवर बंदी घालण्याच्या युक्रेनियन संस्कृती मंत्रालयाच्या इराद्याविरुद्ध बोलले. 2015 पासून, युक्रेनने रशियन कलाकार आणि संस्कृतीच्या इतर रशियन कलाकृतींना युक्रेनमध्ये प्रवेश करण्यास बंदी घातली आहे. 2018 मध्ये, झेलेन्स्की अभिनीत रोमँटिक कॉमेडी लव्ह इन द बिग सिटी 2 वर युक्रेनमध्ये बंदी घालण्यात आली होती.

युक्रेनियन मीडियाने डॉनबास झेलेन्स्कीच्या क्वार्टल 95 मधील युद्धादरम्यान युक्रेनियन सैन्याला 1 दशलक्ष रिव्निया दान केल्याचा अहवाल दिल्यानंतर, काही रशियन राजकारणी आणि कलाकारांनी रशियामधील त्याच्या कामांवर बंदी घालण्यासाठी याचिका केली. पुन्हा एकदा, झेलेन्स्की युक्रेनमधील रशियन कलाकारांवर बंदी घालण्याच्या युक्रेनियन संस्कृती मंत्रालयाच्या इराद्याविरुद्ध बोलले.

क्वार्टल 95ची 2018 मध्ये कामगिरी 2015 मध्ये, झेलेन्स्की टेलिव्हिजन मालिका सर्वंट ऑफ द पीपलचा स्टार बनला, जिथे त्याने युक्रेनच्या अध्यक्षाची भूमिका बजावली. या मालिकेत, झेलेन्स्कीचे पात्र 30च्या दशकातील एक उच्च माध्यमिक इतिहास शिक्षक होते ज्याने युक्रेनमधील सरकारी भ्रष्टाचाराविरुद्ध राग काढताना एका व्हायरल व्हिडिओनंतर राष्ट्रपतीपदाची निवडणूक जिंकली होती.

झेलेन्स्कीची कॉमेडी मालिका Svaty ("सासरे"), 2017 मध्ये युक्रेनच्या प्रदेशात प्रदर्शित करण्यासाठी बंदी घालण्यात आली होती. मार्च 2019 मध्ये बंदी उठवण्यात आली.

झेलेन्स्की यांनी मुख्यतः रशियन भाषेतील निर्मितीमध्ये काम केले. युक्रेनियन भाषेतील त्याची पहिली भूमिका रोमँटिक कॉमेडी होती I, You, He, She [ru; uk], जे डिसेंबर 2018 मध्ये युक्रेनच्या पडद्यावर दिसले. स्क्रिप्टची पहिली आवृत्ती युक्रेनियनमध्ये लिहिली गेली होती परंतु लिथुआनियन अभिनेत्री Agnė Grudytė साठी रशियनमध्ये भाषांतरित करण्यात आली होती. त्यानंतर हा चित्रपट युक्रेनियन भाषेत डब करण्यात आला.

राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात[संपादन]

सर्व्हंट ऑफ द पीपल हा राजकीय पक्ष मार्च 2018 मध्ये क्वार्टल 95 या दूरचित्रवाणी निर्मिती कंपनीच्या लोकांनी तयार केला होता, ज्याने त्याच नावाची दूरदर्शन मालिका देखील तयार केली होती.[35][36][37]

डेर स्पीगलला मार्च 2019च्या मुलाखतीत, झेलेन्स्कीने सांगितले की राजकारण्यांवर विश्वास पुनर्संचयित करण्यासाठी तो राजकारणात गेला होता आणि त्याला "व्यावसायिक, सभ्य लोकांना सत्तेवर आणायचे होते" आणि "राजकीय आस्थापनेची मनस्थिती आणि वातावरण बदलायला आवडेल, शक्य तितके".[35][36][37]

