विकिपीडिया:WikiProject Medicine/Translation task force/RTT/Simple abortion

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
प्रवृत्त गर्भपात
----
Abortion laws globally[१]

     Legal on request      Legal with justification      Illegal except for maternal life, health, rape, or fetal defects      Illegal except for maternal life, health, or rape      Illegal except for maternal life or health      Illegal, no exceptions      Varies

     No information
ICD-10 O04
ICD-9 779.6
DiseasesDB 4153
MedlinePlus 002912
eMedicine article/252560

गर्भपात म्हणजे कोशातील भ्रूण किंवा गर्भ ते स्वत:हून किंवा जिवंत राहणे शक्य होण्यापूर्वी काढून टाकण्याद्वारे किंवा बाहेर खेचण्याद्वारे गर्भावस्था. गर्भपात आपोआप होऊ शकतो, अशा वेळी त्याला बर्‍याचदा मिसकॅरेज म्हटले जाते. तो हेतूपुरस्सर देखील केला जाऊ शकतो, अशा वेळी त्याला प्रवृत्त गर्भपात म्हणतात.गर्भपात ही संज्ञा सामान्यपणे मानवी गर्भावस्थेच्या प्रवृत्त गर्भपाताच्या संदर्भात वापरली जाते. गर्भ स्वत:हून जिवंत राहू शकल्यास त्यानंतरच्या समान कार्यपद्धतीस वैद्यकीय भाषेत “गर्भावस्था उशीरा संपुष्टात आणणे” असे म्हणतात.[२]

आधुनिक औषधोपचारांमध्ये प्रवृत्त गर्भपातासाठी औषधे किंवा शल्यक्रिया पद्धती वापरल्या जातात. मायफेप्रिस्टोन आणि प्रोस्टॅग्लॅंडिन ही दोन औषधे प्रथम त्रैमासिक कालावधीत शल्यक्रिया पद्धती इतकीच परिणामकारक आहेत.[३][४] दुसर्‍या त्रैमासिक कालावधीत,[५] औषधांचा वापर परिणामकारक असला तरीही, शल्यक्रिया पद्धतींमध्ये आनुषंगिक परिणामांची जोखीम कमी असल्याचे दिसते.[४] संतती नियमन, गोळी यांसहित गर्भाशयांतर्गत साधने गर्भपातानंतर त्वरित सुरू करता येऊ शकतात.[४] जगाच्या विकसित भागात सुरक्षित औषधोपचारांमधील सर्वात सुरक्षित कार्यपद्धतींचा दीर्घ इतिहास आहे जेव्हा त्याला गर्भपात कायद्याने आणि स्थानिक कायद्याने परवानगी असते.[६][७] कोणत्याही गुंतागुंती शिवाय केलेले गर्भपात कोणत्याही दीर्घकालीन मानसिक आरोग्याच्या किंवा शारीरिक समस्यांना कारणीभूत ठरत नाहीत. [८] वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनाइज़ेशनने जगभरातील सर्व स्त्रियांना याच समान पातळीवरील सुरक्षित आणि कायदेशीर गर्भपात उपलब्ध असण्याची शिफारस केली आहे.[९] असुरक्षित गर्भपातांच्या कारणास्तव, जगभरात दरवर्षी सुमारे 47,000 माता मृत्यू[८] आणि रुग्णालयामध्ये 5 दशलक्ष भरत्या होतात.[१०]

जगभरात दरवर्षी अंदाजे 44 दशलक्ष गर्भपात केले जातात, त्यामधील निम्म्याहून किंचित कमी गर्भपात असुरक्षितपणे केले जातात. [११] आधीची अनेक दशके घालवल्यानंतर, 2003 आणि 2008 च्या दरम्यान,[११] कुटुंब नियोजन आणि संतती नियमनयासंबंधी शिक्षणापर्यंतचा प्रवेश सुधारल्यामुळे गर्भपातांची टक्केवारी घसरून थोडीशी बदलली आहे.[१२] As of 2008, जगातील चाळीस टक्के स्त्रियांना कायदेशीररित्या प्रवृत्त असलेला गर्भपात करण्यास “रोखण्याचे कोणतेही कारण न देता” प्रवेश आहे.[१३] परंतु, त्यासाठी गर्भवती असण्याच्या किती काळापर्यंत ते करता येऊ शकते याला मर्यादा आहेत. [१३]

