डुकरकंद

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
Dioscorea bulbifera (es); Dioscorea bulbifera (ast); Диоскорея клубненосная (ru); Dioscorea bulbifera (de); Dioscorea bulbifera (sq); 黄独 (zh); Sosèyan (mad); गिठ्ठा (ne); 黃獨 (zh-hk); Hoi (to); Kamu (ha); ديسقوريا بصليه (arz); Dioscorea bulbifera (uk); Dioscorea bulbifera (la); 黃獨 (zh-hant); 黄独 (zh-cn); Dioscorea bulbifera (fi); কাঠ আলু (as); Dioscorea bulbifera (eo); smldinec bradavičnatý (cs); பண்ணுக்கிழங்கு (ta); Dioscorea bulbifera (it); কাঠ আলু (bn); Hoffe (fr); Masòkò (ht); މަތިވައް ކައްޓަލަ (dv); डुकरकंद (mr); Dioscorea bulbifera (pt); 山芋 (zh-tw); Dioscorea bulbifera (ga); Dioscorea bulbifera (ia); Dioscorea bulbifera (ro); Dioscorea bulbifera (war); Dioscorea bulbifera (ceb); 黄独 (zh-sg); Gembolo (id); Dioscorea bulbifera (pl); അടതാപ്പ് (ml); Dioscorea bulbifera (nl); Khoai trời (vi); Dioscorea bulbifera (bg); ว่านสามพันตึง (th); カシュウイモ (ja); Dioscorea bulbifera (en); ديسقوريا بصلية (ar); 黄独 (zh-hans); Dioscorea bulbifera (sv) specie di pianta (it); লতানো উদ্ভিদ (bn); espèce de plantes (fr); especie de planta (ast); espècie de planta (ca); वनस्पतीची जात (mr); Art der Gattung Yams (Dioscorea) (de); lloj i bimëve (sq); گونه‌ای از دایوسکوریا (fa); вид растение (bg); specie de plante (ro); բույսերի տեսակ (hy); מין של צמח (he); soort uit het geslacht yam (nl); especie de planta (es); speco di planto (io); вид растений (ru); species of plant (en); especie de planta (gl); نوع من النباتات (ar); druh rostliny (cs); вид рослин (uk) Dioscorea bulbifera (ru); Pomme-en-l'air, Dioscorea bulbifera (fr); Dioscorea bulbifera (to); Dioscorea bulbifera (vi); Air Potato (en); cará-do-ar, cará-moela, cará-voador, cará-de-árvore, cará-taramela, cará-de-rama, inhame-do-ar (pt); Dioscorea bulbifera (ml); 金錦吊蝦蟆, 薢萆川, 獨黃, 山慈菇 (zh-tw)
डुकरकंद 
वनस्पतीची जात
Starr 030807-0054 Dioscorea bulbifera.jpg
माध्यमे अपभारण करा
Wikipedia-logo-v2.svg  विकिपीडिया
Wikispecies-logo.svg  Wikispecies
प्रकारटॅक्सॉन
उपवर्गफळभाजी
सामान्य नाव
Taxonomy
साम्राज्यPlantae
SubkingdomViridiplantae
InfrakingdomStreptophyta
SuperdivisionEmbryophyta
DivisionTracheophyta
SubdivisionSpermatophytina
OrderDioscoreales
FamilyDioscoreaceae
GenusDioscorea
SpeciesDioscorea bulbifera
अधिकार नियंत्रण
साचा:Translations:Template:Wikidata Infobox/i18n/msg-editlink-alttext/mr
डुकरकंद


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

डुकरकंद, मटाळू किंवा करांदा ( शास्त्रीय नाव:Dioscorea bulbifera ) ही आशिया तसेच आफ्रिका खंडात उगवणारी एक वेलवर्गीय आयुर्वेदीक औषधी/भाजी आहे. वेलीवर येणाऱ्या वरच्या कंदासोबत या वेलीचा जमिनीत पण मोठा कंद असतो ज्याला सर्व बाजूंनी बारीक मुळे असतात. हे दोन्ही कंद सोलून उकडून खाल्ले जातात. तसेच त्याची बटाट्यासारखी कोरडी भाजी पण बनवतात. डुकरकंद उष्ण व समशीतोष्ण कटिबंधीय जंगलामध्ये एक हजार मीटर उंचीपर्यंतच्या भागामध्ये उगवते. संस्कृतमध्ये याला वराह कंद किंवा वराहि असेही म्हणतात. याची लागवड मुख्यकरून प्रकलिका(bulbils) किंवा धनाकंदाद्वारे(corm) केली जाते.

या वेलाची फुलेही फांदीच्या काखेत किंवा बगलेत गुच्छाच्या स्वरूपात उगवतात व त्यांचा रंग पांढरट असून आकाराने ती लहान असतात.फळे लहान गोलाकार असून यांची बीजे पंखयुक्त असतात. आयुर्वेदामध्ये या वनस्पतीचा लैंगिक वासना उद्दीपित करणारे औषध म्हणून मुख्य उपयोग केला जातो. तसेच खवखवणारा घसा, मुळव्याध , अतिसार यावरही त्याचा उपयोग केला जातो. शरीरावर आलेल्या गाठींवर देखील ते प्रभावी ठरते.