31 डिसेंबर 2018 पासून,[38] झेलेन्स्की यांनी युक्रेनचे विद्यमान अध्यक्ष पेट्रो पोरोशेन्को यांना केवळ तीन ते चार महिन्यांत काढून टाकण्यासाठी यशस्वी,[39] जवळजवळ संपूर्णपणे आभासी,[40][41] अध्यक्षीय मोहिमेचे नेतृत्व केले. झेलेन्स्की यांनी 31 मार्च,[42] रोजी झालेल्या पहिल्या फेरीच्या निवडणुका आणि 21 एप्रिल 2019 रोजी झालेल्या रन-ऑफ निवडणुकीत स्पष्टपणे विजय मिळवला.[43] झेलेन्स्कीच्या अध्यक्षीय मोहिमेतील एक आश्वासन हे होते की ते केवळ एकच कार्यकाळ (म्हणजे 5 वर्षे) सेवा करतील.[44]

2019च्या अध्यक्षीय प्रचार[संपादन]

झेलेन्स्की आणि युक्रेनचे अध्यक्ष पेट्रो पोरोशेन्को, 19 एप्रिल 2019 2019 (31 डिसेंबर 2018) मध्ये युक्रेनियन राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी त्यांनी उमेदवारी जाहीर करण्यापूर्वी सहा महिने आधी, झेलेन्स्की आधीच जनमत सर्वेक्षणांमध्ये आघाडीवर होते.[45][22][36][c] महिन्यांच्या अस्पष्ट प्रतिसादानंतर,[ 46][36][37] टीव्ही चॅनल 1+1 वर क्वार्टल 95 नवीन वर्षाच्या संध्याकाळच्या संध्याकाळच्या कार्यक्रमादरम्यान, त्याने निवडणुकीसाठी आपली उमेदवारी जाहीर केली.[22] असे करताना, त्यांनी त्या विशिष्ट चॅनेलवर राष्ट्राध्यक्ष पेट्रो पोरोशेन्को यांच्या नवीन वर्षाच्या संध्याकाळच्या भाषणाचे मंचन केले.[38] झेलेन्स्कीने नंतर नकार दिला की अध्यक्षांना अप-स्टेज करणे हेतुपुरस्सर होते आणि याचे श्रेय तांत्रिक बिघाडामुळे होते.[47]

निवडणूक प्रचारादरम्यान झेलेन्स्कीने क्वार्टल 95 सोबत दौरे करणे सुरू ठेवले.[48] प्रचारादरम्यान त्याची मुख्य प्रवाहातील माध्यमांशी संलग्नता अत्यल्प होती.[40][e] तो मतदारांशी सोशल मीडिया चॅनेल आणि YouTube क्लिपमध्ये बोलला.[40] 16 एप्रिल 2019 रोजी, 20 युक्रेनियन वृत्तपत्रांनी झेलेन्स्की यांना पत्रकारांना टाळण्याचे आवाहन केले.[40] दोन दिवसांनंतर, झेलेन्स्कीने सांगितले की तो पत्रकारांपासून लपून बसला नाही परंतु तो टॉक शोमध्ये जाऊ इच्छित नाही जेथे "जुन्या शक्तीचे लोक" "फक्त पीआर करत होते" आणि त्यांच्याकडे सर्व मुलाखती पूर्ण करण्यासाठी वेळ नाही. विनंत्या.[50] निवडणुकीपूर्वी, झेलेन्स्कीने एक संघ सादर केला ज्यात माजी अर्थमंत्री ऑलेक्झांडर डॅनिल्युक आणि इतरांचा समावेश होता.[51][49] मोहिमेदरम्यान, इहोर कोलोमोयस्की या कुलीन वर्गाशी असलेल्या त्याच्या संबंधांवर चिंता व्यक्त करण्यात आली होती.[52] अध्यक्ष पोरोशेन्को आणि त्यांच्या समर्थकांनी दावा केला की झेलेन्स्कीच्या विजयामुळे रशियाला फायदा होईल.[53][54][55][56] 19 एप्रिल 2019 रोजी ऑलिम्पिस्की नॅशनल स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स येथे अध्यक्षीय वादविवाद शोच्या स्वरूपात आयोजित करण्यात आले होते.[57][58][59] आपल्या प्रास्ताविक भाषणात, झेलेन्स्कीने कबूल केले की 2014 मध्ये त्यांनी पोरोशेन्कोला मतदान केले, परंतु "माझी चूक झाली. आमची चूक झाली. आम्ही एका पोरोशेन्कोला मतदान केले, परंतु दुसरे मिळाले. जेव्हा व्हिडिओ कॅमेरे असतात तेव्हा पहिला दिसतो, तर दुसरा पेट्रो मेदवेदचुक प्रायव्हेटकीला पाठवतो. (शुभेच्छा) मॉस्कोला".[57]

