बिटकॉईन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
bitcoin (es); Bitcoin (is); Bitcoin (ms); Bitcoin (en-gb); بیټ کوین (ps); بِٹ کوئن (pnb); تثم سکّہ (ur); Bitcoin (sk); біткоїн (uk); Bitcoin (tk); Bitcoin (zh-cn); Bitcoin (sc); Bitcoin (uz); Биткоин (kk); Bitcoin (cs); Bitcoin (bar); बिटकॉइन (bho); Bitcoin (fr); Bitcoin (hr); बिटकॉईन (mr); ବିଟକଏନ (or); Биткоин (sr); bitcoin (nb); Bitcoin (az); 比特幣 (lzh); bitcoin (smn); بيتكوين (ar); ဘစ်ကွိင် (my); 位元幣 (yue); Биткойн (ky); Bitcoin (ast); bitcoin (ca); Bitcoin (de-ch); Bitcoin (cy); Bitcoin (lmo); Bitcoin (sq); بیت‌کوین (fa); 比特幣 (zh); Bitcoin (fy); ბიტკოინი (ka); ビットコイン (ja); Bitcoin (ia); بيتكوين (arz); බිට්කොයින් (si); बिटकाइन (hi); 比特币 (wuu); ਬਿਟਕੌਇਨ (pa); Պիթքոյն (hyw); Bitcoin (en-ca); bitcoin (sms); பிட்காயின் (ta); Біткойн (be-tarask); บิตคอยน์ (th); Bitcoin (sh); bitcoin (vec); bitcoin (co); بیت‌کوین (mzn); Биткойн (bg); Bitcoin (ro); Bitcoin (zh-hk); Bitcoin (sv); 比特幣 (zh-hant); Bitcoin (io); 비트코인 (ko); Bitmono (eo); Bitcoin (an); বিটকয়েন (bn); بيتکوءين (ms-arab); ביטקוין (yi); Bitcoin (vi); Bitcoin (lv); Bitcoin (af); Bitcoin (pt-br); bitcoin (sco); Биткоин (mn); Bitcoin (nan); Bitcoin (ban); ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ (kn); بیتکۆین (ckb); bitcoin (en); bitcoin (hu); Bitcoin (eu); Bitcoin (diq); विटक्वाइन (mai); Bitcoin (be); Bitcoin (ku); विटक्वाइन (ne); Bitcoin (el); Bitcoin (hy); Bitcoin (st); Bitkoin (tt); Bitcoin (nl); Bitcoin (tr); బిట్ కాయిన్ (te); bitcoin (se); bitcoin (fi); ꯕꯤꯠꯀꯣꯏꯟ (mni); بىت تەڭگىسى (ug); Bitcoin (da); bitcoin (it); بیتکوین (azb); Bitcoin (pl); Bitcoin (id); bitcoin (et); Bitcoin (de); Bitcoin (pms); Bitcoin (oc); Биткоин (tg); Bitcoin (yo); Bitcoin (gsw); Bitcoin (pt); Bitcoin (mt); বিটকইন (as); Биткоин (mk); Bitcoin (lt); Bitcoin (sl); Bitcoin (tl); биткойн (ru); Биткойн (ba); Bitcoin (war); Sarafu ya Bit (sw); ബിറ്റ്കോയിന്‍ (ml); Bitcoin (zh-tw); بيتكوين (ary); Биткоин (sah); ביטקוין (he); Bitcoin (zh-sg); Bitcoin (gl); Bitcoin (nn); 比特币 (zh-hans); Bitcoin (ga) ၂၀၀၉ တွင် စတင် ထုတ်လုပ်သော ဒီဂျစ်တယ်ငွေကြေးတမျိုး (my); digitális fizetőeszköz (hu); виртуална крипто-парична валута (bg); 一种加密虚拟货币 (zh-hans); डिजिटल पैसा सिस्टम (ne); digital cash system and associated currency (en); Mata Wang Digital (ms); электрон аҡса системаһы һәм ундағы валюта берәмеге (ba); Kryptowährung (de); এক ডিজিটেল মুদ্ৰা বা ক্ৰিপ্ট'কাৰেন্সী (as); criptomoneda descentralitzada (ca); ارز رمزنگاری شده غیرمتمرکز (fa); 去中心化虛擬加密數位貨幣 (zh); Krîptopareyê nenavendî (ku); kripto para birimi (tr); デジタル決済システムおよびその通貨 (ja); ایک ڈیجیٹل کرنسی (ur); moeda digital descentralizada (pt); kryptovaluta (sv); digitaal geldsysteem en bijbehorende munteenheid (nl); система електронної готівки і використовувана нею валютна одиниця (uk); digital valuta (nb); 一種加密虛擬貨幣 (zh-hant); डिजिटल मुद्रा (hi); Crittomoneta basata sulla rete P2P (sc); avoimen lähdekoodin digitaalinen valuutta (fi); электрондық (цифрлық) қолма-қол ақша жүйесі және ол қолданатын валюта (kk); cifereca valuto (eo); digitální peněžní měna (cs); குறியாக்க நாணயம் (ta); डिजिटल कैश सिस्टम आ संबंधित करेंसी (bho); ক্রিপ্টোকারেন্সি যা বিকেন্দ্রিক ডিজিটাল মুদ্রা হিসেবে পরিচিতি (bn); système monétaire numérique et monnaie numérique (fr); elektroniczny system płatności i jednostka walutowa (pl); مات واڠ ديݢيتل (ms-arab); 去中心化虛擬加密數字貨幣 (zh-hk); nezávislá internetová open-source kryptomena (sk); virtuelles Gäld (gsw); דיגיטאלישע וואלוטע (yi); digital cash system and associated currency (en); عملة رقمية مشهورة (arz); loại tiền mã hoá được phát minh vào năm 2008 (vi); munita elettronika maħluqa fl-2009 (mt); kriptovalūta, kas izlaista 2009. gadā (lv); Elektroniese geldeenheid (af); дигитална и глобална криптовалута (sr); Kriptovaluta (sl); Kriptovalyuta (az); moeda digital descentralizada (pt-br); peer-tae-peer payment seestem introduced as open soorce saftware in 2009 bi developer Satoshi Nakamoto (sco); mata uang digital (id); chi̍t khoán tiám-tùi-tiám··ê tiānchú hiānkim hēthóng (nan); ക്രിപ്റ്റോകറന്‍സി (ml); 去中心化虛擬加密數字貨幣 (zh-tw); Крыптавалюта, створаная ў студзені 2009 году распрацоўнікам пад мянушкай Сатошы Накамота. (be-tarask); sistema monetario digital y unidad monetaria asociada (es); criptovaluta decentralizzata (it); система электронной наличности и используемая ей валютная единица (ru); criptomoeda (gl); عملة رقمية (ar); κρυπτονόμισμα (el); מטבע ממוחשב מבוזר (he) Bitcoin, BTC, XBT, ₿ (it); Bitcoins, BTC (fr); Bitcoin, BTC, ₿ (co); .بي.تي.سي (ms-arab); Bitmynt, BTC (nb); BTC (cs); Bitcoin (eo); Биткойн, Биткоин, биткоин, Bitcoin (ru); биткоин, BTC, XBT (ba); Bitcoins, BTC, mBTC, Millicoin, μBTC, Microcoin, satoshi (de); ବିଟ୍‌କଏନ (or); BTC, XBT, Bitcoins, Bitcoin (en); بیت کوین (fa); 位元幣, 比特币 (zh); Биткојн (sr); bitcoin (tr); Bitcoin (ja); BTC (pt-br); bitcoins, Bitcoin, BTC, XBT, ₿ (sco); البيتكوين (arz); BTC (pl); Bitcoins, Bitcoin (uk); Cryptografisch geld (nl); 位元幣 (zh-hant); BTC, XBT (be-tarask); bitcóin, bitcoines (es); BTC, ₿ (sv); Биткойн, Bitcoin, BTC (kk); البيتكوين (ar); BTC (el); बिटक्वाइन, बिट क्वाइन (bho)
बिटकॉईन 
digital cash system and associated currency
Bitcoin logo.svg 
माध्यमे अपभारण करा
Wikipedia-logo-v2.svg  विकिपीडिया
प्रकारक्रिप्टोकरन्सी (युरोपियन मध्यवर्ती बँक, disputed),
मुक्त आज्ञावली,
communication protocol,
project,
ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान,
payment system (युरोपियन मध्यवर्ती बँक, disputed),
चलन (युरोपियन मध्यवर्ती बँक, disputed),
reserve currency (युरोपियन मध्यवर्ती बँक, disputed),
crypto asset (युरोपियन मध्यवर्ती बँक)
उपवर्गlegal tender (एल साल्वादोर)
याचे नावाने नामकरण
स्थान एल साल्वादोर, मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक
कार्यक्षेत्र भागएल साल्व्हाडोर (इ.स. २०२१ – ),
मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक
कार्याची भाषा किंवा नाव
विकसक
  • सातोशी नाकामोतो
संस्थापक
  • सातोशी नाकामोतो
चालन प्रणाली (ओएस)मायक्रोसॉफ्ट विंडोज, GNU/Linux, मॅकओएस, अँड्रॉईड
संचेतन आवृत्ती
  • 23.0 (stable version, इ.स. २०२२)
स्थापना
  • जानेवारी ३, इ.स. २००९
प्रकाशन तारीख
  • जानेवारी ३, इ.स. २००९
महत्वाची घटना
  • Bitcoin Law in El Salvador
पासून वेगळे आहे
  • Filecoin
अधिकृत संकेतस्थळ
अधिकार नियंत्रण
साचा:Translations:Template:Wikidata Infobox/i18n/msg-editlink-alttext/mr

