रॉबर्ट कॉख

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
रॉबर्ट कॉख
RobertKoch cropped.jpg
रॉबर्ट कॉख
जन्म ११ डिसेंबर इ.स. १८४३
जर्मनी
मृत्यू २७मे इ.स. १९१०
बाडेन-बाडेन जर्मनी
राष्ट्रीयत्व जर्मन
कार्यक्षेत्र वैद्यकशास्त्र
प्रशिक्षण बर्लिन विद्यापीठ
ख्याती क्षय रोगाबद्दल महत्वपूर्ण संशोधन
पुरस्कार नोबेल पारितोषिक (१९०५)
पत्नी एमी

हाइनरिक हेर्मान रोबर्ट कॉख (११ डिसेंबर, १८४३ - २७ मे, १९१०) हे जर्मनीचे आधुनिक जीवशास्त्राचे प्रणेते मानले जातात. त्यांनी क्षय रोगाबद्दल महत्वपूर्ण संशोधनाबद्दल केले. त्यांना त्याबद्दल १९०५ मध्ये नोबेल पारितोषिकाने सन्मानित करण्यात आले.[१]


Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.


आधुनिक बॅक्टेरियोलॉजीचे एक मुख्य संस्थापक म्हणून, त्यांना क्षयरोग,[२] कॉलरा आणि अँथ्रॅक्सच्या विशिष्ट कारक घटकांना ओळखले आणि संसर्गजन्य रोगाच्या संकल्पनेला प्रायोगिक पाठिंबा दिला, ज्यात मानव आणि प्राणी यांच्यावरील प्रयोगांचा समावेश होता. कोच यांनी मायक्रोबायोलॉजीच्या क्षेत्रात प्रयोगशाळा तंत्रज्ञान आणि तंत्रांची निर्मिती केली आणि त्या सुधारित केल्या आणि सार्वजनिक आरोग्यामध्ये महत्त्वपूर्ण शोध लावले.त्यांच्या संशोधनामुळे कोचच्या पोस्ट्युलेट्सची[३] निर्मिती झाली, विशिष्ट सूक्ष्मजीवांना विशिष्ट रोगांशी जोडणारी चार सामान्यीकृत तत्त्वे, ज्यात ब्रॅडफोर्ड हिल निकषांसारख्या साथीच्या तत्त्वांवर प्रभावी असल्याचे सिद्ध झाले.क्षयरोगावरील संशोधनासाठी कोच यांना १९०५ मध्ये फिजिओलॉजी किंवा मेडिसीनचे नोबेल पारितोषिक मिळाले[४]. त्यांच्या सन्मानार्थ रॉबर्ट कोच संस्थेचे नाव देण्यात आले आहे.[५]

जीवन आणि शिक्षण[संपादन]

११ डिसेंबर १८४३ रोजी जर्मनीच्या क्लॉथल[६] येथे कोचचा जन्म हरमन कोच (१८१४-१८७७) आणि मॅथिलडे ज्युली हेन्रिएट (१८१८-१८७१) मध्ये झाला. कोच लहानपणापासूनच शैक्षणिकदृष्ट्या उत्कृष्ट कामगिरी करत हते . १८४८ मध्ये शाळेत प्रवेश घेण्यापूर्वी त्यांनी स्वत:कसे वाचायचे आणि कसे लिहायचे ते शिकले होते. १८६२ मध्ये त्यांनी विज्ञान आणि गणितामध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करून हायस्कूलमधून पदवी प्राप्त केली. वयाच्या १९ व्या वर्षी कोच यांनी नैसर्गिक विज्ञानाचा अभ्यास करून गॅटिंगन विद्यापीठात प्रवेश केला. तथापि, तीन सत्रानंतर कोच यांनी आपल्या अभ्यासाचे क्षेत्र बदलून औषधाचे ठरविले, कारण त्याने डॉक्टर होण्याची इच्छा बाळगली. १८६६ मध्ये, कोच मेडिकल स्कूलमधून पदवीधर झाला आणि उच्चतेचा मान मिळविला.


संदर्भ आणि नोंदी[संपादन]

  1. ^ "The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1905" (इंग्रजी भाषेत). १९ ऑक्टोबर २०१३ रोजी पाहिले. Unknown parameter |अनुवादीत title= ignored (सहाय्य)
  2. ^ "Tuberculosis". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2020-11-23.
  3. ^ "Koch's postulates". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2020-11-06.
  4. ^ "Robert Koch". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2020-11-21.
  5. ^ "Robert Koch Institute". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2020-11-16.
  6. ^ "Clausthal-Zellerfeld". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2020-09-29.