निवडणुकीदरम्यान, झेलेन्स्कीने सांगितले की ते फक्त एका टर्मसाठी निवडणूक लढवत आहेत.[60] मे 2021 मध्ये, त्यांनी सांगितले की ते दुसऱ्या टर्मसाठी निवडणूक लढवतील की नाही हे सांगणे खूप लवकर आहे, परंतु हा निर्णय समाजातील त्याच्याकडे पाहण्याच्या वृत्तीवर अवलंबून असेल आणि त्याचा प्रभाव त्याच्या कुटुंबावर असेल.[60]

झेलेन्स्की 21 एप्रिल 2019 रोजी युक्रेनच्या अध्यक्षपदी निवडून आले, त्यांनी विद्यमान पेट्रो पोरोशेन्को यांना जवळपास 73 टक्के मतांसह पोरोशेन्कोच्या 25 टक्के मतांनी पराभूत केले.[61][62] झेलेन्स्कीचे अभिनंदन करणाऱ्या पहिल्या युरोपीय नेत्यांपैकी एक पोलिश राष्ट्राध्यक्ष आंद्रेज डुडा होते.[63] फ्रेंच राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी 12 एप्रिल 2019 रोजी पॅरिसमधील एलिसी पॅलेसमध्ये झेलेन्स्की यांचे स्वागत केले.[64] 22 एप्रिल रोजी, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी झेलेन्स्की यांचे टेलिफोनवरून त्यांच्या विजयाबद्दल अभिनंदन केले.[65][66] युरोपियन कमिशनचे अध्यक्ष जीन क्लॉड जंकर आणि युरोपियन कौन्सिलचे अध्यक्ष डोनाल्ड टस्क यांनीही अभिनंदनाचे संयुक्त पत्र जारी केले आणि सांगितले की युरोपियन युनियन (EU) ईयू-युक्रेन असोसिएशन कराराच्या उर्वरित अंमलबजावणीला गती देण्यासाठी काम करेल, ज्यात दीप आणि व्यापक मुक्त व्यापार क्षेत्र.[67]

अध्यक्षपद[संपादन]

झेलेन्स्की, जून 2019 मध्ये बर्लिनमधील फेडरल चॅन्सेलरी कॉम्प्लेक्समध्ये जर्मन चांसलर अँजेला मर्केलसोबत.