बिटकॉईन हे एक डिजिटल चलन आहे. या चलनाद्वारे पैसे जगभरात पाठवता येतात. ही एक क्रिप्टॉग्राफी प्रकारातील हॅशींग ही कल्पना वापरून तयार केलेली योजना आहे. बिटकॉईन सुरक्षित, जागतिक आणि करमुक्त चलन आहे यावर काही लोकांचा विश्वास बसल्याने या चलनाची लोकप्रियता आणि मूल्य वाढते आहे. इ.स. २१४० मध्ये नवीन बिटकॉईन निर्माण होण्याचे थांबणार आहे असे मानले जाते. ऑगस्ट २०१३ अखेर जगात बिटकॉईन ने होणाऱ्या व्यवहरांची संख्या 1.5 बिलियन डॉलर गेली होती. हे एक आभासी चलन आहे. अनेक देशात याला कायदेशीर रित्या मान्यता नाही. बिटकॉईन साठवणे अगदी सोपे आहे. बिटकॉइन हे एक डिझीटल आभासी चलन आहे, विकेंद्रित पद्धतीने इंटरनेटचा वापर करून बिटकॉइन द्वारा व्यवहार करता येतात, बिटकॉइनवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी कुठलीही केंद्रीय संस्था नाही, व्यवहारांच्या संख्येवरून लेजर नावाचे यंत्र बिटकॉइनची किंमत, मागणी व पुरवठा ठरविते वस्तु विकणारा आणि घेणारा व्यक्ती व्यवहार करण्यासाठी बिटकॉइनचा वापर करतात म्हणजे वस्तू विकणाराच्या खात्यावर त्या वस्तूच्या किमतीइतके बिटकॉइन पॉईंट्स जमा होतात, हा विक्रेता दुसरी एखादी वस्तु घेणार असेल , तर तो या बिटकॉइन पॉईंट्स मधून खर्च करतो. प्रत्येक देशाचे एक चलन असते. आपल्या देशाची करन्सी म्हणजेच चलन रुपया आहे. त्याचप्रमाणे दुसऱ्या देशांच्याही करन्सी असतात आणि ही करन्सी त्या देशातील केंद्रीय बँकेद्वारे रेग्युलेट होत असते. या उलट बिट कॉईन कोणत्याही एका देशाची करन्सी नाही. ही एक डिजीटल करन्सी आहे. ही करन्सी कोणत्या एका देशासाठी नसते. याला क्रिप्टोकरन्सी म्हणतात. ही क्रिप्टोग्राफीसाठी वापरली जाते. या करन्सीला डिजीटल पद्धतीने बनवण्यात आलेआहे. याच्या माध्यमातून आपण कोणतीही गोष्ट खरेदी करू शकतो. याची ट्रेडिंगही होते. हे विकून पैसेही कमावता येतात. काही देशांनी ह्या संख्यात्मक चलनावर पूर्ण बंदीच आणली आहे, तर काहींनी दुसऱ्या टोकाला जाऊन ह्या व्यवहारांना मान्यता दिली आहे. पण ह्याहूनही मोठी भीती आहे ती गुन्हेगारी जगतात ह्या संख्यात्मक चलनाचा वापर हे चलन कोणाकडे व किती आहे ह्याच्या गुप्ततेमुळे गुन्हेगारी, ड्रग्ज माफिया, आतंकवादी ह्यांना मोठमोठे धन एका देशातून दुसऱ्या देशात पाठवण्यास व त्याचे वाटप करण्यात नक्कीच सुविधा होईल. आज अशा पैशाचे रूपांतर सोने, हिरे किंवा नकद ह्या स्वरूपात असेल, पण संख्यात्मक चलन हे गुणात्मक इतके सरस आहे की कदाचित त्यामुळे भविष्यात सोन्याची मागणी कमी होऊन त्याचे भाव गडगडतील. पण त्याचबरोबर जागतिक पातळीवर भारतासारख्या देशातील उद्योगांना पैसा उभा करायचा असेल तर ह्याच चलनाचे बाँड करून कोणत्याही जाचक अटी-नियमांशिवाय सोपा मार्ग सापडेल. बिटकॉइनची म्हणजेच संख्यात्मक चलनाची ही क्रांती इतर क्रांतींप्रमाणेच दुधारी आहे. शेवटी आपण ती कशी वापरणार ह्याने ते चलन चांगले की वाईट हे समजेल.

