हृषिकेश मुखर्जी
Appearance
(ऋषिकेश मुखर्जी या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Indian film director (1922–2006) | |||||
| माध्यमे अपभारण करा | |||||
| उच्चारणाचा श्राव्य | ⓘ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| स्थानिक भाषेतील नाव |
| ||||
| जन्म तारीख | सप्टेंबर ३०, इ.स. १९२२ कोलकाता | ||||
| मृत्यू तारीख | ऑगस्ट २७, इ.स. २००६ मुंबई | ||||
| मृत्युची पद्धत |
| ||||
| मृत्युचे कारण |
| ||||
| नागरिकत्व |
| ||||
| शिक्षण घेतलेली संस्था | |||||
| व्यवसाय |
| ||||
| पुरस्कार |
| ||||
| |||||
कारकीर्द
[संपादन]निवडक चित्रपट
[संपादन]| वर्ष | चित्रपटाचे नाव | प्रमुख कलाकार | नोंदी | संदर्भ |
|---|---|---|---|---|
| १९५७ | मुसाफिर | दिलीप कुमार, किशोर कुमार, सुचित्रा सेन | दिग्दर्शक म्हणून पहिला चित्रपट. | [१] |
| १९५९ | अनाडी | राज कपूर, नूतन | पहिला मोठा व्यावसायिक यशस्वी चित्रपट; ५ फिल्मफेर पुरस्कार. | [२] |
| १९६० | अनुराधा | बलराज सहानी, लीला नायडू | समीक्षकांनी वाखाणलेला: राष्ट्रपती सुवर्णपदक (सर्वोत्कृष्ट चित्रपट). | [३] |
| १९६६ | अनुपमा | धर्मेंद्र, शर्मिला टागोर | मध्यमवर्गीय कौटुंबिक नातेसंबंधांवर आधारित महत्त्वाचा चित्रपट. | [४] |
| १९७१ | आनंद | राजेश खन्ना, अमिताभ बच्चन | सर्वकालीन महान चित्रपट: व्यावसायिक यश आणि समीक्षकांची पसंती. | [५] |
| १९७१ | गुड्डी | जया बच्चन, उत्पल दत्त | जया बच्चन यांचा पदार्पणातील चित्रपट; प्रचंड यशस्वी. | [६] |
| १९७३ | अभिमान | अमिताभ बच्चन, जया बच्चन | वैवाहिक जीवनातील अहंकारावर भाष्य करणारा यशस्वी चित्रपट. | [७] |
| १९७५ | चुपके चुपके | धर्मेंद्र, अमिताभ बच्चन, शर्मिला टागोर | व्यावसायिक यशस्वी: हिंदी चित्रपटसृष्टीतील उत्कृष्ट निखळ विनोदी चित्रपट. | [८] |
| १९७९ | गोल माल | अमोल पालेकर, उत्पल दत्त | उत्कृष्ट पटकथा आणि विनोदासाठी आजही लोकप्रिय. | [९] |
| १९८० | खूबसूरत | रेखा, राकेश रोशन | समीक्षकांची पसंती; रेखा यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार. | [१०] |
| १९९८ | झूठ बोले कौवा काटे | अनिल कपूर, जुही चावला | दिग्दर्शक म्हणून शेवटचा प्रदर्शित झालेला चित्रपट. | [११] |
दूरचित्रवाणी
[संपादन]| वर्ष | मालिकेचे नाव | प्रमुख कलाकार | नोंदी | संदर्भ |
|---|---|---|---|---|
| १९८६ | हम हिंदुस्तानी | उत्पल दत्त, ए. के. हंगल, आलोक नाथ | कौटुंबिक आणि सामाजिक मूल्यांवर आधारित मालिका. | [१२] |
| १९९२ | तलाश | शफी इनामदार, मृणाल कुलकर्णी | एक संवेदनक्षम सामाजिक कथा. | [१३] |
| १९९५ | धूप छांव | विविध कलाकार | मानवी स्वभावाचे विविध पैलू मांडणारी मालिका. | [१४] |
| १९९८ | रिश्ते | विविध कलाकार | नातेसंबंधांवर आधारित लघुकथांची मालिका. | [१५] |
पुरस्कार आणि सन्मान
[संपादन]मुखर्जी यांना त्यांच्या चित्रपटसृष्टीतील प्रदीर्घ आणि अमूल्य योगदानाबद्दल अनेक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.