झेलेन्स्की आणि बेलारशियन अध्यक्ष अलेक्झांडर लुकाशेन्को झिटोमिर, ऑक्टोबर 2019 मध्ये. झेलेन्स्कीचे उद्घाटन 20 मे 2019 रोजी झाले.[68] युक्रेनच्या संसदेत (वेर्खोव्हना राडा) या समारंभाला सॅलोम झौराबिचविली (जॉर्जिया), केर्स्टी काल्जुलेड (एस्टोनिया), रायमंड्स वेजोनिस (लाटविया), डालिया ग्रीबौस्कायटे (लिथुआनिया), जॅनोस आडर (हंगेरी), मारोस युनियन (शॅफेविक) यांच्यासह विविध परदेशी अधिकारी उपस्थित होते. ), आणि रिक पेरी (युनायटेड स्टेट्स).[69] त्यांच्या शपथविधी भाषणात त्यांनी तत्कालीन युक्रेनची संसद बरखास्त केली ती अध्यक्ष म्हणून त्यांची पहिली कृती म्हणून, पीपल्स फ्रंटच्या या हालचालीला अडथळा आणण्याचा पूर्वाश्रमीचा प्रयत्न असूनही, ज्याने त्यांच्या उद्घाटनाच्या काही दिवस अगोदर सत्ताधारी आघाडीतून माघार घेतली.[ ७०][७१] झेलेन्स्की हे युक्रेनचे पहिले ज्यू राष्ट्राध्यक्ष होते आणि वोलोडिमिर ग्रोइसमन पंतप्रधान असताना, युक्रेन हा ज्यू राष्ट्रपती आणि पंतप्रधान दोन्ही असलेला दुसरा देश होता.[15]

आपल्या अध्यक्षपदाच्या पहिल्या कृतींपैकी एक म्हणून, झेलेन्स्कीने आंद्री बोहदान यांची युक्रेनच्या अध्यक्षीय प्रशासनाचे प्रमुख म्हणून नियुक्ती केली. याआधी, बोहदान हे युक्रेनियन कुलीन वर्ग इहोर कोलोमोयस्की यांचे वकील होते.[72] युरोमैदाननंतर 2014 मध्ये सुरू करण्यात आलेल्या युक्रेनमधील लस्ट्रेशनच्या नियमांनुसार, बोहदान 2024 पर्यंत कोणतेही राज्य पद धारण करण्यास पात्र नाही (कारण दुसऱ्या अझारोव्ह सरकारच्या काळात त्यांच्या सरकारी पदामुळे).[73] तथापि, बोहदान असा दावा करतात की कायद्यानुसार, राष्ट्रपती प्रशासनाचे नेतृत्व करणे हे नागरी सेवा कार्य मानले जात नाही आणि म्हणून त्यांना अभिमान लागू होत नाही.[74] अध्यक्षीय प्रशासनाचे प्रमुख झाल्यानंतर बोहदान यांनी त्यांची न्यायिक कारकीर्द निलंबित केली.[75] त्याच्या नियुक्तीनंतर बोहदानने असा दावा केला की "अलिगार्च लोकांना आधीच इतर नागरिकांप्रमाणे खेळाचे समान नियम हवे आहेत".[75] अध्यक्षीय प्रशासन झेलेन्स्कीचे इतर उपप्रमुख नियुक्त करण्यात आले होते ते मुख्यतः क्वार्टल 95चे प्रमुख व्यक्ती होते.[72] क्वार्टल 95चे प्रमुख आणि झेलेन्स्कीचे बालपणीचे मित्र इव्हान बाकानोव्ह यांची युक्रेनियन गुप्त सेवा उपप्रमुख म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.[76]

21 मे 2019 रोजी स्वाक्षरी केलेल्या राष्ट्रपतींच्या हुकुमानुसार, झेलेन्स्की यांनी उप परराष्ट्र मंत्री ओलेना झेरकल यांची राष्ट्रपती प्रशासनाचे उपप्रमुख म्हणून नियुक्ती केली.[77] तथापि, काही तासांनंतर डिक्रीचा मजकूर अध्यक्षांच्या साइटवरून गायब झाला. युक्रेयिन्स्का प्रवदा यांच्या मते, झेर्कलने रशियाशी संबंधित युक्रेनच्या आंतरराष्ट्रीय न्यायालयांचे एकमेव अधिकृत प्रतिनिधी होण्यास सहमती दर्शविली, परंतु प्रशासनाचे उपप्रमुख म्हणून नाही.[78] 28 मे रोजी, झेलेन्स्कीने मिखाइल साकाशविलीचे युक्रेनियन नागरिकत्व बहाल केले.[79]