उद्गम[संपादन]

हे चलन सर्वप्रथम ३ जानेवारी २००९ साली अस्तित्वात आले.याचे मुल्य तेंव्हा १ सेंट इतके होते.५ डिसेंबर २०१७ला याचे मूल्य १४,००००० डॉलर इतकी झाली होती. बिटकॉइन्स कसे मिळतात ? १) वस्तु व सेवा विक्री केल्यास २) बिटकॉईन्स एक्स्चेंज मधून बिटकॉईन्स घेतल्यास ३) बिटकॉईन्सची अदलाबदल केल्यास बिटकॉईन्स पॉईंट्सचे बिटकॉइन नाण्यामध्ये रूपांतर करता येते , या नाण्यांना casascius कॉईन्स असे म्हणतात , या नाण्यांच्या आत एक पत्ता आणि एक passkey असते . नाण्यांनी व्यवहार करता येतात नाण्यांचे पुन्हा बिटकॉईन्स पॉईंट्स मध्ये रूपांतर करावयाचे असल्यास पत्ता व passkey टाकून नाणे बाद केले जाते आणि तेवढे पॉईंट्स संगणकीय खात्यात हस्तांतरीत होतात

टीका[संपादन]

बिटकॉईन हे निरर्थक आहे कारण सोन्यासारखे त्याला भौतिक अस्तित्व नाही अशी टीका या चलनावर केली जाते.मर्यादित वापर असल्यामुळे सर्व व्यवहार बिटकॉइनने शक्य होत नाहीत ,तसेच व्यवहारांची संख्या मर्यादित असल्यामुळे बिटकॉइनच्या किमतीत जास्त चढउतार संभवतात या चलनास कोणताही कायदेशीर आधार नाही त्यामुळे कोणीही यात पैसे गुंतविल्यास व ते डुबल्यास याचेवर कार्यवाही करता येऊ शकत नाही.बिटकॉइन साठी वापरलेले तंत्रज्ञान अपुरे आहे , कारण बिटकॉईन्ससाठी लागणारे तंत्रज्ञान दिवसेंदिवस प्रगत करावे लागणार आहे त्याचे पुढे काय होईल याचा अंदाज बांधणे कठीण आहे , कारणं याचा सर्व डोलारा विशिष्ट सदस्यांच्या ' स्वीकृतीवर आधारलेला आहे .

हे सुद्धा पहा[संपादन]

बाह्य दुवे[संपादन]