नागरी सन्मान
[संपादन]| वर्ष | पुरस्कार | देणारी संस्था/सरकार | नोंदी |
|---|---|---|---|
| १९७२ | पद्मश्री | भारत सरकार | कला क्षेत्रातील योगदानाबद्दल. |
| १९९९ | दादासाहेब फाळके पुरस्कार | भारत सरकार | भारतीय चित्रपटसृष्टीतील सर्वोच्च सन्मान.[१६] |
| २००१ | पद्मविभूषण | भारत सरकार | भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान.[१७] |
निवक राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
[संपादन]| वर्ष | पुरस्कार | चित्रपट | वर्ग |
|---|---|---|---|
| १९६० | सुवर्णपदक | अनुराधा | सर्वोत्कृष्ट चित्रपट[१८] |
| १९७१ | रौप्य पदक | आनंद | सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट |
| १९७० | रौप्य पदक | सत्यकाम | सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट |
| १९६९ | रौप्य पदक | आशीर्वाद | सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट |
निवडक फिल्मफेर पुरस्कार
[संपादन]हृषिकेश मुखर्जी यांनी ९+ फिल्मफेर पुरस्कार जिंकले आहेत, त्यातील काही महत्त्वाचे खालीलप्रमाणे:
- १९५६: सर्वोत्कृष्ट संकलन (नौकरी)
- १९५९: सर्वोत्कृष्ट संकलन (मधुमती)
- १९७२: सर्वोत्कृष्ट चित्रपट (आनंद)
- १९७२: सर्वोत्कृष्ट कथा (आनंद)
- १९७२: सर्वोत्कृष्ट संकलन (आनंद)
- १९८१: सर्वोत्कृष्ट चित्रपट (खूबसूरत)
- १९९४: जीवनगौरव पुरस्कार (दक्षिण विभाग)
हा लेख/विभाग स्वत:च्या शब्दात विस्तार करण्यास मदत करा. |
संदर्भ आणि नोंदी
[संपादन]- ↑ "Musafir (1957) - Hrishikesh Mukherjee's Debut". IMDb. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Classic Filmfare: Anari (1959)". Filmfare. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Best of Hrishikesh Mukherjee: Anuradha". NDTV. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Anupama (1966) - A Masterpiece". The Hindu. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Anand: Film by Hrishikesh Mukherjee". Encyclopedia Britannica. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Guddi at 50: Celebrating Hrishikesh Mukherjee's classic". Firstpost. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "45 Years of Abhimaan". Filmfare. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Chupke Chupke turns 46". News18. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Gol Maal turns 40". India Today. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Why Khoobsurat is still relevant". Vogue India. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Jhoot Bole Kauwa Kaate: Review". Rediff. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Hum Hindustani (TV Series)". IMDb. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Talaash Hindi TV Serial". NetTV4u. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Hrishikesh Mukherjee TV Shows". Cinestaan. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ "Rishtey TV Series on Zee". Zee5. 2026-03-03 रोजी पाहिले.
- ↑ [(https://pib.gov.in) "Dadasaheb Phalke Award Winners"] Check
|url=value (सहाय्य). Press Information Bureau. 2026-03-03 रोजी पाहिले. - ↑ [(https://www.padmaawards.gov.in/SelectionGuidelines.aspx) "Padma Awards Directory"] Check
|url=value (सहाय्य). Ministry of Home Affairs. 2026-03-03 रोजी पाहिले. - ↑ [(https://www.google.com/search?q=https://www.dff.gov.in) "8th National Film Awards PDF"] Check
|url=value (सहाय्य). Directorate of Film Festivals. 2026-03-03 रोजी पाहिले.