आदल्या दिवशी, त्याने फ्रंट लाइनला भेट दिली, जिथे त्याने लुहान्स्कच्या आसपासच्या स्थानांची तपासणी केली आणि लष्करी कमांडर्सकडून अहवाल प्राप्त केला. 3 जून रोजी, झेलेन्स्की यांनी डोनबास संघर्षावर तोडगा काढण्यासाठी त्रिपक्षीय संपर्क गटात युक्रेनचे प्रतिनिधी म्हणून माजी अध्यक्ष लिओनिद कुचमा यांची नियुक्ती केली.[80] दुसऱ्या दिवशी, ते अध्यक्ष म्हणून त्यांच्या पहिल्या अधिकृत परदेश दौऱ्यावर ब्रुसेल्सला पोहोचले, जेन्स स्टोल्टनबर्ग, जीन क्लॉड जंकर आणि डोनाल्ड टस्क यांच्यासह युरोपियन युनियन आणि नाटो अधिकाऱ्यांची भेट घेतली.[81][82][83][84]

झेलेन्स्कीचा निवडणूक प्रणाली बदलण्याचा पहिला मोठा प्रस्ताव युक्रेनियन संसदेने नाकारला होता.

संसदेने देशाचे परराष्ट्र मंत्री, संरक्षण मंत्री आणि SBUचे प्रमुख झेलेन्स्की यांच्या बडतर्फीला मान्यता देण्यासही नकार दिला. याव्यतिरिक्त, 6 जून रोजी, संसदेच्या अजेंड्यामध्ये बेकायदेशीर संवर्धनासाठी गुन्हेगारी उत्तरदायित्व पुन्हा सादर करण्याच्या झेलेन्स्कीच्या प्रमुख पुढाकाराचा समावेश करण्यास कायदेकर्त्यांनी नकार दिला आणि त्याऐवजी डेप्युटीजच्या गटाने प्रस्तावित केलेल्या समान विधेयकाचा समावेश केला.[87][88] जून 2019 मध्ये अशी घोषणा करण्यात आली होती की राष्ट्रपतींचा तिसरा मोठा उपक्रम, जो कायदा निर्माते, मुत्सद्दी आणि न्यायाधीश यांच्यापासून प्रतिकारशक्ती काढून टाकण्याचा प्रयत्न करतो, जुलै 2019च्या युक्रेनियन संसदीय निवडणुकीनंतर सादर केला जाईल.[89]

11 जून 2019 रोजी, झेलेन्स्की यांनी युक्रेनच्या 15 ओब्लास्ट्स (प्रांत)च्या प्रमुखांना आणि पाच ओब्लास्ट्सच्या SBU (गुप्त सेवा) विभागांच्या प्रमुखांना बडतर्फ केले आणि संसदेला देशाच्या अभियोजक जनरलला पदावरून काढून टाकण्यास सांगितले.[90][91] 8 जुलै रोजी, झेलेन्स्कीने खर्चाचा हवाला देऊन मैदान नेझालेझ्नोस्टीवरील वार्षिक कीव स्वातंत्र्य दिन परेड रद्द करण्याचे आदेश दिले. असे असूनही, झेलेन्स्की यांनी ठळकपणे सांगितले की हा दिवस स्वातंत्र्यदिनी "नायकांचा सन्मान" करेल, तथापि "स्वरूप नवीन असेल".[92][93][94] त्यांनी दिग्गजांवर परेडसाठी वित्तपुरवठा करण्यासाठी वापरलेले पैसे खर्च करण्याचा प्रस्ताव देखील ठेवला.[95]

11 जुलै 2019 रोजी, मिन्स्कमध्ये युक्रेन, युनायटेड स्टेट्स, जर्मनी, फ्रान्स आणि युनायटेड किंग्डम यांच्याशी चर्चेत भाग घेण्याचे रशियन नेत्याने केलेल्या आवाहनानंतर झेलेन्स्की यांनी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी दूरध्वनीवरून संभाषण केले.[96][96][96][ ९७] दोन्ही बाजूंनी कैद्यांच्या अदलाबदलीवरही नेत्यांनी चर्चा केली.[97]