प्रवृत्त गर्भपातास इतिहास ते विविध पद्धतींनी केले जातात, हर्बल औषधे, टोकदार उपकरणांचा वापर, शारीरिक आघात आणि प्राचीन काळापासून चालत आलेल्या पारंपारिक पद्धती यांचा समावेश आहे.[१४] गर्भपाताशी निगडीत कायदे, ते किती वारंवार केले जातात आणि त्यांची सांस्कृतिक आणि धार्मिक स्थिती यामध्ये जगभरात मोठ्या प्रमाणात बदल दिसतो. काही संदर्भांमध्ये, विशिष्ट स्थितींमध्ये गर्भपात हा कायद्यावर आधारित असतो, जसे की कौटुंबिक व्याभिचार, बलात्कार, गर्भाच्या समस्या, सामाजिक-आर्थिक घटक किंवा आईच्या आरोग्याची जोखीम.[१५] जगातील अनेक भागांमध्ये, नैतिक पैलू आणि गर्भपाताचे कायदेशीर मुद्दे यांवर प्रामुख्याने सार्वजनिक वाद होतात. गर्भपाताविरोधी चळवळींशी संबंधित लोक गर्भपाताच्या विरुद्ध सर्वसाधारणपणे असे बोलतात की गर्भ किंवा भ्रूण हा एक मानव असतो ज्याला जगण्याचा हक्क असतो आणि ते गर्भपाताची खुनाशी तुलना करू शकतात.[१६][१७] गर्भपाताच्या हक्कांच्या चळवळींचे समर्थन करणारे लोक गर्भपात हक्क हे स्त्रियांचे हक्क आहेत जिला तिच्या शरीराशी संबंधित मुद्द्यांविषयी ठरविण्याचा हक्क आहे यावर भर देतात [१८]तसेच सर्वसाधारण मानवी हक्कांवर भर देतात.[९]

संदर्भ[संपादन]

