क्रिस्तोफर कोलंबस

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
क्रिस्तोफर कोलंबस
जन्म ३१ ऑक्टोबर १४५१ च्या अगोदर
जेनोआ, इटली
मृत्यू २० मे १५०६, वय ५४ वर्षे
पेशा दर्यावर्दी, शोधक, वसाहतकार
स्वाक्षरी


क्रिस्तोफर कोलंबस

अमेरिका खंड शोधणारा [१]क्रिस्तोफर कोलंबस (जन्म ऑक्टोबर ३१, १४५० व ऑक्टोबर १४५१ च्या दरम्यान ते २० मे १५०६) हा इटलीचा शोधक, दर्यावर्दी व वसाहतकार होता. त्याचा जन्म जेनोआ ह्या गणराज्यात (आजकालच्या इटलीचा वायव्य भागात) झाला.[२] स्पेनच्या राजेशाही आश्रयाखाली तो चारदा ॲटलांटिक महासागर ओलांडून जाऊन आला व त्यामुळे उरोपला अमेरिकी खंडांची ओळख होउ शकली. त्या जलयात्रा व हिस्पोलिनिओला बेटावर कायमची वसाहत स्थापण्याचे त्याचे प्रयत्न ह्यांनी पुढच्या स्पेनच्या नव्या जगाच्या वसाहत मोहिमेचा पाया घातला.

युरोपीय साम्राज्यवाद व आर्थिक प्रतिस्पर्धा वाढत होता व युरोपीय राज्ये संपत्तिच्या शोधात नवनविन व्यापारी मार्ग स्थापन करत होते. ह्या पार्श्वभुमीमुळे कोलंबसने पुर्वेचा हिंदुस्थान पश्चिमी सागरमार्गे गाठता येइल ह्या तर्कावर आधारलेल्या मोहिमेला शेवटी स्पेनचा शाही पाठिंबा मिळाला. स्पेनच्या राजेशाहीला त्या मोहिमेत आपल्या प्रतिस्पसर्ध्यांवर आशियाखंडातल्या अतिफायदेशीर मसाल्याच्या व्यापारात कुरघोडी करण्याची संधी दिसली. आपल्या १९४२च्या पहिल्या सफरीत त्याच्या अंदाजाने जपानला पोचणार होता त्याऐवजी बहामा ह्या बेटसमूहावर पोचला. ज्याठिकाणी त्यांचे जहाज लागले त्या जागेला कोलंबसने साल्व्हाडोर हे नाव दिले. पुढचा तीन मोहिमेत कोलंबस बुद्रुक व खुर्द् इंडीज, वेनेंझुओलाचा कॅरिबिअन किनारा व मध्य अमेरिका ह्या भागांना भेटून आला व त्याने ते प्रांत स्पेनच्या राजांच्या अधिकाराखाली आल्याचे जाहिर केले.

कोलंबस हा अमेरिकेला पोचणारा पहिला युरोपीय शोधक नव्हता. लिफ एरिकसनने ११व्या शतकात नोर्स मोहिमेखाली अमेरिका गाठली होती.[३] पण त्याचा पाठपुरावा झाला नाही आणि त्यामुळे त्यातून टिकाउ असा युरोप व अमेरिका संबंध झाला नव्हता. तो कोलंबसच्या सफरींमुळे घडण्यास सुरुवात झाली. पुढची काही शतके युरोपचा हा अमेरिका शोध, कब्जा व वसाहतीकरण चालूच राहिले. त्याचा आधुनिक जगाच्या घडणीवरही बराच प्रभाव पडला. कोलंबसने क्रिस्ती धर्माचा प्रसार ही स्वत:ची मोठी कर्तबगारी मानली.[१]

आपण पुर्वेच्या भारतात न पोचता युरोपीयांना अपरिचित खंडात पोचलो हे कोलंबसने कधी कबूल केले नाही. उलट जिथे तो पोचला त्या रहिवाशांना त्याने इंडियोस (स्पेन भाषेत हिंदुस्थानी) असे संबोधले.[४] पुढे कोलंबसचे स्पेनचा राजा व त्याने नेमलेला अमेरिकी वसाहतीवरचा प्रशसक यांच्याशी संबंध बिघडले व त्याची परिणिती १५०० मध्ये कोलंबसची अटक व हिस्पनोलिआ बेटाच्या राज्यपालपदावरून हकालपट्टी होण्यात झालि. त्यावर कोलंबस व त्याचे वारसदार ह्यांनी आपल्याला राज्याकडून अपेक्षित हकाचा लाभ मिळावा ह्यासाठी बरीच वर्षे कायदेशीर लढाइ दिली.

बालपण व तरूणपण[संपादन]

आशियाचा ध्यास[संपादन]

पुर्वपिठिका[संपादन]

भौगोलिक विचार[संपादन]

दर्यावर्दी विचार[संपादन]

मदतीचा शोध[संपादन]

स्पेनच्या राजाशी तह[संपादन]

समुद्रवाऱ्या[संपादन]

पहिली समुद्रवारी[संपादन]

दुसरी समुद्रवारी[संपादन]

तिसरी समुद्रवारी[संपादन]

चौथी समुद्रवारी[संपादन]

राज्यपालपदकाळात अत्याचार व संहार हे आरोप[संपादन]

नंतरचे आयुष्य[संपादन]

आजार व म्रुत्यु[संपादन]

स्मारक[संपादन]

वारसा[संपादन]

शारिरिक ओळख[संपादन]

लोकप्रिय ओळख[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

टीपा[संपादन]

संदर्भयादी[संपादन]

बाह्य दुवे[संपादन]