21 जुलै 2019च्या संसदीय निवडणुकीत, झेलेन्स्कीच्या राजकीय पक्षाने, सर्व्हंट ऑफ द पीपल, संसदेत आधुनिक युक्रेनियन इतिहासातील पहिले एकल-पक्षीय बहुमत जिंकले, पक्ष-सूचीच्या 43 टक्के मतांसह. त्यांच्या पक्षाला 424 पैकी 254 जागा मिळाल्या.[98]

2021-22 रशिया-युक्रेनियन संकट[संपादन]

एप्रिल 2021 मध्ये, युक्रेनच्या सीमेवर रशियन सैन्य उभारणीला प्रतिसाद म्हणून, झेलेन्स्की यांनी अमेरिकन अध्यक्ष जो बिडेन यांच्याशी बोलले आणि नाटो सदस्यांना युक्रेनच्या सदस्यत्वाच्या विनंतीला गती देण्याचे आवाहन केले.[139]

26 नोव्हेंबर 2021 रोजी, झेलेन्स्की यांनी रशिया आणि युक्रेनचे कुलीन अधिकारी रिनाट अखमेटोव्ह यांच्या सरकारचा पाडाव करण्याच्या योजनेला पाठिंबा दिल्याचा आरोप केला.[140] रशियाने सत्तापालटाच्या कटात कोणताही सहभाग नाकारला आणि अख्मेटोव्हने एका निवेदनात म्हटले आहे की "मला कोणत्याही प्रकारच्या सत्तापालटात ओढण्याच्या प्रयत्नांबद्दल व्होलोडिमिर झेलेन्स्की यांनी सार्वजनिक केलेली माहिती पूर्णपणे खोटे आहे. या खोट्याच्या प्रसारामुळे मी संतापलो आहे. अध्यक्षांचे हेतू काय आहेत."[141][142] डिसेंबर 2021 मध्ये, झेलेन्स्की यांनी रशियाविरुद्ध पूर्वपूर्व कारवाईची मागणी केली.[143]

19 जानेवारी 2022 रोजी, झेलेन्स्की यांनी एका व्हिडिओ संदेशात सांगितले की, देशातील नागरिकांनी घाबरून जाऊ नये आणि प्रसारमाध्यमांना "मास हिस्टिरिया नव्हे तर मोठ्या प्रमाणावर माहितीच्या पद्धती" बनण्याचे आवाहन केले.[144][145]

28 जानेवारी 2022 रोजी, झेलेन्स्की यांनी संभाव्य रशियन आक्रमणामुळे आपल्या देशात "घाबरू" निर्माण करू नये असे आवाहन केले, तसेच आक्रमणाच्या "नजीक" धोक्याच्या सततच्या इशाऱ्यांमुळे युक्रेनची अर्थव्यवस्था धोक्यात येत आहे.[146] झेलेन्स्की म्हणाले की 2021च्या सुरुवातीला जेव्हा रशियाची लष्करी उभारणी सुरू झाली त्यापेक्षा "आम्हाला मोठी वाढ दिसत नाही." [१४७] झेलेन्स्की आणि यू.एस.चे अध्यक्ष जो बिडेन हे धोका किती आसन्न आहे यावर असहमत होते.[148][149]