  1. "World Abortion Policies 2013". United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. 31 July 2013 रोजी पाहिले. 
  2. Grimes, DA; Stuart, G (2010). "Abortion jabberwocky: the need for better terminology". Contraception 81 (2): 93–6. डी.ओ.आय.:10.1016/j.contraception.2009.09.005. पी.एम.आय.डी. 20103443. 
  3. Kulier, R; Kapp, N; Gülmezoglu, AM; Hofmeyr, GJ; Cheng, L; Campana, A (Nov 9, 2011). "Medical methods for first trimester abortion.". The Cochrane database of systematic reviews (11): CD002855. डी.ओ.आय.:10.1002/14651858.CD002855.pub4. पी.एम.आय.डी. 22071804. 
  4. ४.० ४.१ ४.२ Kapp, N; Whyte, P; Tang, J; Jackson, E; Brahmi, D (Sep 2013). "A review of evidence for safe abortion care.". Contraception 88 (3): 350–63. डी.ओ.आय.:10.1016/j.contraception.2012.10.027. पी.एम.आय.डी. 23261233. 
  5. Wildschut, H; Both, MI; Medema, S; Thomee, E; Wildhagen, MF; Kapp, N (Jan 19, 2011). "Medical methods for mid-trimester termination of pregnancy.". The Cochrane database of systematic reviews (1): CD005216. डी.ओ.आय.:10.1002/14651858.CD005216.pub2. पी.एम.आय.डी. 21249669. 
  6. Grimes, D. A.; Benson, J.; Singh, S.; Romero, M.; Ganatra, B.; Okonofua, F. E.; Shah, I. H. (2006). "Unsafe abortion: The preventable pandemic" (PDF). The Lancet 368 (9550): 1908–1919. डी.ओ.आय.:10.1016/S0140-6736(06)69481-6. पी.एम.आय.डी. 17126724. 
  7. Raymond, EG; Grossman, D; Weaver, MA; Toti, S; Winikoff, B (Nov 2014). "Mortality of induced abortion, other outpatient surgical procedures and common activities in the United States.". Contraception 90 (5): 476–479. डी.ओ.आय.:10.1016/j.contraception.2014.07.012. पी.एम.आय.डी. 25152259. 
  8. ८.० ८.१ Lohr, P. A.; Fjerstad, M.; Desilva, U.; Lyus, R. (2014). "Abortion". BMJ 348: f7553. डी.ओ.आय.:10.1136/bmj.f7553. 
  9. ९.० ९.१ Organization, World Health (2012). Safe abortion: technical and policy guidance for health systems (2nd ed. आवृत्ती.). Geneva: World Health Organization. पान क्रमांक 8. आय.एस.बी.एन. 9789241548434. 
  10. Shah, I.; Ahman, E. (December 2009). "Unsafe abortion: global and regional incidence, trends, consequences, and challenges" (PDF). Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada 31 (12): 1149–58. पी.एम.आय.डी. 20085681. 
  11. ११.० ११.१ Sedgh, G.; Singh, S.; Shah, I. H.; Åhman, E.; Henshaw, S. K.; Bankole, A. (2012). "Induced abortion: Incidence and trends worldwide from 1995 to 2008" (PDF). The Lancet 379 (9816): 625–632. डी.ओ.आय.:10.1016/S0140-6736(11)61786-8. पी.एम.आय.डी. 22264435. 
  12. Sedgh G, Henshaw SK, Singh S, Bankole A, Drescher J (September 2007). "Legal abortion worldwide: incidence and recent trends". Int Fam Plan Perspect 33 (3): 106–116. डी.ओ.आय.:10.1363/ifpp.33.106.07. पी.एम.आय.डी. 17938093. 
  13. १३.० १३.१ Culwell KR, Vekemans M, de Silva U, Hurwitz M (July 2010). "Critical gaps in universal access to reproductive health: Contraception and prevention of unsafe abortion". International Journal of Gynecology & Obstetrics 110: S13–16. डी.ओ.आय.:10.1016/j.ijgo.2010.04.003. पी.एम.आय.डी. 20451196. 
  14. Joffe, Carole (2009). "1. Abortion and medicine: A sociopolitical history" (PDF). In MPaul, ES Lichtenberg, L Borgatta, DA Grimes, PG Stubblefield, MD Creinin. Management of Unintended and Abnormal Pregnancy (1st आवृत्ती.). Oxford, United Kingdom: John Wiley & Sons, Ltd. आय.एस.बी.एन. 978-1-4443-1293-5. (या दुव्यात त्रूटी जाणवल्याने विदागारातील आवृत्ती दिनांक 21 October 2011 रोजी मिळवली). 
  15. Boland, R.; Katzive, L. (2008). "Developments in Laws on Induced Abortion: 1998–2007". International Family Planning Perspectives 34 (3): 110–120. डी.ओ.आय.:10.1363/ifpp.34.110.08. पी.एम.आय.डी. 18957353. 
  16. Pastor Mark Driscoll (18 October 2013). "What do 55 million people have in common?". Fox News. 2 July 2014 रोजी पाहिले. 
  17. Dale Hansen (18 March 2014). "Abortion: Murder, or Medical Procedure?". Huffington Post. 2 July 2014 रोजी पाहिले. 
  18. Sifris, Ronli Noa (2013). Reproductive Freedom, Torture and International Human Rights Challenging the Masculinisation of Torture.. Hoboken: Taylor and Francis. पान क्रमांक 3. आय.एस.बी.एन. 9781135115227.