शनिवारी, 19 फेब्रुवारी 2022 रोजी, युक्रेनवरील रशियन आक्रमणाची चिंता वाढत असताना, झेलेन्स्की यांनी सुरक्षा मंचाला इशारा दिला की पाश्चात्य राष्ट्रांनी मॉस्कोबद्दलची त्यांची "तुष्टीकरण" वृत्ती सोडली पाहिजे. "युक्रेनला जगातील तिसऱ्या क्रमांकाच्या अण्वस्त्रांचा त्याग करण्याच्या बदल्यात सुरक्षेची हमी देण्यात आली आहे. आमच्याकडे कोणतीही बंदुक नाही. आणि कोणतीही सुरक्षा नाही... परंतु आम्हाला तुष्टीकरण धोरणातून एकामध्ये परिवर्तन करण्याचा आग्रह करण्याचा अधिकार आहे. जे सुरक्षा आणि शांतता सुनिश्चित करते," त्यांनी सांगितले.[150]

24 फेब्रुवारी 2022च्या पहाटे, रशियन आक्रमण सुरू होण्याच्या काही काळापूर्वी, झेलेन्स्कीने युक्रेन आणि रशिया या दोन्ही देशांतील नागरिकांना एक पत्ता रेकॉर्ड केला. संबोधनाच्या काही भागामध्ये, त्यांनी रशियाच्या लोकांशी रशियन भाषेत बोलले आणि त्यांना युद्ध रोखण्यासाठी त्यांच्या नेतृत्वावर दबाव आणण्याचे आवाहन केले. युक्रेनियन सरकारमध्ये निओ-नाझींच्या उपस्थितीबद्दल रशियन सरकारच्या दाव्याचेही त्यांनी खंडन केले आणि या क्षेत्राशी त्यांचे वैयक्तिक संबंध ठळक करताना डॉनबास प्रदेशावर हल्ला करण्याचा त्यांचा कोणताही हेतू नसल्याचे सांगितले.[151]

2022 युक्रेनवर रशियन आक्रमण[संपादन]

मुख्य लेख: 2022 युक्रेनवर रशियन आक्रमण 24 फेब्रुवारीच्या सकाळी, पुतिन यांनी घोषणा केली की रशिया डॉनबासमध्ये "विशेष लष्करी ऑपरेशन" सुरू करत आहे. रशियन क्षेपणास्त्रांनी युक्रेनमधील अनेक लष्करी लक्ष्यांवर मारा केला आणि झेलेन्स्कीने मार्शल लॉ घोषित केला.[152] झेलेन्स्कीने हे देखील जाहीर केले की रशियाशी राजनैतिक संबंध तोडले जात आहेत, ते तात्काळ प्रभावी आहेत.[153] नंतरच्या काळात, त्यांनी सामान्य एकत्रीकरणाची घोषणा केली.[154]

25 फेब्रुवारी रोजी, झेलेन्स्की म्हणाले की रशियाचा दावा असूनही ते केवळ लष्करी स्थळांना लक्ष्य करत आहे, नागरी साइट्सनाही फटका बसला आहे.[155] शुक्रवारी पहाटेच्या भाषणात, झेलेन्स्की म्हणाले की त्यांच्या गुप्तचर सेवांनी त्यांना रशियाचे सर्वोच्च लक्ष्य म्हणून ओळखले आहे, परंतु ते कीवमध्ये राहत आहेत आणि त्यांचे कुटुंब देशातच राहील. "त्यांना राज्याच्या प्रमुखाचा नाश करून युक्रेनला राजकीयदृष्ट्या नष्ट करायचे आहे" तो म्हणाला.[156]

26 फेब्रुवारीच्या पहाटे, कीवच्या राजधानीवर रशियन सैन्याने केलेल्या सर्वात महत्त्वपूर्ण हल्ल्याच्या वेळी, युनायटेड स्टेट्स सरकारने झेलेन्स्कीला सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतरित होण्याचे आवाहन केले आणि सांगितले की ते अशा प्रयत्नात मदत करण्यास तयार आहेत. झेलेन्स्कीने ऑफर नाकारली आणि कीवमध्ये आपल्या संरक्षण दलांसह राहण्याचा पर्याय निवडला, असे म्हटले की "[कीवमध्ये] लढा सुरू आहे; मला दारूगोळा हवा आहे, राइड नाही".[157][158]